Chương 6
Năm lớp năm, cả khu C3 bỗng dưng rộ lên phong trào thi vào trường điểm của quận.
Trường ấy mỗi năm chỉ lấy có hai lớp mà cả nghìn đứa đến thi, bà Thìn bảo đỗ vào đấy còn khó hơn đỗ đại học. Bác Thu cho Khoa đi học thêm ba buổi một tuần từ đầu năm học. Mẹ Lâm Anh dạy cùng trường với mấy cô luyện thi giỏi nhất quận, tối nào cũng mang về cho em một tập đề mới. Cái Mai không có tiền đi học thêm nên tối nào cũng mượn đề của Lâm Anh về chép, chép xong làm còn nhanh hơn cả Lâm Anh. Mẹ thằng Huy thấy cả khu đi thi cũng cuống lên đăng ký cho con một suất, dù cô giáo đã nói khéo là Huy nên học trường gần nhà cho nhẹ đầu.
Cả khu chỉ có mỗi thằng Vũ là không đi thi, nó cũng chẳng buồn giải thích với ai vì sao.
Lệnh cấm của các bà mẹ từ hồi lớp bốn đến giờ vẫn còn nguyên, có điều nó chỉ có hiệu lực ở dưới sân. Người lớn trong khu chẳng bao giờ lên sân thượng, thế là cả mùa ôn thi năm ấy cái nắp bể nước dưới chân ăng-ten thành bàn học chung của năm đứa.
Một tối, Lâm Anh ngồi vò đầu bứt tai với bài toán hình thang, không tài nào hiểu nổi tại sao công thức tính diện tích lại phải chia đôi. Khoa giảng cho em đến lần thứ ba, giảng đến khô cả họng mà em vẫn ngơ ngác nhìn.
Thằng Vũ ngồi chống cằm nghe, nghe xong thì đứng dậy đi xuống nhà, lúc quay lên trên tay cầm hai miếng vải vụn cắt hình thang giống hệt nhau. Nó lật ngược một miếng rồi ghép vào cạnh miếng kia, hai cái hình thang bỗng thành một hình bình hành nằm ngay ngắn trên nắp bể nước.
“Đây, cạnh này là đáy lớn cộng đáy bé.” – Vũ chỉ vào cạnh dài của hình bình hành. – “Nhân với chiều cao là ra cả hai miếng. Mình chỉ cần một miếng thì chia đôi.”
Lâm Anh nhìn hai miếng vải một hồi, rồi bỗng à lên một tiếng rõ to làm thằng Huy đang ngủ gật suýt ngã khỏi thành bể.
“Sao mày biết?” – Khoa hỏi, mắt tròn xoe.
“Ông tao cắt vải vá ô toàn làm thế.”
Hôm ấy Khoa với Mai về trước, Lâm Anh ở lại cùng Vũ cuộn chiếu. Em ngập ngừng mãi mới dám hỏi:
“Sao cậu không thi? Cậu giỏi thế cơ mà.”
“Giỏi gì, toán đố tao toàn được bốn.” – Vũ buộc lại cái chiếu, không nhìn em. – “Trường ấy xa lắm. Tao đi học xa thì ai trông hàng cho ông?”
“Thì ông trông.”
“Dạo này mắt ông kém rồi, xâu kim không được nữa.”
Lâm Anh ôm cái chiếu đứng im, chợt nhớ ra dạo này dưới gốc bàng ông Khải hay gọi thằng Vũ xâu kim hộ. Ông ngồi nheo mắt sau cặp kính lão, tay cầm cái ô vá dở chờ thằng cháu chạy ra.
Kỳ thi diễn ra vào một buổi sáng đầu tháng Sáu, trời nắng chang chang từ lúc sáu giờ. Cổng trường chật kín phụ huynh, mẹ Lâm Anh với bác Thu đứng dưới gốc sấu nói chuyện với nhau suốt buổi. Mẹ thằng Huy cầm sẵn chai nước với cái quạt nan đứng chầu ngay sát cổng, cứ chốc chốc lại kiễng chân ngó vào trong. Mẹ cái Mai không đi được vì phải ngồi chợ, Mai bảo thế càng tốt cho nó đỡ phải nhìn thấy mặt mẹ lo.
Hai tuần sau trường dán danh sách trúng tuyển lên bảng tin. Khoa đứng thứ hai toàn trường, cái Mai đứng thứ năm. Tên Lâm Anh nằm gần cuối danh sách, mẹ em lấy ngón tay dò đến tận hai lần mới dám thở phào. Thằng Huy dò cả tờ giấy từ đầu xuống cuối vẫn không thấy tên mình, nó đứng khóc ngay trước bảng tin, mẹ nó phải dỗ mãi mới chịu về.
