Chương 19
Sáng hai mươi sáu Tết mẹ dúi vào tay Linh hai trăm nghìn với một mẩu giấy xé từ quyển lịch, trên ghi hai bó lá dong, hai bó lạt giang, chữ lá dong gạch chân hai lần.
“Lá phải chọn lá bánh tẻ, đừng có lấy lá non, gói vào là rách đấy.” – mẹ dặn – “Mà con nhờ bà chọn hộ cho, chứ con thì biết gì về lá.”
“Con biết mặc cả mà mẹ.”
“Mặc cả thì giỏi. Chọn lá thì chịu.”
Linh lấy cái ô đen của bố treo sau cánh cửa, ra đến bậc cửa thì điện thoại rung, tin nhắn của con Vy gửi từ lúc sáu giờ, chắc là gửi lúc đang bê hàng ra sạp.
“Hôm nay Valentine đấy con dở!!!
“Valentine mà đi chợ mua lá dong với bà người ta à???
“Tao ngồi bán áo cả ngày, cả tầng hai có mỗi tao ế!!!”
Linh đứng ở bậc cửa đọc đến hai lần mới vỡ lẽ hôm nay là mười bốn tháng Hai. Em nhớ đến hôm ở đầu ngõ Hàng Bạc, Nhật đẩy kính lên hẹn thứ bảy tuần sau, hai mươi sáu Tết, giọng nghiêm túc như hẹn nhau đi thi, chắc là cậu cũng chẳng để ý hôm ấy là ngày gì.
Bà đợi ở đầu ngõ Hàng Bạc từ lúc bảy giờ kém, một tay cầm ô tím, một tay xách cái làn nhựa, bảo lá dong phải đi sớm, đi muộn là người ta chọn hết lá đẹp. Thằng Bin đứng cạnh bà, áo len đỏ, mũ len trùm kín cả tai, vừa thấy em đã nhảy cẫng lên gọi chị cười xinh. Nhật đứng sau cùng, tay vẫn cầm điện thoại vừa gọi xong taxi, nhìn thấy cái ô đen trên tay em thì mắt sáng hẳn lên.
“Trời có mưa đâu mà cậu cầm ô?”
“Thì bây giờ lúc nào tớ cũng cầm.” – Linh nói – “Bà bảo thế là giống bà.”
Bà nghe thấy chữ bà thì quay sang gật gù, chẳng biết có nghe được cả câu không.
Taxi chạy qua mấy con phố đông nghịt người đi sắm Tết, ra đến đường Lê Duẩn mới đỡ tắc. Nhật ngồi ghế trước, bà, thằng Bin với Linh ngồi chen nhau ở ghế sau, ô tím của bà dựng giữa hai đầu gối. Bà ngồi nhìn ra cửa kính, chốc chốc lại chỉ tay bảo ngày xưa chỗ này là gì, chỗ kia là gì, rồi bảo ngày xưa bà đi bộ ra tận ga Hàng Cỏ mua lá, mua xong vác cả bó lá trên vai đi bộ về.
“Bà đi bộ á?” – thằng Bin tròn mắt.
“Thì ngày xưa làm gì có taxi!” – bà nói – “Ngày xưa bà còn trẻ, bà khỏe như voi.”
Rồi bà ngồi nhìn cái đồng hồ tính tiền gắn trên xe, cứ nhảy một số là bà lại tặc lưỡi một cái.
Taxi chạy được một đoạn thì điện thoại em lại rung, con Vy nhắn thêm một tin hỏi gặp người ta chưa. Thằng Bin ngồi cạnh em nghển cổ sang nhìn màn hình, rồi đánh vần to từng chữ một như đang đọc bài tập đọc ở lớp, đánh vần luôn cả tin nhắn lúc sáng em chưa kịp xóa.
“Hôm… nay… Va… len… tin… đấy… con… dở.” – nó ngẩng lên nhìn em – “Chị là con dở à chị?”
Ông tài xế liếc vào gương chiếu hậu, Nhật đang ngồi ghế trước thì quay phắt lại.
“Bin! Ai cho em đọc tin nhắn của chị?”
