Chương 14
Tối thứ sáu Vân dạy xong ở Long Biên, về đến ngõ đã gần mười giờ, cả dãy nhà tối om, chỉ còn phòng ngoài nhà con Linh là sáng đèn.
Mẹ uống thuốc ngủ từ tám giờ, nằm co trên cái giường sắt ở phòng trong, chăn kéo trùm kín cả đầu. Nồi cơm trên bếp còn ít cơm nguội, nó xới ra bát, chan chỗ canh cải mẹ nấu từ trưa, đứng ăn ngay cạnh bồn rửa cho nhanh. Ăn xong nó mở vòi rửa bát, rửa cả cái nồi, nước máy mùa đông lạnh buốt, rửa được dăm phút đã tê hết mấy đầu ngón tay.
Bên kia bức tường bếp có tiếng bát đũa, tiếng chú Toàn nói gì đấy về cô Thoa hàng đồ thờ, về góc bậc thềm, về sáu tháng tiền cọc. Nhà trong ngõ này tường chung từ thời ông bà, hồi bé nó ngồi trong bếp nhà mình còn nghe rõ cả tiếng cô Hằng mắng con Linh làm vỡ bát.
“Bà lấy cho tôi ba chỉ vàng ra bán, bù vào là vừa.”
Vân đứng im, cái bát trong tay vẫn còn đầy bọt xà phòng. Bên kia im mất một lúc, im lâu quá, nó tưởng cả nhà ấy đi đâu hết rồi.
“Không còn đâu anh ạ.”
Rồi giọng cô Hằng nhỏ hẳn đi, nó chỉ nghe được mấy chữ cô Nga, năm cây, tháng Mười Một. Nó nghe thấy chú Toàn hỏi sao bà không bảo tôi, nghe cô Hằng trả lời gì đấy, rồi giọng con Linh vọng sang, mỗi lúc một to, to đến nghe rõ từng chữ.
“…Cái bánh rán mẹ cũng để phần nó, cái gì ngon mẹ cũng để phần nó, đến bây giờ là cả vàng của nhà mình… Mẹ thương nó hơn con!”
“Linh!”
Vân vặn chặt vòi nước lại, vặn mạnh tay quá, vòi nước rít lên một tiếng. Cả căn bếp im phăng phắc, chỉ còn tiếng nước nhỏ tong tong từ đáy nồi xuống bồn rửa.
“Cho vay thì cho vay rồi.” – giọng chú Toàn chậm rãi, vẫn cái giọng nó nghe từ hồi bé – “Nhà ấy ngày xưa lợp mái cho nhà mình. Ăn đi, nguội hết cả rồi.”
Bên kia có tiếng ghế kéo, tiếng chân chạy lên cầu thang, đến bậc thứ ba thì kêu cót két. Vân vẫn đứng nguyên trong căn bếp tối, hai bàn tay ướt sũng buông thõng, bọt xà phòng khô dần trên mu bàn tay.
Nó đi lên gác bằng hai chân trần cho khỏi có tiếng dép. Gác cũ của nó bây giờ chỉ có cái giường gấp với mấy thùng các tông chưa dỡ, nó ngồi xuống giường, tựa lưng vào bức tường chung, ngay chỗ mảng vôi bạc.
Bên kia tường có tiếng con Linh khóc, khóc úp vào gối nên nghe nghèn nghẹt. Gần nửa đêm có tiếng cô Hằng lên gác, tiếng giường bên ấy kêu lên một tiếng, rồi giọng cô Hằng khàn khàn, câu được câu mất.
Nó nghe thấy chữ bão, chữ mái ngói, nghe thấy tên bố nó, nghe cô Hằng kể bố nó năm hai lăm tuổi trèo từ mái bên này sang, ngồi đè lên tấm bạt đến sáng. Chuyện ấy mẹ kể cho nó nghe rồi, cái hôm hai mẹ con đi xe máy về trên đường đê. Rồi cô Hằng nói đến mẹ nó, nói nhỏ quá, nó phải áp hẳn tai vào tường mới nghe được.