Tối hôm ấy mẹ Huy làm cho nó một bát phở đặc biệt, thịt nhiều nhất từ trước đến giờ. Nó vừa ăn vừa khóc, khóc xong lại xin thêm bát nữa.
Cái Mai đỗ thứ năm nhưng mấy hôm liền chẳng thấy cười. Trường điểm cách khu C3 gần ba cây số, nhà Mai chỉ có mỗi cái xe đạp cũ để mẹ đạp ra chợ đầu dốc mỗi sáng. Ngồi ở chiếu nghỉ tầng ba, Mai nhún vai bảo với cả bọn là nó học trường nào chẳng được, học trường gần nhà còn đỡ mất công. Nó nói giọng tỉnh bơ, mắt nhìn ra ngoài sân, chẳng đứa nào dám hỏi thêm.
Hôm ấy chỉ có thằng Vũ là không nói gì, nó ngồi nhìn cái xe đạp cũ của mẹ Mai dựng ở chân cầu thang rồi đứng dậy đi xuống nhà.
Suốt mấy tuần sau, tối nào dưới gốc bàng cũng sáng đèn đến khuya. Ông Khải lục trong đống đồ đồng nát ra một cái khung xe Phượng Hoàng gỉ sét, thằng Vũ ngồi đánh gỉ đến đen nhẻm cả hai tay. Hai bánh xe tháo ra từ một cái xe hỏng, cái yên xin được của bác sửa xe đầu phố. Hai ông cháu cứ lắp vào rồi lại tháo ra, cãi nhau khe khẽ về từng con ốc.
Cuối tháng Tám, trước ngày nhập học một tuần, dưới gốc bàng xuất hiện một cái xe đạp sơn màu vàng chóe. Thằng Vũ vác xe lên tận tầng hai dựng trước cửa nhà cái Mai, gõ cửa xong đứng gãi đầu.
“Cho mày đấy.”
Mai đứng ở ngưỡng cửa nhìn trân trân cái xe, môi mím chặt lại.
“Màu vàng xấu thế.”
“Mày là siêu nhân vàng còn gì.” – Vũ nói.
Mai không nói gì nữa, nó lôi cái xe xuống cầu thang rồi đạp liền ba vòng quanh gốc bàng. Đến vòng thứ ba nó cố tình đạp ra tít góc sân phía nhà để xe, chỗ không ai nhìn thấy mặt nó, đứng lại đấy khá lâu rồi mới quay về.
“Tao sẽ trả tiền cho mày.” – Mai bảo, giọng hơi khàn.
“Ừ, bao giờ mày đỗ đại học thì trả.”
Tối hôm trước ngày khai giảng năm lớp sáu, năm đứa lên sân thượng lần cuối cùng của mùa hè. Khoa bảo từ mai mỗi đứa học một trường, giờ giấc chẳng ai giống ai nên phải hẹn nhau một ngày cố định cho khỏi lạc mất nhau. Cả bọn bàn ra bàn vào rồi chốt tối thứ bảy nào cũng lên sân thượng, mưa hay nắng cũng lên.
“Đứa nào không lên là con chó.” – thằng Huy tuyên bố.
“Thế sau này mày ốm thì sao?” – Mai hỏi.
“Thì tao bò lên.”
Thằng Vũ lấy trong túi quần ra một cái đinh, khắc tên cả năm đứa lên thành bể nước, chỗ ngay dưới chân cái ăng-ten nhà Lâm Anh. Nó khắc tên Khoa trước, rồi đến tên Mai với tên Huy, tên Lâm Anh nó khắc chậm nhất, nét nào cũng cào đi cào lại cho thật sâu. Tên nó khắc sau cùng với những nét chữ bé xíu, nằm sát ngay bên dưới tên Lâm Anh.
Sáng hôm sau, năm đứa đạp xe ra khỏi cổng khu cùng một lúc. Đi đến ngã ba đầu hồ thì Lâm Anh, Khoa với cái Mai rẽ trái sang phía trường điểm, thằng Vũ với thằng Huy rẽ phải về phía trường cấp hai gần nhà.
Huy vừa đạp vừa ngoái lại vẫy tay rối rít, suýt nữa thì đâm vào gánh xôi của bà bán hàng rong đầu ngõ. Thằng Vũ không quay lại, nó chỉ giơ một tay lên khỏi ghi đông. Lâm Anh đạp thêm một đoạn mới quay đầu nhìn, hai đứa đã khuất sau hàng liễu ven hồ, chỉ còn tiếng chuông xe đạp kính coong vọng lại hai lần.