“Em có đọc đâu, em đánh vần thôi mà!” – thằng Bin cãi, rồi quay sang em – “Va-len-tin là cái gì hả chị?”
Linh còn đang nghĩ xem nên nói thế nào thì ông tài xế đã nhanh nhảu trả lời hộ, mắt vẫn nhìn đường.
“Là ngày lễ tình nhân đấy cháu ạ. Hôm nay con trai phải mua hoa tặng con gái.”
“Thế anh em có mua hoa tặng chị cười xinh không?”
Nhật quay lên, ngồi thẳng đơ, hai tai đỏ ửng. Bà ngồi bên kia nãy giờ chẳng nghe rõ đầu cuối, chỉ nghe được mỗi chữ hoa, gõ cán ô xuống sàn xe đánh cộp một cái.
“Hoa với hoét gì! Muốn mua hoa thì ra Hàng Lược, hôm nay bà đi mua lá dong!”
Ông tài xế cười sằng sặc, bàn tay trên vô lăng run run, Linh phải lấy tay che miệng lại. Nhật vẫn không quay lại, nhưng em nhìn thấy cậu trong gương chiếu hậu, mặt cúi gằm xuống nhìn hai đầu gối.
Lúc xuống xe bà còn ngoái lại nhìn cái đồng hồ tính tiền, kêu lên bốn mươi nghìn, bằng cả bó lá rồi còn gì.
Chợ lá dong ở phố Trần Quý Cáp, ngay sau ga Hàng Cỏ, bà bảo từ hồi còn con gái năm nào bà cũng ra đây mua lá. Cả một đoạn phố xanh mướt toàn lá là lá, lá xếp thành từng đống cao quá đầu người, buộc thành từng bó năm chục lá, mấy chiếc xe tải chở lá từ trên rừng về đỗ dọc vỉa hè. Người bán hàng chốc chốc lại vục gáo nước té lên đống lá cho lá khỏi héo, nước bắn cả vào ống quần người đi mua. Mưa phùn bắt đầu lây rây, cả đoạn phố thơm ngai ngái mùi lá tươi, Linh đứng giữa phố ngửi mà thấy Tết đến thật rồi.
Bà đi một lượt dọc phố, đến đống lá nào cũng dừng lại, rút một lá ra giơ lên trời soi, lật đi lật lại, rồi lắc đầu đi tiếp. Thằng Bin lon ton chạy theo bà, Linh với Nhật đi sau cùng, cái ô đen vẫn cụp trên tay em. Đến đống lá thứ năm ở gần cuối phố bà mới dừng hẳn lại.
“Lá này được.” – bà giơ lá dong lên cho em xem – “Lá bánh tẻ đấy cháu ạ. Cháu nhìn gân lá này, gân không gãy, mặt lá xanh đều. Lá non thì giòn, gói vào là rách. Lá già thì cứng, gói chẳng vuông được.”
Linh gật đầu lia lịa, nghĩ bụng về nhà phải kể với mẹ là bà nói giống hệt mẹ.
Người bán hàng là một cô ngoài năm mươi, đội mũ len, hai bàn tay nứt nẻ vì ngâm nước lạnh cả ngày, bảo năm chục nghìn một bó. Bà quay sang nhìn em bằng đúng cái nhìn của mẹ mỗi lần dắt em đi chợ, em hiểu ngay là bà muốn bảo mặc cả.
“Bốn chục thôi cô ạ.” – Linh nói – “Cháu lấy ba bó, lấy cả lạt ở đây luôn.”
“Bốn lăm. Lá to bản thế này cơ mà cháu.”
“Bốn chục cô ạ. Cô bán cho cháu thì sang năm cháu lại ra đây mua.”
Cô bán hàng lắc đầu, Linh kéo tay thằng Bin quay đi, đi được đúng ba bước thì nghe tiếng gọi giật lại.
“Thôi, bốn chục, bốn chục! Tết nhất cô bán lấy may cho cháu!”
Bà vỗ vai em đánh bốp một cái, quay sang bảo cô bán hàng, nói to đến người ở đống lá bên cạnh cũng phải ngoái sang.
