Chương 1: GIÓ BẮC THỔI BÊN THỀM

Đại Việt, Long Đức[1]Long Đức nguyên niên: Năm 1732, năm đầu niên hiệu vua Lê Thuần Tông. nguyên niên.

Gió mùa đông bắc vần vũ ngoài trời, thổi từng luồng khí lạnh buốt vào trong gian phòng thông qua những kẽ hở nhỏ. Tiếng phên gỗ đập vào bậu cửa nghe lạch cạch. Thi thoảng, gió rít mạnh từng cơn thê lương, thảm thiết như báo trước vận thế đang chuyển dời.

Ngọc Quỳnh cuộn tròn mình trong tấm chăn mỏng, hơi thở khẽ lan ra như làn khói. Nàng co ro, trằn trọc, giấc ngủ không được êm, đôi lông mày khẽ chau lại. Căn phòng càng lúc càng lạnh, dường như chậu than hồng đã tắt từ lâu.

“Cạch!” Một tiếng động khá rõ ràng vang lên phía cửa ra vào. Quỳnh mơ màng mở mắt, chợt thấy một bóng người lướt nhanh qua cửa sổ, tiếng chân ngoài bậc thềm chỉ khẽ khàng như tiếng lá rơi xuống mặt hồ, chứng tỏ thân vận của người đó rất cao cường. Ngọc Quỳnh giật mình, chưa kịp phản ứng gì thì tiếng gõ cửa khe khẽ vang lên. Quỳnh ngồi dậy hướng mắt ra phía cửa, băn khoăn không biết ai lại tới phòng nàng vào đêm khuya thế này, cũng không biết con hầu trước cửa đã đi đâu. Nàng tiến lại giá treo y phục, khoác tấm áo dài voan rồi vội vã ra mở hé cửa. Người trước mặt nàng cúi đầu chào, đan tay thi lễ, vội nói:

“Xin tiểu thư xá tội vì sự mạo phạm đường đột này!”

Quỳnh gắng căng đôi mắt nhìn trong bóng tối, nhận ra bóng dáng quen thuộc của Trần Sái – thủ hạ thân cận của cha nàng. Nàng cảm giác như lồng ngực mình nghẹn lại. Nỗi lo lắng trong lòng nàng cuồn cuộn lên như sóng.

“Anh Sái… Sao anh lại ở đây? Cha tôi có về cùng anh không?” Nàng cất tiếng hỏi.

Cách đây khoảng chừng gần một tháng, biến cố ập xuống gia đình nàng. Cha nàng là Nguyễn Công Hãng - một trọng thần của phủ Chúa, giữ tới chức Tham tụng[2]Tham tụng: Chức quan cao cấp trong Phủ chúa Trịnh, phụ trách bàn việc chính sự, tương đương Tể tướng., quyền hành đã mười mấy năm, được người người kính nể. Vậy mà tân Chúa lên ngôi, chẳng được mấy lâu, cha nàng lại bị Chúa trách phạt, giáng xuống làm Thừa chính sứ[3]Thừa chính sứ: Quan đứng đầu Thừa ty, lo việc hành chính và thuế khóa ở một trấn., buộc phải đi xa nhà. Cha nàng rời đi đột ngột để nhậm chức ở xa, không kịp dặn dò vợ con điều gì hệ trọng, nhất cử nhất động đều có người giám sát. Từ đó đến nay, bặt hơi tin nhạn, nàng không biết cha nàng sống sao, cũng không dám đoán ý Chúa thế nào. Người đời đồn đoán cha nàng đã phạm phải sai lầm gì đó, nghịch ý Chúa nên lâm họa lớn. Cụ thể thế nào, nàng và mẹ không hề hay biết. Không khí trong nhà từ ấy cũng trở nên nặng nề, ngột ngạt. Mẹ nàng vì đau buồn lo âu mà sinh bệnh. Cha nàng không còn ở kinh thành, nhà cửa sa sút, gia phủ lúc nào cũng cửa đóng then cài, chỉ sợ bão tố phía bên ngoài kia ập vào sát bậc thềm. Đêm nay, Trần Sái đột ngột tới khuê phòng của nàng, liệu có phải cha nàng đã được Chúa tha tội, được phục chức trở về nhà không? Tuy nhiên, Trần Sái đã ngay lập tức dập tắt suy nghĩ ấy của nàng.

