Chương 23
Thứ bảy cuối cùng trước hôm Nhật đi Linh lại đi chợ Hàng Bè với bà, với cả Nhật. Bà bảo đi mua con cá chép to nhất chợ, để đến thứ sáu kho một nồi thật đặc cho thằng Nhật ăn bữa cuối, ăn cho no rồi hẵng đi. Trời mưa xuân lây rây từ sáng, bà cầm ô tím, Nhật xách làn nhựa, Linh cầm cái ô đen của bố, ba bà cháu đi chậm qua mấy hàng rau còn ướt đẫm.
Bà Tư hàng cá vừa trông thấy đã reo lên, giọng to chẳng kém gì bà.
“Ơ, hôm nay đủ cả đôi đấy à! Thế bao giờ cưới để bà còn biết đường phần con cá to nhất?”
Nhật đứng đờ ra giữa lối đi, hai tai đỏ ửng lên. Bà thì nghiêng tai sang, chẳng nghe rõ đầu đuôi.
“Hả? Cưới ai?”
“Cậu ấy sắp đi Nhật rồi bà ạ.” – Linh nói với bà Tư, mặt nóng ran.
“Đi Nhật thì về cưới!” – bà Tư nói tỉnh bơ, tay vớt con cá chép to nhất trong chậu lên – “Có gì đâu mà phải đỏ mặt!”
Bà chọn con cá, nhìn mắt, ấn tay vào bụng, rồi gật gù bảo được. Linh mặc cả, mặc cả mãi bà Tư mới chịu bớt hai chục, vừa cân vừa lắc đầu bảo con bé này mặc cả thì bà chịu, rồi lại vơ một nắm hành với mấy quả ớt bỏ vào làn, bảo cho hai đứa lấy lộc.
Ra đến cổng chợ thì mưa nặng hạt hơn, rơi lộp độp trên mái tôn hàng nước. Bà dừng lại, giơ cái ô tím lên che cho em, rồi dúi cán ô vào tay em.
“Bà cho cháu.”
“Ơ… ô của bà mà bà.”
“Bà sắp về Gia Lâm rồi. Dì nó đi đâu cũng chở bà bằng xe máy, bà cầm ô làm gì.” – bà nói – “Cái ô này bà dùng hai chục năm, đi đâu cũng mang về, chưa quên ở đâu lần nào.”
“Cháu thì hay quên lắm bà ạ.”
“Thì bà mới cho cháu.” – bà dúi cái ô vào tay em – “Màu này xe nó nhìn thấy. Mà cháu có để quên ở đâu thì người ta cũng nhìn thấy, người ta gọi với theo.”
Linh cầm cán ô, cán nhựa giả gỗ đã tróc hết sơn, chỗ tay bà cầm hai chục năm mòn nhẵn cả đi. Em đứng dưới cái ô tím, cổ họng nghẹn lại, chẳng nói được câu cảm ơn nào cho ra hồn, chỉ biết dúi cái ô đen của bố vào tay bà.
“Thế bà cầm ô của cháu mà về.”
“Ô gì mà to thế này, bà cầm sao nổi!”
Nhật đỡ lấy cái ô đen, bung ra che cho bà, một tay vẫn xách cái làn có con cá chép quẫy quẫy. Em thấy cậu quay mặt đi chỗ khác, đẩy kính lên mấy lần liền.
Linh đi bộ về một mình dưới cái ô tím, đi qua con Lu, nó ngóc đầu lên nhìn cái ô lạ, rồi lại gục xuống ngủ. Mẹ đang quét nhà, thấy em bước vào thì dừng chổi, nhìn cái ô diềm ren trắng trên tay em.
“Ô của ai mà điệu thế?”
“Ô của con.” – Linh nói.
Sáng chủ nhật cô Nga sang nhà em, tay cầm một hộp nhung đỏ bé bằng nửa bàn tay với một tờ giấy gấp tư.
Từ sau rằm tháng Giêng sáng nào cô Nga cũng ngồi bán xôi ở đầu ngõ, cạnh hàng tạp hóa nhà bà Tám, xôi xéo với xôi lạc, bốn giờ sáng đã đồ xôi, chín giờ là bán hết sạch. Vân dậy từ bốn giờ phụ mẹ phi hành, xới xôi, đến bảy giờ mới đi thực tập. Bà Tám cho mượn cái ghế đẩu với một góc hiên, cấm cô Nga trả tiền, bảo con Lu nó cũng thích ngửi mùi hành phi.
Cô Nga đặt hộp nhung lên bàn, đẩy về phía mẹ.
“Chị Hằng, em trả chị trước một chỉ.”