“Đấy, tôi bảo rồi! Con bé này mặc cả giỏi nhất chợ Hàng Bè!”
Cô bán hàng vừa đếm lá vừa bảo bà có đứa cháu dâu khéo thế thì sướng nhất rồi. Bà chẳng nghe rõ, cứ ừ ừ gật đầu, Nhật đứng đằng sau thì quay mặt đi chỗ khác, ho mấy tiếng chẳng ra ho.
Thằng Bin nhặt được một lá dong to bản ai đánh rơi dưới đất, giơ lên che đầu, chạy đến trước mặt em.
“Chị ơi, ô của em này!”
“Lá ấy người ta bán đấy, không phải để mày chơi!” – bà mắng.
“Thôi, bà để cháu nó cầm lá ấy.” – cô bán hàng xua tay – “Lá rách rồi, bán cho ai.”
Thằng Bin giơ cái ô lá dong lên cao, đi nghênh ngang trước mặt cả bọn, mưa phùn bám lấm tấm trên mặt lá. Nhật vác ba bó lá lên vai, hai bó của nhà em, một bó của bà, lá chĩa cả lên đầu, nhìn từ đằng sau chỉ thấy một đống lá biết đi.
Lúc đứng đợi taxi ở đầu phố bà kéo em lại gần, nói nhỏ, nhỏ của bà thì Nhật đứng cách mấy bước cũng nghe thấy.
“Mấy hôm nay thằng Nhật lại hát rồi đấy cháu ạ. Tối nào cũng ôm cây đàn thiếu dây ra gảy, hát như con mèo bị giẫm phải đuôi.”
“Bà ơi!” – Nhật kêu lên.
“Thì bà nói thật chứ bà có nói điêu đâu!”
Linh cúi xuống nhìn bó lá dong dưới chân, nhớ đến hôm thằng Bin cầm lá thư của em, bảo thảo nào dạo này anh em không hát nữa.
Ngồi taxi về em nhắn cho mẹ, hỏi cho bà gửi mấy cái bánh vào nồi nhà mình luộc chung có được không, vì lúc nãy bà kêu chiều gói xong lại phải mang ra hàng luộc thuê ở đầu phố, mười nghìn một cái mà luộc chẳng rền. Mẹ nhắn lại ngay, nhanh đến em còn chưa kịp cất điện thoại vào túi.
“Được. Nồi nhà mình to. Bảo bà gói thêm cho thằng Bin một cái bánh chưng con.”
Linh đọc cho bà nghe, phải đọc to đến lần thứ ba bà mới nghe rõ. Bà vỗ đùi đánh đét, bảo thế thì tốt quá, mẹ cháu tốt quá, rồi quay sang dặn thằng Nhật tối nay xách bánh sang tận nơi, cấm được đánh rơi cái nào.
“Bánh chưng con là cái gì hả chị?” – thằng Bin hỏi.
“Là cái bánh bé tí, người ta gói riêng cho trẻ con.”
“Thế em gói cho chị một cái!” – nó reo lên – “Em gói cái bé nhất!”
Taxi đỗ ở đầu ngõ nhà em trước, Nhật xuống xe xách hai bó lá vào tận bậc cửa. Lúc đi qua con Lu đang nằm ngủ trên bao tải cậu đi chậm hẳn lại, con Lu chỉ mở một mắt ra nhìn cậu rồi lại nhắm vào.
“Tối tớ mang bánh sang.” – cậu đặt hai bó lá xuống bậc cửa – “Bảy giờ nhé.”
“Ừ. Bảy giờ.”
Chiều hôm ấy hai nhà ngồi gói bánh ở phòng ngoài nhà em. Mẹ bê chậu gạo nếp ngâm từ đêm qua ra, cô Nga bê sang một rổ đỗ xanh đã đãi sạch vỏ với một đĩa thịt ba chỉ thái miếng to, ướp hạt tiêu với hành khô. Bố kê cái bàn gỗ ra giữa nhà, cái bàn ngày trước kê ở gốc sấu, trải lên một tấm nilon cho khỏi ướt mặt gỗ, rồi ra sân sau ngâm lạt.