“Thưa tiểu thư, tiểu thư cùng với phu nhân phải lập tức rời đi với tôi ngay.” Trần Sái đáp.

“Tại sao thế? Có chuyện gì rồi? Cha tôi xảy ra chuyện gì rồi sao?” Quỳnh hỏi, không kiềm chế được sự hoảng hốt.

Giọng của Trần Sái vẫn vang lên một cách kiên định, dù ở trong giọng nói ấy, Quỳnh có nghe thấy vài thanh âm run rẩy:

“Quan đã dặn dò tôi thực kĩ, phải đưa được phu nhân và tiểu thư tới một nơi an toàn. Bây giờ chỉ sợ ý Chúa thay đổi thất thường, Người ở xa, không thể bảo hộ chu toàn cho tiểu thư. Ở đây tôi đã chuẩn bị sẵn y phục cùng một số đồ dùng cần thiết, tiểu thư mặc vào rồi mau chóng mang theo một số vật phẩm quý giá, đưa phu nhân rời khỏi phủ cùng tôi ngay, đây là lệnh của quan, trên đường tôi sẽ giải thích sau!”

Lòng Ngọc Quỳnh rối bời, nàng thực sự không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Thế nhưng Trần Sái là người đã theo hầu cha nàng nhiều năm, lúc cha nàng bị giáng chức, hắn cũng không ngần ngại mà xin theo, vì vậy lời của hắn có nhiều phần đáng tin. Biết đâu, đi theo Trần Sái, gia đình nàng có thể được đoàn tụ. Nghĩ vậy, nàng vội lấy tay nải, gói ghém y phục, đem hết những trang sức, vật phẩm quý giá giấu vào bên trong. Nàng đưa bàn tay gầy guộc lên chải gọn mái tóc dài đang bung xõa, búi chắc bằng một dải lụa rồi thay bộ đồ màu bã trầu mà Trần Sái đưa cho. Bộ y phục trông hết sức đơn giản, nàng thầm nghĩ: Trần Sái quả thực chu đáo, nếu phải đi vội trong đêm, trang phục không nên phô trương quá.

Lo liệu xong, nàng đeo tay nải lên vai, choàng lên mình một chiếc áo khoác gấm, lách qua cánh cửa phòng, khẽ khàng bước ra ngoài hiên. Gió ùa vào lạnh buốt như dao cắt, da mặt nàng tê buốt như bị kim châm. Nàng bước vội tới cửa phòng của cha mẹ, xin phép vào để thuyết phục mẹ rời đi.

Mẹ nàng khi mới nghe tin cũng có phần suy sụp. Sức khỏe của bà vốn đã yếu, nay chẳng thể chịu đựng nổi hàng loạt tin dữ. Thế nhưng vì lời van lơn, thuyết phục của nàng, bà cũng mau chóng thu dọn để rời khỏi phủ. Tất cả mọi hành động đều phải hết sức nhẹ nhàng, kín đáo, tới những gia nhân trong phủ cũng không được biết, tránh khuấy động tới kinh thành yên tĩnh ngoài kia. Hai người đều đội lên đầu chiếc mũ cói, sùm sụp che gần nửa khuôn mặt. Mẹ vịn vào tay nàng bước đi, hai bóng hình liêu xiêu trong gió, lặng lẽ vòng ra sau sân, hướng tới cánh cổng nhỏ. Nàng dùng đôi tay buốt cóng mở ổ khóa, đẩy khẽ cánh cửa.

Trần Sái và một thuộc hạ đã đứng chờ sẵn bên một chiếc xe ngựa nhỏ. Anh ta và người thân cận cúi đầu chào mẹ nàng.

