Chương 1

Khu tập thể C3 năm tầng nằm sát bờ hồ, mỗi tầng tám căn, dọc hành lang nhà nào cũng có một chậu cây với một dây phơi quần áo giăng trước cửa.

Nhà Lâm Anh ở căn trong cùng tầng năm, cái căn mà hễ mưa to là dột. Trên trần phòng ngủ của em có một vết loang màu nâu nhạt to bằng cái nong, mẹ bảo đấy là vết nước mưa thấm từ sân thượng xuống, Lâm Anh nằm nhìn mãi rồi quả quyết đấy là con thỏ bị cụt mất một tai. Năm nào đến mùa mưa con thỏ cũng béo ra một ít, mẹ lại phải đặt cái chậu nhôm dưới chỗ nó hay nhỏ giọt, đêm nằm nghe nước rơi tong tong vào chậu em còn ngủ ngon hơn nghe mẹ hát ru.

Hè năm ấy Lâm Anh sáu tuổi, chuẩn bị vào lớp một, trong khu C3 em có ba đứa bạn mà mẹ em gọi chung là cái lũ giặc.

Thằng Khoa ở ngay căn đối diện, hai đứa sinh cách nhau có một tuần nên từ hồi còn nằm nôi đã bị bế sang nhà nhau chơi. Mẹ Lâm Anh với bác Thu mẹ Khoa thân nhau từ hồi còn đi học, hễ thấy hai đứa ngồi cạnh nhau là hai bà lại gọi nhau “thông gia ơi”, gọi mãi thành quen, Khoa mới năm tuổi đã biết đỏ mặt. Khoa là đứa sạch sẽ nhất khu, quần áo lúc nào cũng phẳng phiu, trong túi bao giờ cũng có cái khăn mùi xoa bác Thu gấp sẵn, ăn kem xong là lấy ra lau tay chứ không quệt vào quần như mấy đứa còn lại.

Cái Mai ở tầng hai, người gầy nhom với mái tóc cắt ngắn như con trai, mẹ nó bán rau ngoài chợ đầu dốc nên cả ngày nó ở nhà trông hai đứa em. Mai bế em trên tay mà miệng vẫn cãi nhau tay đôi được với bất kỳ đứa nào trong khu, kể cả mấy anh lớp năm.

Còn thằng Huy ở tầng ba thì béo tròn, má phúng phính, bố mẹ nó bán phở ở cổng khu nên người nó lúc nào cũng thơm mùi hành. Huy hiền khô, chơi gì thua là khóc, khóc xong lại quệt mũi vào vai áo rồi chơi tiếp.

Mùa hè ở khu tập thể nóng kinh khủng, quạt trần nhà nào cũng quay vù vù từ sáng đến đêm, ông Bảy tầng bốn còn kê cả cái giường cá nhân ra hành lang nằm cho mát, nhưng hễ có trận mưa rào nào là cả bọn sướng phát điên.

Hôm ấy đang trưa nắng chang chang thì trời bỗng tối sầm, gió thổi tung mấy cái áo trên dây phơi ngoài hành lang, rồi mưa đổ rào rào xuống mái tôn dãy nhà kho đối diện. Lâm Anh đang nằm ngủ trưa thì nghe tiếng thằng Khoa đập cửa gọi, em bật dậy chạy ra, hai đứa nhìn nhau một cái rồi cắm đầu chạy xuống cầu thang. Đến tầng ba đã thấy thằng Huy cởi trần đứng chờ sẵn ở chiếu nghỉ, tay ôm một xấp giấy vở cũ để gấp thuyền.

“Mai ơiiii! Xuống tắm mưa!”

Ba đứa vừa chạy qua tầng hai vừa gào lên như thế, cái Mai thò đầu ra cửa sổ, trên tay vẫn bế thằng em út.

“Tao phải trông em!”

“Thì bế xuống!” – thằng Huy hét.

“Nó ốm thì mày nuôi à?”