Linh với Vân ngồi ở bậc cửa rửa lá, mỗi đứa một chậu, lau từng lá một bằng khăn cho khô. Nước máy lạnh buốt đến tê cả đầu ngón tay. Vân đeo đôi găng cao su vàng của chị Chi, bảo Caffe Chi đóng cửa từ tối qua, chị Chi về quê chồng ở Nam Định ăn Tết, trước khi đi còn dúi cho nó một phong bì đỏ, bảo lì xì sớm, cấm mở trước giao thừa.
“Mày đeo găng thế thì lau lá làm sao được?”
“Lau được.” – Vân giơ hai bàn tay vàng chóe lên – “Tay tao vừa mới đỡ nứt. Chị Chi bảo đeo vào, đừng để nứt lại.”
Rửa xong lá thì bắt đầu gói, năm nào mẹ cũng gói bằng khuôn gỗ, lót lá vào khuôn, đổ một lớp gạo, một lớp đỗ, đặt miếng thịt vào giữa rồi lại đỗ lại gạo. Bánh nào gói xong cũng vuông chằn chặn, to bằng nhau chẳng xê dịch tí nào. Cô Nga thì gói không cần khuôn, chỉ có hai bàn tay với mấy lá dong, gấp mấy lượt là ra một cái bánh vuông vức, góc nào cũng sắc, gói nhanh gấp đôi mẹ.
“Ngày trước cả cái ngõ này chẳng ai gói bánh khéo bằng cô Nga.” – mẹ bảo em – “Mẹ học mãi mà không được, phải đi mua cái khuôn.”
“Chị cứ nói thế.” – cô Nga cười, mấy tuần nay em mới thấy cô cười – “Linh lại đây cô dạy cho. Con gái lớn rồi, phải biết gói bánh chưng.”
Cô Nga dạy em xếp lá chéo nhau, lớp lá trong cùng phải quay mặt xanh vào trong cho bánh lên màu, đổ gạo vào giữa, dàn đều ra, rồi gấp mép lá lên từng bên một, lấy tay ấn vào cho góc bánh vuông lại. Cô làm chậm một lần cho em xem, em làm theo, làm đến lần thứ ba thì gói được một cái. Buộc lạt xong em đặt lên bàn, cái bánh cứ tròn tròn, phình ra ở giữa, chẳng có góc nào ra góc.
Vân ngồi bên cạnh ngó cái bánh của em, ngó đi ngó lại, rồi cắn môi quay đi chỗ khác.
“Mày gói bánh chưng hay gói cái gối thế?”
“Bánh chưng.”
“Tao tưởng cái gối ôm.”
Cô Nga bảo thôi, méo thì méo, luộc xong vẫn ăn được, lần đầu ai gói mà chẳng thế. Mẹ thì cầm cái bánh của em đặt riêng sang một góc bàn, đặt cẩn thận lắm.
Gói đến cái thứ hai mươi thì trời bắt đầu tối, cô Nga xếp riêng hai cái bánh vuông nhất ra một bên, bảo để hai mươi tám cô mang lên trại gửi cho chú Thành, người ta không cho gặp nhưng cho gửi đồ Tết. Rồi cô đứng dậy ra cửa, đứng nhìn xuống hai bậc cửa sát nhau, bậc của nhà em với bậc của nhà cô.
“Ngày trước năm nào hai nhà cũng luộc chung một nồi, đặt ngay giữa hai cái bậc cửa này.” – cô nói, chẳng biết là nói với ai – “Anh Thành với anh Toàn ngồi canh nồi, uống rượu đến sáng. Hai đứa này thì ngủ gục ở bậc cửa, đứa nào cũng thò chân vào sát bếp cho ấm, cháy cả tất.”
“Thì năm nay lại luộc chung.” – mẹ nói, tay vẫn buộc lạt.
Linh nhìn sang Vân, Vân cũng đang nhìn em, chẳng đứa nào nhớ nổi hôm cháy tất, nhưng Vân cứ khăng khăng là chân em thò vào bếp trước.