“…cô Nga cho con bú cùng… Cả tuần ấy con nằm cạnh cái Vân…”
Vân lấy tay bịt chặt miệng mình lại, hai mươi mốt năm nay chẳng ai kể với nó chuyện ấy.
“Con với nó bú chung một bầu sữa đấy, con nhớ lấy.”
Cô Hằng đi xuống cầu thang, bước qua bậc thứ ba, bên kia bức tường im hẳn. Vân ngồi tựa lưng vào tường đến lúc gà nhà ông Khang gáy lần thứ nhất, cái câu con Linh gào lên lúc nãy cứ quay đi quay lại trong đầu nó, quay mãi đến lúc nó thấy con Linh nói đúng.
Từ bé đến giờ cô Hằng để phần cho nó đĩa bánh rán, cái đùi gà, có năm còn đan cho nó cái áo len trước cả con Linh, nó cứ thế nhận lấy, chưa bao giờ nghĩ con Linh đứng bên cạnh thấy thế nào. Quyển sổ bìa xanh của con Linh nó mang đi đánh máy rồi điền nick của mình vào, cái hôm thứ tư ở Caffe Chi lẽ ra con Linh phải tự nói với cậu ấy thì nó cũng giành mất. Bây giờ đến năm cây vàng cô Hằng dành dụm hai chục năm, cuối cùng cũng vào hộp sắt trên nóc tủ lạnh nhà nó, đem đi đóng lãi cho bà Lan mất một nửa.
Nó mở ví, rút ra cái phong bì mẹ thằng bé ở Long Biên vừa đưa cho lúc tối, bên ngoài mẹ thằng bé viết bút bi: Cô Vân – học phí tháng 12. Bên trong có hai triệu, nó định để dành làm tiền xe buýt với tiền ăn trưa đi thực tập cả tháng.
Vân gạch dòng chữ ấy đi, gạch hai nét, viết xuống bên dưới: Cháu gửi cô Hằng. Rồi nó xé một tờ giấy trong quyển vở, viết được hai chữ Linh ơi thì dừng lại, ngồi nhìn hai chữ ấy mãi. Nó vò tờ giấy lại, xé tờ khác, viết cho cô chú, viết đi viết lại đến tờ thứ tư mới gấp được vào phong bì, nhét xuống dưới gối.
Sáng thứ bảy Vân ra Caffe Chi từ lúc chị Chi còn đang kéo cửa xếp.
“Chị Chi ơi, chị có cần người rửa cốc không ạ?”
Chị Chi dừng tay, nhìn nó từ đầu xuống chân, nhìn lâu nhất là hai bàn tay nó đang nắm quai túi.
“Mày hỏi cho ai?”
“Cho em.”
“Tối nào mày cũng đi dạy đến chín giờ cơ mà.” – chị Chi kéo nốt cánh cửa xếp, tiếng sắt kêu loảng xoảng – “Cái Vy kể với chị rồi.”
“Em dạy xong thì em qua, rửa đến lúc chị đóng cửa. Thứ bảy, chủ nhật em làm cả ngày.”
“Mười lăm nghìn một tiếng, như mấy đứa sinh viên chị thuê hồi hè.” – chị Chi đi vào trong, bật đèn trên quầy – “Vỡ cốc thì trừ lương. Mày vỡ của chị một cái hồi tháng Mười Một rồi đấy, chị chưa trừ đâu.”
Vân bật cười, tiếng cười làm chính nó cũng giật mình, mấy tuần nay nó chưa cười được lần nào. Chị Chi lôi trong ngăn tủ ra một đôi găng tay cao su màu vàng, ném lên quầy cho nó.
“Đeo vào. Tay con gái, ngâm nước rửa bát cả tối thì nứt hết. Tối nay sáu giờ đến.” – chị nói, rồi nhìn nó thêm một cái – “Con Linh biết chưa?”
“Chị đừng nói với nó.”
“Chị có thấy gì đâu.”