“Mời phu nhân và tiểu thư lên xe.”

Ngọc Quỳnh hít một hơi thở sâu, ngoái đầu nhìn lại dãy tường bao quanh gia phủ của nàng lần cuối. Những lớp rêu phong bám đầy trên bức tường đá, đã bao lần chứng kiến cảnh gia đình nàng – một nhà ba người vui vẻ đầm ấm bên nhau. Trút bỏ lớp áo quan, khi ở nhà, cha nàng luôn quan tâm chiều chuộng nàng như báu vật, không tiếc điều gì để cho nàng những thứ nàng yêu thích. Mẹ nàng coi sóc lo liệu mọi việc trên dưới trong phủ chu đáo, bữa cơm nhà lúc nào cũng tươm tất đủ đầy. Giờ đây, những ngày tháng êm đềm của nàng đã thực sự lùi xa rồi.

Nàng đỡ mẹ lên chiếc xe ngựa, hạ tấm rèm che, ngồi yên lặng để Trần Sái hộ tống đưa đi. Đường xa mỏi mệt, nàng ngủ thiếp đi, một giấc ngủ chập chờn. Từ khi gia đình xảy ra chuyện, nàng không có nổi một giấc ngủ ngon.

“Con gái! Con gái ơi…!” Quỳnh đột ngột nghe thấy tiếng cha mình gọi, mơ hồ như vọng lại ở phía xa.

Nàng mở mắt, nhìn thấy cha đang đứng trước mặt mình, ở bên cạnh chiếc xe ngựa, ven đường quan lộ đang ngập tràn trong bóng đêm đen đặc.

“Cha!” Nàng vội vã lao tới ôm lấy ông. Quỳnh cảm thấy như người cha đã gầy gò đi nhiều. Những giọt lệ ứa ra từ khóe mắt nàng. “Con lo cho người quá… Không biết bấy nay người sống thế nào? Có ăn uống đầy đủ không?” Nàng hỏi.

Từ từ dần dần, người cha nàng càng ngày càng trở nên bé nhỏ trong vòng tay nàng, gồ ghề như thể chỉ còn da bọc với xương.

“Hừ… hừ…” Người ông run rẩy lên từng hồi khe khẽ.

“Cha?” Quỳnh thảng thốt, nàng quay lại nhìn cha.

Khung cảnh đập vào mắt nàng vô cùng kinh hãi. Gương mặt cha nàng hốc hác, làn da xám xịt không còn chút khí sắc nào. Máu đang ộc ra từ khóe miệng của cha nàng như suối. Đôi lông mày của ông cau lại đầy đau đớn, mắt trũng sâu, tròng mắt chỉ còn lại một màu đen tuyền. Từ khóe mắt của ông, những dòng huyết lệ đổ ra, chảy dài trên gò má nhăn nheo. Hai bàn tay ông ôm lấy cổ, cố gắng gỡ một sợi dây thừng đang thít chặt vào. Quỳnh hoảng sợ tột cùng, nàng cố gắng giúp cha gỡ sợi dây khỏi cổ nhưng nó ngày một thít chặt hơn, không thể tìm thấy mối nối để gỡ ra được. Mặt cha nàng dần trở nên tím tái, những từ ngữ cuối cùng thốt ra từ miệng ông nghèn nghẹn khó nhọc:

“Cha… Cha bị oan… Bị oan… con ơi… Cẩn thận, cẩn thận…”

“Cha!” Ngọc Quỳnh choàng tỉnh khỏi cơn ác mộng, miệng vẫn không ngừng gọi cha. Toàn bộ cơ thể của nàng đau nhức bởi tư thế ngủ không thuận tiện ở trên xe.

Quỳnh nhìn thấy ánh mắt lo lắng của mẹ đang nhìn nàng bèn vội trấn tĩnh lại, không muốn mẹ lo lắng thêm. Trong lòng nàng tràn ngập cảm giác bất an vì giấc mơ vừa rồi.