Sáu giờ bố kê cái bếp lò than tổ ong ra giữa hai bậc cửa, bắc lên cái nồi nhôm to tướng mượn của nhà ông Khang, năm nào cũng mượn. Bố xếp bánh vào nồi từng lớp một, đổ nước ngập bánh, rồi ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh bếp, rót một chén rượu, nhìn sang bậc cửa nhà bên cạnh mất một lúc.
“Ngày trước chú Thành ngồi đúng chỗ ấy.” – bố bảo em – “Uống hết nửa chai rượu là bắt đầu hát, hát sai hết cả lời mà to nhất ngõ.”
Bảy giờ kém năm điện thoại rung, Nhật nhắn cậu đứng ở đầu ngõ rồi, con Lu đang nhìn cậu. Linh chạy ra, thấy cậu đứng cách con Lu ba bước, hai tay xách hai cái túi nặng trĩu, đứng im chẳng dám nhúc nhích. Em đi qua con Lu, đi chậm thôi, đỡ lấy một cái túi trên tay cậu.
“Đi đi, nó không làm gì đâu.”
“Cậu nói cứ như con Lu là chó nhà cậu ấy.” – Nhật lẩm bẩm, nhưng vẫn đi theo em, đi sát đến vai chạm vai.
Bánh của bà có tám chiếc, chiếc nào cũng buộc thêm một sợi len đỏ ở giữa cho khỏi lẫn, với một chiếc bé tí bằng bàn tay, buộc những ba sợi len đỏ, lạt thì quấn lung tung. Nhật bảo chiếc ấy thằng Bin gói, gói xong đòi buộc thêm len cho đẹp, dặn đi dặn lại là của chị cười xinh, cấm ai được ăn.
Bố đỡ từng chiếc xếp vào nồi, bánh chưng con của thằng Bin xếp lên trên cùng. Nhật cúi xuống nồi, thấy cái bánh tròn tròn của em nằm lẫn giữa mấy cái bánh vuông thì ngẩn ra.
“Cái tròn tròn kia là bánh gì thế?”
“Bánh chưng.” – Vân nhanh nhảu – “Linh gói đấy.”
“Thế à?” – Nhật đẩy kính lên, giọng nghiêm túc hẳn – “Tớ cứ tưởng bánh tét.”
Vân phá ra cười suýt ngã khỏi ghế nhựa, cô Nga ở trong nhà nghe thấy, thò đầu ra hỏi cười cái gì mà cười. Linh cầm cái ô đen dựng cạnh cửa lên giơ ra dọa, cậu rụt cổ lại tránh, suýt nữa thì chúi đầu vào nồi bánh.
Mẹ bưng ra một đĩa bánh rán với ấm trà, bắt Nhật ngồi xuống ăn, rồi ngồi luôn xuống cạnh, nhìn cậu kĩ như nhìn con cá ngoài chợ.
“Năm nay cháu bao nhiêu tuổi rồi?”
“Dạ, cháu sinh năm chín ba ạ.”
“Chín ba là tuổi Dậu.” – mẹ lẩm nhẩm, bấm đốt ngón tay – “Quý Dậu. Thế sáng mùng một cháu sang xông đất nhà cô nhé.”
Nhật đang cắn dở miếng bánh rán, đờ người ra.
“Dạ?”
“Mẹ!” – Linh kêu lên.
“Thì sao?” – mẹ nói tỉnh bơ – “Năm nào cũng nhờ ông Khang xông, ông ấy xông mười năm nay rồi mà nhà mình có khá lên tí nào đâu.”
“Bà nói thế ông Khang mà nghe thấy thì mai ông ấy sang đòi lại cái nồi.” – bố nói, mắt vẫn nhìn bếp than.
Cô Nga với Vân nhìn nhau đầy ý tứ, Linh thì chỉ muốn chui xuống gầm cái bàn gỗ. Nhật ngồi nhìn hết người này đến người kia, rồi đặt miếng bánh rán xuống đĩa, gật đầu.
“Dạ. Thế sáng mùng một cháu sang ạ.”
Tám giờ Nhật đứng dậy về, bảo thằng Bin không có anh thì không chịu ngủ. Ra đến bậc cửa cậu đứng lại, nhìn xuống bậc cửa nhà em, rồi nhìn sang bậc bên kia, chỗ Vân đang ngồi cắn dở cái bánh rán. Cậu cúi xuống hỏi em, hỏi nhỏ đến chỉ mình em nghe thấy.