Ba giờ chiều ở đầu ngõ có tiếng con Vy gân cổ lên gọi bác ơi cháu đây, chưa đầy nửa tiếng sau nó đã chạy sang, chạy thẳng lên gác, ngồi phịch xuống giữa đống quần áo Vân đang bày ra sàn.
Vân đang định bán bớt đồ, túi da bố mua cho hồi sinh nhật hai mươi tuổi, đôi bốt da mới đi có hai lần, áo dạ đỏ, mấy cái váy còn nguyên mác, nó bày hết ra, định chụp ảnh đăng lên mấy nhóm pass đồ trên Facebook. Con Vy nhìn đống đồ, nhìn nó rồi giật lấy cái điện thoại trên tay nó.
“Đưa đây tao chụp. Mày chụp kiểu này thì người ta tưởng đồ ăn trộm.” – con Vy trải túi lên chăn, lật đi lật lại tìm chỗ có ánh sáng – “Cái túi này mày đăng ba triệu thì người ta cướp đấy. Đăng ba rưỡi, người ta mặc cả còn ba là vừa đẹp.”
“Mày rành nhỉ.”
“Tao là con gái sạp quần áo tầng hai chợ Đồng Xuân đấy con ạ.” – con Vy lườm – “Đôi bốt này hai triệu. Cái áo dạ một triệu hai, mày mà bán dưới một triệu thì tao từ mặt mày.”
Hai đứa ngồi chụp gần một tiếng, con Vy viết hộ nó cả mấy dòng giới thiệu, câu nào cũng có ba dấu chấm than, đọc lên nghe như hàng thanh lý của một cửa hàng sắp đóng cửa. Đến lúc chụp xong chiếc váy cuối cùng, Vân mới nói, mắt nhìn xuống đống quần áo.
“Tối qua tao nghe thấy hết rồi.”
Con Vy đặt cái điện thoại xuống, quay hẳn người sang nhìn nó.
“Nghe thấy cái gì?”
“Chuyện nhà con Linh. Chuyện vàng. Cả cái câu con Linh nói với cô Hằng nữa.”
“Câu gì?”
“Mẹ thương nó hơn con.”
Con Vy im lặng nhìn nó, mắt đỏ hoe lên lúc nào không biết. Vân chưa thấy con Vy khóc bao giờ, đến hôm mất mạng giữa tập cuối bộ phim Hàn nó cày cả tháng, nó cũng chỉ chửi chứ không khóc.
“Hai đứa mày định hành tao đến bao giờ hả?” – con Vy quệt nước mắt bằng tay áo len – “Bên kia một đứa, bên này một đứa, tao chạy qua chạy lại mỏi hết cả chân. Con Linh nó nói thế là nó giận, chứ nó có ác với mày bao giờ đâu.”
“Tao biết. Nó nói đúng mà.”
“Đúng cái gì mà đúng.”
Ngoài ngõ có tiếng anh Phong với chú Toàn đi ra, tiếng anh Phong bảo bác cứ để cháu nói chuyện với cô ấy. Con Vy ngó qua cửa sổ nhìn theo mãi, rồi quay vào thở dài một cái.
“Anh Phong sang đây lo cho nhà con Linh còn nhiệt tình hơn lo cho tao.” – nó nói như đùa – “Hôm sinh nhật tao anh ấy quên mua bánh, thế mà nhà con Linh có việc là anh ấy xin nghỉ làm cả buổi chiều.”
Vân nhìn con Vy, định nói gì đấy, con Vy đã quay lại, cầm điện thoại lên bấm bấm, bảo thôi để tao đăng luôn cho mày. Lúc con Vy về, Vân tiễn nó xuống đến chân cầu thang.
“Mày đừng bảo con Linh là tao nghe thấy nhé.”
“Tao chẳng bảo.” – con Vy xỏ dép, mắt vẫn đỏ – “Hai đứa mày thích hành nhau thì cứ hành, tao chỉ chụp ảnh túi thôi.”