Huy nghĩ một giây rồi lắc đầu, ba đứa lại chạy tiếp. Chưa đến tầng một đã nghe tiếng dép loẹt quẹt sau lưng, hóa ra cái Mai gửi thằng em cho bà hàng xóm rồi đuổi theo, vừa chạy vừa buộc tóc.

Sân chung của khu C3 rộng chừng hai cái sân bóng chuyền, giữa sân có một cây bàng to tướng. Hễ mưa to là nước từ ống máng của cả năm tầng nhà đổ ào ào xuống, chẳng mấy chốc cái sân đã thành một cái ao nông choèn ngập đến mắt cá chân. Bốn đứa lao ra giữa mưa, nhảy lên cho nước bắn tung tóe vào nhau mà hét toáng cả lên. Mưa quất vào mặt rát rạt, Lâm Anh ngửa cổ há miệng hứng nước mưa rồi cười một mình như con dở.

Mẹ em đứng trên lan can tầng năm gọi vọng xuống:

“Lâm Anh! Con gái con đứa tắm mưa thế à! Lên đây ngay!”

Em làm như không nghe thấy gì, đến lần gọi thứ ba thì bác Thu ở căn đối diện ra lan can can mẹ em, bảo cứ để chúng nó chơi, mưa đầu mùa tắm tí cho mát.

Chơi chán, cả bọn chui vào mái hiên nhà để xe ngồi gấp thuyền. Khoa gấp đẹp nhất, mũi thuyền nhọn hoắt, hai bên thành thẳng tắp. Thuyền của Huy thì nhũn ra ngay từ lúc nó chưa kịp thả xuống nước vì tay nó ướt sũng. Cái Mai gấp ẩu, vậy mà thuyền của nó lúc nào cũng chạy nhanh nhất, chẳng đứa nào hiểu tại sao. Lâm Anh gấp mãi không ra hình, cuối cùng phải nhờ Khoa gấp hộ, nhưng em nhất định đòi tự tay viết lên cánh buồm dòng chữ “Thuyền của Lâm Anh” bằng cái bút bi mực tím.

Dọc chân tường nhà để xe có một cái rãnh nước chạy thẳng ra miệng cống ở góc sân, mỗi lần mưa to nước trong rãnh chảy xiết như suối. Bốn đứa ngồi xổm ở đầu rãnh đếm một hai ba rồi cùng thả thuyền. Thuyền của Huy vừa chạm nước đã chìm nghỉm, thuyền của Khoa dẫn đầu được nửa đường thì mắc vào một cái lá bàng, thế là thuyền của Mai lách qua vượt lên. Thuyền của Lâm Anh thì cứ xoay tròn một chỗ, nước mưa hắt vào làm dòng chữ tím trên cánh buồm loang ra thành một vệt, chẳng đọc ra chữ gì nữa.

Đang lúc cả bọn chụm đầu vào cái rãnh hò hét thì có tiếng xe kêu lạch xạch ngoài cổng. Một cái xe ba gác chất đầy đồ đạc phủ ni lông xanh chầm chậm đi vào giữa sân, người đạp xe là một ông cụ mặc áo mưa bộ đội, đội mũ cối. Trên đống đồ đạc có một thằng bé ngồi chồm hỗm, người đen nhẻm, tay cầm một cái ô đen to che cho cái thùng gỗ đặt trên đùi chứ không che cho mình, mưa xối ướt sũng từ đầu đến chân mà nó cũng chẳng buồn lau mặt.

Xe dừng lại ngay cạnh cái rãnh, thằng bé nhảy phốc xuống, hai chân đáp trúng giữa rãnh nước làm nước bắn lên tận mặt cả bọn. Lúc nó nhấc chân lên, cái thuyền của Mai vừa về đến miệng cống đã bị giẫm bẹp dí.

Cả bọn còn đang ngẩn ra thì cái Mai đã lao đến trước mặt nó, chống nạnh:

“Mày giẫm vào thuyền tao rồi!”

Thằng bé cúi xuống nhìn cái thuyền giấy nát bét dưới chân rồi ngẩng lên nhìn Mai, mặt lạnh tanh.

“Thuyền giấy thì đi mà gấp cái khác.”