“Bậc cửa trong truyện Chìa khóa là bậc này à?”
“Ừ.” – Linh nói – “Bậc này là nhà tớ. Bậc bên kia là nhà Vân.”
Nhật đứng nhìn bậc cửa với cái ô đen dựng ở cạnh cửa, rồi quay sang em, cứ đứng thế như đang tìm cái gì trên mặt em. Ánh than đỏ hắt lên mặt kính cậu, em chẳng nhìn rõ mắt cậu, chỉ thấy cậu đứng im đấy lâu hơn mọi khi.
Linh đưa cậu ra đầu ngõ, lần này em đi phía ngoài, đi qua con Lu, con Lu chẳng buồn mở mắt.
“Thế là hôm nay tớ trả xong nợ rồi nhé.” – Nhật nói – “Một buổi đi chợ.”
Linh nhớ cái hôm ở Caffe Chi cậu trả tiền cốc cà phê, bảo thế là hết nợ rồi nhé, em ngồi gật đầu mà mặt cứ xịu xuống.
“Chưa xong.” – em nói.
“Sao lại chưa xong?”
“Thì bánh chưa chín.” – Linh nói – “Sáng mai cậu còn phải sang lấy bánh.”
Nhật nhìn em như chưa hiểu, rồi hiểu ra, đưa tay gãi gãi sau gáy.
“Ừ.” – cậu nói – “Thế thì chưa xong.”
Mười giờ Vy đến, phi xe vào tận đầu ngõ, mũ bảo hiểm còn chưa tháo đã gào lên từ đằng xa hai con dở kia, Valentine mà ngồi canh nồi bánh chưng à. Nó xách theo một túi bánh rán mặn mẹ nó rán, vẫn còn nóng, hạt tiêu cay xè cả lưỡi, ngồi phịch xuống cạnh Vân, chìa hai bàn tay ra hơ trên bếp than.
“Cả tầng hai có mỗi tao ngồi bán áo đến tối.” – nó kể, miệng nhồm nhoàm bánh rán – “Đứa nào đi qua cũng cầm một bông hồng. Hoa hồng hôm nay ba chục nghìn một bông đấy bọn mày ạ, ngày thường có tám nghìn. Đứa nào mua là đứa dở.”
“Thế có ai tặng mày không?” – Vân hỏi.
Vy không trả lời ngay, cắn một miếng bánh rán thật to, nhai thật chậm.
“Anh Phong đến chợ.” – nó nói – “Bốn giờ chiều. Đứng ở chân cầu thang lên tầng hai, tay xách một túi cam. Mẹ tao bảo lên mà anh ấy không lên, đứng đến lúc chợ đóng cửa thì về.”
“Thế mày có xuống không?”
“Không.”
“Thế mày có muốn xuống không?”
Vy quay sang nhìn Vân trân trân, miếng bánh rán còn ngậm dở trong miệng.
“Mày hỏi thế là có ý gì?”
“Thì tao hỏi mày có muốn không.”
Vy quay đi, cúi xuống nhìn bếp than, than đỏ rực qua mấy cái lỗ tròn của viên than tổ ong. Đến lúc Linh tưởng nó ngủ gật rồi thì nó mới lên tiếng, nói nhỏ đến em phải nghiêng người mới nghe thấy.
“Muốn.” – nó nói – “Nhưng mà tao không xuống. Tao xuống thì lần sau anh ấy lại quên, mẹ con tao lại đứng ngoài kho mà đợi.”
Rồi nó khịt khịt mũi, mắt cứ nhìn vào bếp than.
“Lại một túi cam. Anh ấy chỉ biết mua mỗi cam, chẳng biết mua cái gì khác.”
Mười một giờ bố đi ngủ, dặn hai giờ gọi bố dậy đổ thêm nước, đừng để cạn nồi. Vy ăn hết ba cái bánh rán, kể thêm một chặp chuyện sạp áo, rồi ngủ gục trên đùi Vân, ngáy khò khò, mũ len quả bông lệch sang một bên. Vân lấy cái chăn mỏng mẹ em mang ra đắp lên người nó, kéo lên tận cằm.