Ở phía bên ngoài, trời đã sáng.

Giọng của Trần Sái vọng vào bên trong:

“Bẩm phu nhân, xe đã tới Quảng Oai[4]Quảng Oai: Phủ thuộc trấn Sơn Tây thời Lê – Trịnh, nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội., giờ chúng ta tạm nghỉ một lát. Tôi sẽ đi tìm thực phẩm. Để đảm bảo an toàn, phu nhân và tiểu thư cứ ngồi yên trên xe, đừng ra ngoài, cũng không được để lộ thân phận. Quãng đường đi còn xa, khả năng mấy hôm mới tới nơi được.”

“Cẩn thận đấy, cậu Sái.” Mẹ nàng đáp. Trần Sái gật đầu và rời đi, chỉ để lại người thuộc hạ đứng canh chừng.

Ngồi thêm một lát, mẹ quay sang nói với nàng: “Quỳnh con, ngồi lâu trong này, mẹ thấy bức bí quá. Hay con dìu mẹ ra ngoài đi dạo quanh một lát rồi quay trở lại?.”

Quỳnh cũng biết, bệnh của mẹ nàng cần phải được ra ngoài đi lại, hít thở khí trời nhiều hơn. Nàng vén rèm, nói với người thuộc hạ tên Lộc cần đưa mẹ đi dạo một lát để hít thở không khí, Lộc ngần ngừ một lát rồi đồng ý nhưng đi theo sau để bảo vệ hai mẹ con nàng. Quỳnh đỡ mẹ xuống xe, chiếc mũ không khi nào rời khỏi đầu.

Ở phủ Quảng Oai, người dân đã họp chợ từ khi tờ mờ sáng, giờ cũng là lúc người người qua lại buôn bán đông đúc. Phía đối diện khu chợ nhỏ là những cánh đồng bát ngát lồng lộng, mang màu nâu xám xịt sau vụ mùa thu hoạch, bao bọc lấy quan đạo. Xa xa là những cánh rừng trập trùng, dẫn đường sang những vùng đất lân cận. Nàng dự tính đưa mẹ đi ngắm nghía hàng quán xung quanh rồi quay lại xe.

Nhìn ngắm khung cảnh tấp nập đông vui, dường như tâm trạng của mẹ nàng cũng khá hơn. Bà mỉm cười, nhón tay xem một vài món đồ thủ công được đan bằng tre của một người hàng xén khéo tay đang bày bán. Đột nhiên, một vài lời bàn tán của những người dân ở hàng bánh cạnh đó lọt vào tai nàng:

“Biết gì không? Kinh thành hình như lại có chuyện rồi.”

“Quan Tham tụng phủ Chúa ngày trước, vừa mới tạ thế.”

“Ai cơ? Quận Sóc[5]Quận Sóc: Tức Sóc Quận công, Tước hiệu phong năm 1725 cho Nguyễn Công Hãng, danh thần thời Lê – Trịnh, từng giữ chức Tham tụng. hay cụ Thành Nam[6]Thành Nam: Tước hiệu được phong năm 1719 của Lê Anh Tuấn, Tham tụng triều Lê - Trịnh. Năm sau ông được phong tước Điện Quận công.?”

“Là quận Sóc, mới bị biếm làm Thừa chính sứ mạn Tuyên Quang gần tháng nay đã xảy ra chuyện rồi, tôi nghe đâu bị đột tử...”

“Này! Đừng tùy tiện bàn tán việc đó.” Một gã tá điền có vẻ cẩn trọng, lên tiếng nhắc nhở.

“Khổ quá… Cụ ấy cũng từng giúp người dân nhiều đấy, một người công minh. Không hiểu đã mắc phải tội gì…”

Những lời nói lọt tới như tiếng sét đánh ngang tai Ngọc Quỳnh. Nàng như chết lặng. Ắt hẳn mẹ nàng – người đang đứng bên cạnh cũng đã nghe không sót một chữ.