Tối hôm ấy Vân rửa cốc ở Caffe Chi đến mười một giờ, rửa đến mỏi nhừ hai cánh tay, không vỡ cái nào. Lúc nó về chị Chi đứng đếm lại chồng cốc trên giá, đếm thành tiếng, đếm xong thì bảo được, mai đến sớm.
Về đến ngõ đã gần nửa đêm, nó lấy cái phong bì dưới gối ra, đi xuống cầu thang bằng hai chân trần, mở cửa nhà mình thật khẽ. Ngõ vắng tanh, nhà con Linh tắt đèn từ lâu. Vân quỳ xuống trước cửa nhà con Linh, ngay trên cái bậc cửa ngày xưa con Linh ngồi bó gối khóc, nhét cái phong bì qua khe cửa. Cái khe hẹp quá, phong bì vướng vào miếng cao su ở chân cửa, nó phải lấy mấy đầu ngón tay đẩy mãi mới lọt vào trong.
Sáng chủ nhật nó đứng nấp sau rèm cửa sổ gác, nhìn chú Toàn đeo cái túi vải đi ra đầu ngõ. Đến trước cửa nhà nó chú dừng lại, ngẩng lên nhìn cửa sổ gác nhà nó, nhìn một lúc. Vân vội ngồi thụp xuống, đến lúc ngó lên thì chú đã đi đến đầu ngõ, đang đứng nói gì đấy với con Lu.
Cả tuần sau ngày nào của Vân cũng giống ngày nào. Sáng nó đi thực tập ở một phòng giao dịch ngân hàng trên Cầu Giấy, chiều tối đi xe buýt đến mấy nhà dạy thêm, chín rưỡi tối nó có mặt ở Caffe Chi, đeo đôi găng cao su vàng đứng rửa cốc ở bồn rửa sau quầy đến lúc chị Chi tắt nhạc. Từ chỗ bồn rửa nhìn ra được cái bàn cạnh cửa sổ, tối nào cũng có người ngồi, có hôm là một đôi sinh viên, có hôm là một ông Tây đọc sách. Lần nào Vân cũng nhớ đến cái hôm cậu ấy đặt điện thoại của nó xuống bàn, đặt nhẹ như sợ làm vỡ.
Trưa thứ hai nó bán được cái túi cho một con bé học lớp mười hai, hai chị em hẹn nhau ở ghế đá bờ hồ. Con bé cầm túi lật đi lật lại, ngửi cả mùi da, rồi ngẩng lên nhìn nó.
“Chị ơi, hàng thật à chị? Hàng thật sao chị bán rẻ thế?”
“Hàng thật.” – Vân nói – “Chị cần tiền.”
Con bé ngần ngừ nhìn nó rồi đếm đủ ba triệu, đưa bằng hai tay. Vân cầm tiền, ngồi lại ở ghế đá ấy đến lúc phải chạy về chỗ thực tập, tối hôm ấy nó đưa cả ba triệu cho mẹ đóng lãi.
Tối thứ ba nó về đến đầu ngõ thì đã mười một rưỡi, cửa nhà con Linh hé ra một nửa, cô Hằng đứng ở bậc cửa, khoác áo bông, tay cầm cái cặp lồng.
“Vân.”
“Dạ… cô chưa ngủ ạ?”
“Cô đợi mày.” – cô Hằng dúi cái cặp lồng vào tay nó, cặp lồng còn ấm – “Cô để phần đấy, cầm lấy mà ăn. Cô biết tối nay mày chưa ăn gì.”
Cô chẳng nhắc gì đến cái phong bì, Vân đứng cầm cặp lồng, nói không ra câu nào, cô Hằng đã vỗ vỗ lên tay nó hai cái rồi đóng cửa. Nó mang cặp lồng vào nhà, ngồi ở chân cầu thang mở ra, bên trong có cơm với mấy miếng thịt kho, có cả một cái bánh rán. Nó ngồi ăn hết, ăn đến miếng cuối cùng thì nước mắt rơi xuống nắp cặp lồng.
Chiều thứ năm Vân đang dạy ở Nghi Tàm thì mẹ gọi.