Gần nửa đêm con Lu ở đầu ngõ lững thững đi vào, chắc là ngửi thấy hơi ấm, đến cạnh bếp than thì nằm xuống, nằm ngay sát chân em. Linh giật mình rụt chân lại theo thói quen, rồi em nhìn con Lu, nó đã nhắm mắt ngủ, cái mõm gác lên hai chân trước, lông quanh mắt bạc trắng cả. Em ngồi nhìn nó một lát rồi lại duỗi chân ra, để yên chân ở đấy.
“Nó thích mày rồi đấy.” – Vân thì thầm.
“Nó thích cái bếp thì có.”
Vân phải lấy tay bịt miệng mình lại cho con Vy khỏi tỉnh.
“Dạo này mày hay hỏi người ta có muốn không nhỉ.” – Linh nói.
“Thì tao đang tập.”
“Tập cái gì?”
“Tập hỏi.” – Vân nói, mắt vẫn nhìn vào bếp than – “Hỏi xong còn phải ngồi im mà nghe người ta trả lời, chứ không được trả lời hộ. Khó lắm mày ạ.”
Linh ngồi nhìn Vân, nhìn cái mái ngố đã dài chấm lông mày, mấy tháng nay chẳng có tiền đi cắt. Câu hỏi ấy em để trong bụng từ hồi tháng Mười Một, có hôm em tưởng mình quên rồi, đến đêm nay mới hỏi được.
“Vân này. Hôm ở Caffe Chi ấy, lúc mày đứng ở cửa, mày hỏi tao có quá muộn để nhận ra không.” – em nói – “Mày bảo nhận ra cái gì thế?”
Vân quay sang nhìn em, tay vẫn đặt trên cái chăn đắp cho Vy.
“Mày vẫn còn nhớ à?”
“Nhớ chứ. Tao nghĩ mãi.” – Linh nói – “Mấy tháng nay tao cứ tưởng mày bảo tao, bảo đến lúc tao nhận ra thì muộn rồi, là tao đã giành mất của mày.”
“Giành cái gì mà giành.” – Vân nói – “Cậu ấy có phải cái túi xách đâu mà giành.”
Rồi Vân cúi xuống kéo chăn lên cho Vy, kéo xong mới nói, nói chậm, mắt nhìn vào nồi bánh.
“Tao hỏi tao đấy chứ có hỏi mày đâu.” – nó nói – “Hôm ấy mày bảo có, tao thích cậu ấy. Mày nói to lắm, mặt mày đỏ như gấc. Tao ngồi nghe mà tao nghĩ, mười mấy năm nay tao có hỏi mày muốn cái gì bao giờ đâu.”
“Thì tao có nói bao giờ đâu.”
“Thì tao cũng có hỏi bao giờ đâu.” – Vân nói – “Mày đứng nhìn xe kem là tao chạy đi mua kem. Mày viết truyện là tao đánh máy gửi báo, điền cả tên tao vào, chẳng hỏi mày một câu. Tao cứ tưởng thế là tao thương mày.”
Linh ngồi im, nghe bếp than lách tách, nồi bánh sôi lục bục, hơi nước bốc lên trắng xóa giữa hai bậc cửa.
“Hôm ấy tao mới nhận ra là tao chưa bao giờ nhìn xem mày muốn gì.” – Vân nói tiếp – “Mà lúc tao nhận ra thì mày tự nói được rồi, tự nói to giữa quán, chẳng cần tao hỏi nữa.” – nó quay sang nhìn em – “Thế có muộn không?”
“Không muộn.”
“Sao lại không muộn?”
“Thì hôm nọ mày hỏi tao có muốn đi xem thằng Bin hát không đấy thôi.” – Linh nói – “Mày mà không hỏi thì tao ngồi trên gác đến bây giờ.”
Vân nhìn em, rồi quay mặt đi chỗ khác, con Vy gối đầu trên đùi nó trở mình, ngáy hụt mất một nhịp.