“Chị đã bảo rồi, bao giờ có thì…”
“Thì bây giờ em có.” – cô Nga nói – “Em có một chỉ thì em trả một chỉ. Chị cầm cho em, chị cầm thì đêm em mới ngủ được.”
Rồi cô mở tờ giấy gấp tư ra, vuốt phẳng, đặt cạnh cái hộp. Chữ cô viết to tướng, nắn nót như học trò, em Nga còn nợ chị Hằng bốn cây chín chỉ vàng, bên dưới có chữ ký với ngày tháng ghi rõ ràng.
Mẹ cầm tờ giấy lên đọc, môi mím lại, rồi nhìn sang bố. Bố đang ngồi rót trà ở bàn, chẳng ngẩng lên.
“Bà cầm đi.”
Mẹ mở hộp, bên trong là một chiếc nhẫn tròn trơn sáng lóa. Mẹ cầm cả cái hộp đi vào buồng, cúi xuống mở cánh tủ dưới cùng, Linh đứng ở chân cầu thang nghe tiếng cái hộp gỗ mở ra đóng vào. Em biết hộp gỗ ấy, cái hộp mẹ bảo để dành cho cái Trang với cái Linh.
“Cô cứ thong thả ạ.” – em nói với cô Nga – “Cháu chưa lấy chồng đâu.”
“Nói thế mà nghe được à!” – mẹ ở trong buồng quát vọng ra.
Cô Nga lấy tay áo quệt khóe mắt, rồi kể anh Quang bảo điều tra sắp xong rồi, chú Thành ký là ký theo chỉ đạo, không hưởng đồng nào, giấy tờ có đủ cả. Xong điều tra anh Quang làm đơn xin cho chú được tại ngoại, chắc là tháng Năm.
“Thế thì tháng Năm mở vò rượu.” – bố nói, rồi đẩy chén trà sang tận tay cô Nga.
Tối thứ tư Nhật mang tranh sang thật, mang sang tận bậc cửa nhà em như đã hứa. Cậu đến lúc bảy giờ, một tay ôm ống giấy dài, một tay cầm cái ô đen của bố em, bảo bà bắt mang trả bằng được, bà bảo ô của người ta phải trả cho người ta.
Vân đang bưng bát cơm ngồi ăn ở bậc cửa nhà nó, ăn vội cho kịp đi làm. Thấy Nhật đến, nó bưng cả bát cơm sang, ngồi sát vào bên cạnh em.
Nhật ngồi xuống bậc cửa nhà em, mở cái ống giấy, rút ra một tờ giấy dày cuộn tròn, trải lên đầu gối, lấy hai tay giữ cho khỏi cuộn lại.
Bức tranh vẽ hai bậc cửa sát nhau, mưa giăng xiên xiên. Một con bé ngồi bó gối ở bậc cửa bên này, một con bé ngồi bên cạnh giơ cái ô đen to tướng lên quá đầu, cái ô to đến nghiêng cả người nó. Cả bức tranh chỉ có ba chỗ có màu, màu đen của cái ô, màu cam của gói bim bim trên tay con bé cầm ô, với cái mũi đỏ của con bé đang khóc.
Lần này con bé ngồi khóc trong tranh có mặt hẳn hoi. Mắt nó sưng húp, miệng méo xệch, mũi đỏ, nhưng nó đang ngẩng lên nhìn con bé bên cạnh, nhìn gói bim bim, mặt như sắp phì cười. Con bé cầm ô thì mái ngố cắt bằng, cằm hếch lên, mặt vênh vênh.
“Mái ngố của tao đây à?” – Vân kêu lên, suýt đánh rơi bát cơm – “Sao vẽ tao vênh thế?”
“Tớ vẽ đúng mà.” – Nhật nói.
“Đúng mà.” – Linh nói.
Vân giơ đôi đũa lên dọa gõ vào đầu em, rồi cúi xuống nhìn bức tranh mãi, nhìn đến lúc cơm trong bát nguội ngắt.
Linh nhìn cái mũi đỏ của con bé ngồi khóc, nhớ đến buổi chiều đầu tiên ở Caffe Chi, cậu hỏi con bé ấy trông thế nào, em bảo chắc là mũi đỏ, tại khóc nhiều.
“Mũi đỏ.” – em nói.
“Ừ.” – Nhật nói – “Tại khóc nhiều.”
Rồi cậu kể hôm luộc bánh chưng, cậu đứng ở bậc cửa này nhìn em với Vân ngồi cạnh bếp than, về đến nhà là ngồi vẽ luôn, vẽ hỏng mất bao nhiêu tờ, vẽ đến lúc gà gáy mới ra được cái mặt ấy. Bản này cậu chụp gửi chị Thư rồi, bản gốc thì để em giữ.