“Con về đi. Bố về rồi.”
Nó xin phép mẹ con bé cho nghỉ sớm, chạy ra bến xe buýt, ngồi suốt đường không biết mình đang nghĩ gì. Lúc xuống xe trời đã tối, lại bắt đầu mưa, mưa rét lấm tấm rồi to dần, đến đầu ngõ thì ướt hết vai áo. Con Lu nằm trong hiên nhà bà Tám nhìn nó, không sủa.
Bố ngồi ở phòng ngoài, ngồi bệt dưới đất ngay cạnh cái vò rượu cần còn quấn chăn bông, đang ăn bát cơm với mấy quả cà pháo mẹ muối. Hơn một tháng không gặp bố gầy rộc, râu ria mọc lởm chởm, tóc dài chấm gáy, áo khoác cũ bạc phếch, móng tay vẫn còn dính đất đỏ. Thấy nó bố đặt bát cơm xuống nền nhà, cười toe như ngày xưa đi công trình về.
“Con gái bố gầy thế.”
Vân đứng ở cửa, cái ô kẻ caro còn nhỏ nước tong tong. Nó định hét lên, định hỏi bố đi đâu hơn một tháng nay, định kể cho bố nghe cái cổng nhà bị xịt sơn, mẹ ngất trong bếp, hai thằng đòi nợ đập cửa giữa ngõ. Đến lúc mở miệng nó chỉ hỏi được một câu.
“Bố ăn cơm chưa?”
“Đang ăn đây còn gì.” – bố giơ bát cơm lên – “Cà mẹ mày muối vẫn mặn như ngày xưa.”
Tối hôm ấy ba người ngồi trong căn phòng trống trơn, mẹ ngồi sát bên bố, chốc chốc lại đưa tay sờ lên vai áo bố như sợ bố biến đi mất. Bố kể chuyện công trình, kể người ta bảo bố ký mấy tờ hóa đơn cho đủ hồ sơ thanh toán, bố ký, bây giờ bên chủ thầu bảo là ký khống, đổ hết lên đầu bố. Bố bảo bố trốn vì bố sợ, sợ bị bắt, sợ bọn đòi nợ, sợ về nhìn mặt hai mẹ con.
“Mai bố lên công an.” – bố nói, giọng bình thường như bảo mai bố đi chợ – “Cái cậu luật sư bạn con Linh bảo mẹ mày là tự lên thì nhẹ hơn. Bố nghĩ mấy hôm rồi, thấy cậu ấy nói phải.”
“Bố có biết hôm ấy chú Toàn ra đứng chắn cửa cho nhà mình không?”
“Mẹ mày kể rồi.” – bố cúi xuống nhìn hai bàn tay – “Mai bố sang cảm ơn anh ấy trước rồi mới đi.”
“Anh Toàn sang Long Biên ăn giỗ bên nhà con rể từ chiều, mai mới về.” – mẹ nói – “Chị Hằng thì tối nay trực.”
“Thế thì mai bố đợi anh ấy về.”
“Chú Toàn bảo nhà mình ngày xưa lợp mái cho nhà chú ấy.”
Bố ngẩng lên nhìn nó, rồi bật cười khục khục trong cổ họng.
“Cái mái ấy à? Hồi ấy bố còn trẻ, trèo lên trèo xuống như con khỉ.” – bố lắc đầu – “Anh ấy còn nhớ cơ à. Bố quên mất rồi.”
Gần mười giờ đêm có tiếng ai gõ cửa, gõ ba tiếng, gõ rất đều.
Mẹ ra mở, ngoài cửa có ba người, hai người mặc sắc phục, một người mặc thường phục, mẹ nhận ra anh công an khu vực hôm trước đến nhận đơn. Sau lưng họ cả cái ngõ đã sáng lên mấy ô cửa sổ, có nhà còn hé cửa ra nhìn.
“Anh là Phạm Văn Thành phải không?” – người mặc thường phục hỏi, giơ ra một tờ giấy – “Mời anh về trụ sở làm việc.”