“Vân này.” – Linh nói – “Cái đêm tao cãi nhau với mẹ tao ấy, mẹ tao kể cho tao nghe chuyện cái mái nhà. Kể cả chuyện hồi tao mới đẻ, mẹ mày bế tao sang…”
“Cho mày bú cùng tao cả tuần chứ gì.” – Vân nói luôn.
Linh quay phắt sang nhìn nó, suýt nữa thì đạp vào mõm con Lu.
“Sao mày biết?”
“Tường mỏng như tờ giấy ấy.” – Vân nhún vai – “Đêm hôm ấy tao ngồi bên kia tường, nghe cô Hằng kể hết. Nghe xong tao ngồi đến lúc gà nhà ông Khang gáy, rồi tao viết cái phong bì.”
“Thế mà mày chẳng nói với tao câu nào.”
“Nói gì? Nói là mày bú tranh phần sữa của tao cả tuần à?”
“Tao mới mười ngày tuổi thì biết gì mà tranh.”
“Thì tao hơn mày có bốn tháng, tao cũng có biết gì mà giữ.” – Vân nói, rồi hai đứa nhìn nhau cười khúc khích trong bóng tối.
Cười xong Linh mới hỏi, câu hỏi bật ra mà em chẳng kịp nghĩ trước.
“Thế còn mày?”
“Còn tao cái gì?”
“Mày muốn gì?” – em nói, thấy mặt Vân ngẩn ra thì nói thêm – “Tao hỏi mày đấy. Tao cũng đang tập.”
Vân không trả lời ngay, cúi xuống bếp than, hai tay ôm lấy đầu gối. Linh tưởng nó sẽ đùa câu gì đấy như mọi lần, sẽ bảo tao muốn trúng xổ số, tao muốn ngủ đến trưa không phải dậy đi rửa cốc, nhưng nó chẳng đùa câu nào.
“Tao muốn bố tao về.” – nó nói – “Về ăn Tết. Ngồi ở bậc cửa kia, uống hết nửa chai rượu rồi hát sai lời.”
Linh chẳng tìm được câu nào để nói cho Vân đỡ buồn. Em thò tay vào trong chăn tìm bàn tay Vân, nắm lấy, rồi lấy ngón tay gõ lên mu bàn tay nó hai cái.
Vân cúi xuống nhìn tay mình rồi gõ lại hai cái lên mu bàn tay em.
“Hai mươi tám mẹ tao mang hai cái bánh lên trại.” – nó nói, giọng khàn khàn – “Người ta không cho gặp. Chỉ cho gửi đồ thôi.”
“Ừ.”
Hai giờ sáng hai đứa không gọi bố dậy, tự xách ấm nước sôi ra đổ thêm vào nồi, Vân đổ, Linh cầm đèn pin soi, con Lu vẫn nằm ngủ chẳng buồn nhúc nhích. Năm giờ sáng bố ra vớt bánh, vớt từng chiếc một thả vào chậu nước lạnh, hơi nóng bốc lên nghi ngút cả một góc ngõ. Con Vy tỉnh dậy, dụi mắt, ngồi nhìn chậu bánh.
“Chín rồi à? Tao ăn một cái được không?”
“Bánh vừa mới vớt ra, ăn thế nào được, con dở.” – Vân nói.
“Thế cái bé tí kia thì sao?”
“Cái ấy của tao.” – Linh nói, nhặt ngay cái bánh chưng con buộc ba sợi len đỏ lên, giấu ra sau lưng.
Bố xếp bánh ra cái phản ở sân sau, đặt một tấm gỗ lên trên, đè mấy thùng nước lên cho bánh ráo nước. Vân đứng cạnh bố, ôm hai chiếc bánh cô Nga dặn để dành cho chú Thành, rồi nhìn xuống chậu, nhặt thêm cái bánh tròn tròn của em lên.
“Cái này nữa.”
“Sao lại lấy cái ấy?” – Linh hỏi.
“Bố tao nhìn thấy là biết ngay của mày.”
“Thế thì chú lại cười tao.”
“Ừ.” – Vân nói, ôm cả ba chiếc bánh vào lòng – “Cho bố tao cười.”