Nói xong nó ôm cái thùng gỗ đi thẳng về phía dãy nhà tầng một, đến căn hộ cuối cùng bỏ trống từ đầu năm, cái căn mà cả khu bảo là ẩm nhất C3 vì mưa to là nước tràn vào tận bậc cửa.

Thằng Huy mếu máo như thể chính nó bị giẫm thuyền, còn Khoa thì nhíu mày bảo thằng kia mất dạy. Lâm Anh không nói gì, em chỉ nhớ đôi mắt đen láy của thằng bé lúc đi ngang qua mình, nó liếc em một cái rồi quay đi ngay.

Ông cụ dựng xe, cởi cái mũ cối ra rồi cúi xuống nói với cả bọn bằng cái giọng khàn khàn của người hút thuốc lào:

“Các cháu thông cảm, thằng cháu ông nó đi đường xa mệt. Từ nay ông cháu ông ở đây, các cháu chơi với nó cho vui nhé.”

“Không thèm!” – cái Mai nói rồi quay ngoắt đi.

Tối hôm ấy mưa vẫn rả rích, chưa đến giờ cơm cả khu C3 đã biết ông cụ ấy tên là Khải, bộ đội về hưu, còn thằng bé là cháu nội ông tên Vũ. Người biết đầu tiên bao giờ cũng là bà Thìn ở căn đầu tầng một, chuyện gì trong khu bà cũng biết trước cả tổ trưởng dân phố. Lâm Anh theo mẹ xuống tầng một lấy chỗ quần áo phơi nhờ, đứng nép sau lưng mẹ nghe bà Thìn kể:

“Nghe đâu bố nó mất rồi, ngã xe đúng hôm trời mưa. Mẹ nó thì đi bước nữa trong Nam, để thằng bé lại cho ông nội. Khổ thì khổ thật, nhưng cái thằng ấy nhìn mặt đã thấy lì.”

Mẹ Lâm Anh tặc lưỡi bảo tội nghiệp, rồi lúc dắt em lên cầu thang thì dặn:

“Chơi với ai thì chơi, thằng bé ấy thì tránh ra.”

Đêm ấy Lâm Anh nằm nghe nước mưa rơi tong tong vào cái chậu nhôm dưới bụng con thỏ cụt tai mà không tài nào ngủ được. Em trèo xuống giường kéo cái ghế đẩu ra cửa sổ rồi đứng lên nhìn xuống sân.

Dưới ánh đèn đường vàng vọt, cái sân vẫn còn là một cái ao. Ở căn cuối dãy tầng một, cửa nhà ông Khải để mở, ánh đèn trong nhà hắt ra bậc thềm. Thằng bé tên Vũ ngồi trên bậc thềm ấy, cái ô đen to dựng bên cạnh, cúi đầu làm gì đó rất chăm chú. Lâm Anh nheo mắt nhìn kỹ mới nhận ra nó đang gấp giấy.

Nó gấp xong lại mở ra làm lại từ đầu mấy lần, cuối cùng trong tay nó là một cái thuyền giấy mũi vót nhọn, đẹp hơn cả thuyền của thằng Khoa. Nó đứng dậy đi dọc hành lang tầng một, rón rén leo lên cầu thang rồi khuất trong bóng tối.

Sáng hôm sau cái Mai mở cửa đi đổ rác thì thấy trên bậu cửa nhà nó có một cái thuyền giấy trắng gấp phẳng phiu, trên cánh buồm không có chữ nào.

“Đứa nào để cái này ở đây thế?” – Mai cầm cái thuyền chạy lên tầng năm hỏi cả bọn.

Khoa lắc đầu, Huy cũng lắc đầu, miệng vẫn nhai dở cái bánh mì. Lâm Anh liếc xuống sân, nơi cánh cửa căn cuối dãy tầng một vẫn đóng im ỉm, rồi cũng lắc đầu theo hai thằng kia.

Cái Mai lầm bầm đứa nào rảnh thế không biết, nhưng rồi vẫn mang cái thuyền vào nhà đặt lên nóc tủ, cạnh con lợn đất của nó.