Bố đứng dậy, phủi phủi hai đầu gối quần cho hết bụi.
“Vâng. Các anh cho tôi mặc cái áo.”
Bố mặc thêm cái áo len mẹ đưa, tháo cái đồng hồ trên cổ tay ra dúi vào tay Vân, bảo con cầm hộ bố. Mẹ cuống cuồng nhét quần áo vào một cái túi, khóc không thành tiếng. Lúc bố bước qua bậc cửa còn quay lại nhìn nó.
“Con ở nhà với mẹ nhé.” – bố nói – “Con bảo anh Toàn là… thôi, để bao giờ bố về bố nói.”
Vân chạy theo bố ra ngõ, quên cả dép, quên cả cái ô. Mẹ chạy sau cùng, đến cửa còn quay lại khóa cửa, từ hôm bọn đòi nợ đến ra khỏi nhà là mẹ khóa, khóa thành thói quen. Ngoài đầu phố có một chiếc ô tô đỗ sẵn, bố cúi đầu bước vào ghế sau, cánh cửa đóng sập lại. Mẹ đứng bên đường vẫy cuống quýt một cái xe ôm, ngoái lại bảo nó con về ngủ đi, mẹ đi theo bố một tí rồi mẹ về ngay.
Chiếc ô tô chạy đi, xe ôm chở mẹ chạy theo sau, hai ngọn đèn đỏ nhòe đi trong mưa rồi khuất hẳn ở đầu phố.
Vân đứng ở đầu ngõ, tay vẫn cầm cái đồng hồ của bố. Bà Tám đang kéo cửa xếp hàng tạp hóa, kéo được một nửa thì dừng lại nhìn nó, con Lu nằm trong hiên ngóc đầu lên nhìn. Nó quay người đi vào trong ngõ, đi chậm từng bước, mưa ngấm qua lớp áo len lạnh buốt.
Cửa nhà khóa, ổ khóa to bằng nắm tay treo lủng lẳng trên then cửa. Nó đứng nhìn ổ khóa một hồi mới nhớ ra nhà mới dọn về, cả nhà chỉ có một chùm chìa khóa, chùm chìa khóa ấy đang nằm trong túi áo mẹ.
Nó gọi cho mẹ, chuông đổ đến hết mà không ai nghe máy. Nó gọi lại lần nữa, rồi lần nữa, đến lần thứ tư thì cái điện thoại rung lên một cái, màn hình tắt ngấm. Cả ngày hôm nay nó chưa sạc được lần nào.
Vân ngồi xuống bậc cửa nhà mình, co hai đầu gối lên, vòng tay ôm lấy. Mái hiên nhà nó hẹp, mưa hắt vào ướt cả hai ống quần. Trong túi áo nó chỉ còn hơn chục nghìn lẻ, tiền xe ôm sang nhà dì Hạnh còn chẳng đủ, tiền bán túi nó đưa mẹ đóng lãi rồi, tiền lương tháng Mười Hai thì nó đã nhét qua khe cửa nhà bên cạnh.
Bên cạnh là bậc cửa nhà con Linh, cách nó chưa đến một sải tay. Mười bốn năm trước cũng một đêm mưa, con Linh tám tuổi ngồi đúng chỗ ấy khóc vì đánh rơi chìa khóa, nó nghe tiếng khóc thì cầm cái ô đen to tướng của bố chạy sang, cầm theo cả gói bim bim tôm cay. Bây giờ nó ngồi cách chỗ ấy một sải tay, trong tay chỉ có cái đồng hồ của bố, đến cái ô cũng không có.
Nó ngẩng lên nhìn, trên gác nhà con Linh vẫn còn sáng đèn, cánh cửa sổ hé ra một khe nhỏ, có một cái bóng đứng sau khe cửa ấy. Vân nhìn cái bóng, bóng người ấy cũng đứng im.
Rồi cánh cửa sổ ấy khép lại, đèn trên gác nhà con Linh tắt phụt.
Vân cúi gập người xuống, úp mặt vào hai đầu gối.