Linh rút trong túi áo ra một cái phong bì, đưa cho cậu. Bên trong là ba lá thư in ra giấy, lá thứ chín, lá thứ mười, lá thứ mười một, in đúng một bản. Nhật cầm phong bì, không mở mà chỉ cất vào quyển sổ vẽ bìa đen, kẹp ở mấy trang cuối, chỗ lá thư tay em viết hồi tháng Mười Hai.
Vân đứng dậy, cầm bát cơm ăn dở, phủi phủi gấu quần.
“Thôi, tao đi làm đây.” – nó nói – “Muộn chị Chi lại trừ lương.”
Nó đi được mấy bước thì ngoái lại, chỉ đôi đũa về phía bức tranh.
“Tranh đẹp đấy. Mỗi tội vẽ tao vênh.”
Hai đứa ngồi lại ở bậc cửa, bức tranh vẫn trải trên đầu gối Nhật. Ngõ tối, chỉ có ánh đèn vàng hắt ra từ cửa nhà em, tiếng ti vi nhà ông Khang đang mở thời sự.
“Lá thứ mười hai cậu viết chưa?” – Nhật hỏi.
“Tối nay tớ viết.”
“Có tên thật à?”
“Có. Tên tớ, tên Vân.”
“Không có tên tớ nhé.”
“Không có.” – Linh nói – “Tớ hứa rồi mà.”
Cậu gật đầu, cuộn bức tranh lại, cẩn thận cho vào ống giấy, đưa cho em bằng cả hai tay.
Mười một giờ rưỡi Vân rửa cốc về, Linh nghe tiếng cửa nhà bên cạnh mở ra đóng vào, tiếng dép lẹp xẹp lên cầu thang gác. Em gõ ba tiếng lên mảng vôi bạc ở đầu giường, bên kia gõ lại hai tiếng. Em mở cửa sổ thò đầu ra, cửa sổ bên kia cũng mở.
“Tao viết lá thứ mười hai.” – Linh nói – “Viết về cái đêm hôm ấy. Tao muốn để tên thật của mày.”
Vân chống cằm lên bậu cửa sổ, nheo mắt nhìn sang em.
“Mày hỏi tao đấy à?”
“Ừ. Tao hỏi.”
Vân hất cái mái ngố sang một bên, đứng thẳng người dậy khỏi bậu cửa sổ.
“Mày viết đi.” – nó nói – “Lần này có tên tao, có cả tên mày.”
Linh ngồi viết đến gần ba giờ sáng, gõ được mấy dòng lại xóa đi, có câu em gõ đi gõ lại đến mười lần. Gà nhà ông Khang gáy lần thứ nhất thì em đọc lại lần cuối.
“Lá thứ mười hai.
“Lá này em không viết cho người lạ.
“Năm em tám tuổi, em đánh rơi chìa khóa, ngồi khóc ở bậc cửa nhà mình giữa trời mưa. Con bé nhà bên cạnh cầm cái ô đen của bố nó sang, cái ô to hơn cả người nó, mang theo một gói bim bim tôm cay. Nó ngồi xuống cạnh em, bảo mày ăn đi, cay lắm. Hai đứa ngồi đến lúc bố em lội nước về. Bố bảo đứng ở đầu ngõ nhìn vào, cứ tưởng hai con mèo.
“Mười bốn năm sau, cũng một đêm mưa, con bé ấy ngồi khóc ở bậc cửa nhà nó, cách bậc cửa nhà em chưa đến một sải tay. Lần này em cầm cái ô đen của bố em xuống, đi qua con chó đầu ngõ mà em sợ từ bé, mua một gói bim bim tôm cay, ngồi xuống cạnh nó. Em bảo mày ăn đi, cay lắm. Nó vừa ăn vừa khóc, bảo cay thật.
“Mấy năm nay mọi người vẫn gọi em là chị Vân. Cái tên ấy là của con bé cầm ô. Nó tên là Phạm Cẩm Vân, mái ngố, cao hơn em nửa cái đầu, chữ đẹp nhất lớp một.
“Em tên là Phương Linh. Ngày xưa đi đâu em cũng quên ô. Bây giờ đi đâu em cũng cầm ô.
“Phương Linh.”
Ba giờ sáng em bấm đăng, rồi tắt đèn nằm xuống, chưa kịp nhắm mắt thì điện thoại đã sáng lên. Bình luận đầu tiên của một nick để ảnh đại diện mái ngố.
“Chữ tao đẹp nhất lớp. Không phải lớp một.”
Linh úp mặt vào gối cho mẹ ở dưới nhà khỏi nghe thấy tiếng cười. Bên kia tường có ba tiếng gõ khe khẽ vọng sang. Em với tay lên mảng vôi bạc, gõ lại hai cái.