Chương 8
Hồng không hoa II
1
Bô rơ cân, một nhà quý tộc nước Anh nói: "Tụi học sinh Trung Quốc chỉ biết đọc những tờ báo tiếng Anh mà quên mất sự dạy dỗ của Khổng Tử. Kẻ địch lớn của đế quốc Anh tức là thứ học sinh ra sức nguyền rủa đế quốc mà "vỗ tay hoạn nạn" đó... Trung Quốc là chỗ đất rất tốt cho sự hoạt động của đảng quá khích..." (Tin điện Luân Đôn ngày 30-6-1925).
Thông tin Nam Kinh nói: "Nhà hội Cơ Đốc Giáo trong thành có mời vị bác sĩ thần học nọ là giáo thụ của trường đại học Kim lăng đến giảng diễn, trong lời giảng diễn có nói Khổng Tử là tín đồ của Giêsu, vì Khổng Tử khi ăn khi ngủ đều có cầu nguyện Đức Chúa Trời. Lúc đó, trong đám người nghe có kẻ gạn hỏi căn cứ vào đâu mà nói thế; vị bác sĩ không trả lời được. Thế rồi có mấy người giáo đồ vụt đóng cửa ngoài lại, quát lên rằng người nào buông lời hỏi đó tức là kẻ đã bị đồng rúp Nga Sô mua chuộc, phải gọi cảnh sát bắt lấy..." (Quốc dân công báo ngày 11 tháng 3).
Phép thần thông của Nga Sô thật là cao cả, mua chuộc được quách ông Thúc Lương Hột, khiến ông ấy đẻ Khổng Tử ra trước Giêsu, thì kẻ "quên mất sự dạy dỗ của Khổng Tử" và kẻ "gạn hỏi căn cứ vào đâu mà nói thế" chắc chắn đều là những kẻ bị đồng rúp xui giục không còn nghi ngờ gì nữa.
2
Giáo thụ Tây Uynh nói: "Nghe nói trong "mặt trận liên hiệp", những tiếng đồn về tôi nhiều nhất, vả lại theo lời thì một mình tôi lãnh mỗi tháng có đến ba ngàn đồng. "Tiếng đồn" là đồn ở trên miệng, chứ trên giấy thì cũng lại không thấy lắm." (Hiện đại 65).
Vị giáo thụ ấy năm ngoái chỉ nghe thấy tiếng đồn về người khác, mà rồi do ông ta phát biểu lên trên giấy; theo lời thì năm nay lại đã nghe thấy tiếng đồn về chính mình rồi, mà phát biểu trên giấy cũng lại do ông ta. "Một mình lãnh mỗi tháng có đến ba ngàn đồng", thật là hoang đường quá lắm, đủ thấy "tiếng đồn" về chính mình không thể tin được. Nhưng tôi cho rằng những tiếng đồn về người khác thì lại hầu như phần nhiều gần với sự thực.
3
Thấy nói "Cô đồng tiên sinh" sau khi xuống khỏi sân khấu, cái Giáp dần gì đó của ông ta bỗng dần dân có sinh khí rồi. Đủ thấy quan là thứ không làm được.
Nhưng mà ông ta lại làm bí thư trưởng của Lâm Thời Chấp Chính Phủ rồi. Chẳng biết Giáp dần có thể vẫn còn có sinh khí không? Nếu còn có, thì quan cũng vẫn là thứ làm được....
4
Đã không phải là lúc viết "Hồng không hoa" cái quái gì nữa rồi.
Mặc dầu viết ra phần nhiều là gai, cũng còn cần có chút lòng hòa bình.
Hiện nay, nghe nói trong thành Bắc Kinh, đã thi hành sự sát hại lớn rồi. Đang lúc tôi viết những câu văn tẻ ngắt trên đây, chính là lúc bao nhiêu người thanh niên nếm gươm nuốt đạn. Hỡi ôi, hồn linh của người với người thật chẳng thông nhau.
5
Ngày 18 tháng 3 Trung hoa dân quốc năm thứ 15, chính phủ Đoàn Kỳ Thụy sai vệ binh dùng súng trường đao lớn bao vây và giết hại đến mấy trăm nam nữ thanh niên tay không đi thỉnh nguyện, chỉ muốn viện trợ cho ngoại giao, ở trước cửa quốc vụ viện. Lại còn hạ lệnh, vu cho họ là "bạo đồ".
Cái hành vi bạo ngược độc ác dường ấy, chẳng những chưa từng thấy trong loài cầm thú, mà trong loài người cũng rất ít có, chỉ có việc Nga hoàng Ni Cô La II sai lính Cô Sác đánh giết dân chúng là hơi giống nhau một chút.
6
Trung Quốc chỉ để mặc cho hùm sói càn ăn, ai cũng không ngõ ngàng đến. Kẻ ngõ ngàng đến chỉ có mấy người học sinh tuổi xanh, họ vốn nén yên lòng học tập, mà vì thời cuộc chao đảo làm họ không thể yên lòng. Giá phỏng người đương cuộc có chút lương tâm, nên tự xét lại mình, tự trách lấy mình, thế nào cho nẩy ra một điểm thiên lương mới phải.
Nhưng mà ngược lại, đã giết hại họ rồi!
7
Giá phỏng những người thanh niên như thế mà giết hết đi được, phải biết rằng kẻ giết cũng quyết không phải là kẻ thắng lợi đâu.
Trung Quốc sẽ diệt vong cùng với sự diệt vong của người yêu nước. Kẻ giết người tuy bởi có tiền ròng bạc chảy, có thể nuôi nấng con cháu lâu dài hơn, nhưng mà cái kết quả phải đến rồi nhất định sẽ đến. "Dài dòng lớn họ" nào có đáng mừng đâu? Sự diệt vong thật có chậm đi đó chúc, nhưng chúng nó sẽ phải ở chỗ đất cồn khô cỏ cháy không thể ở, sẽ phải làm nghề nghiệp rất hèn mạt để mà sống...
8
Nếu như Trung Quốc còn chưa đến diệt vong, thì sự thực lịch sử đã dạy bảo chúng ta rồi, cái việc mai sau chắc sẽ vượt ra ngoài ý liệu của kẻ giết hại...
Đó không phải là kết thúc của một việc, mà là mở đầu của một việc.
Những lời nói dối viết bằng mực quyết không che lấp nổi sự thực viết bằng máu.
Nợ máu thì phải trả bằng máu. Hễ mắc nợ càng lâu thì phải trả lãi càng nhiều!
9
Nhẫn lên đều là lời nói suông, viết bằng bút, có ăn thua gì?
Cái dùng đạn thật bắn chảy ra lại là máu của thanh niên. Máu chẳng những không che lấp bởi lời nói dối viết bằng mực, mà uy lực cũng đè không nổi nó, vì nó đã là lừa bịp không trôi, bắn không chết.
Viết ngày 18 tháng 3, (1926) là một ngày rất đen tối từ có Dân quốc đến nay.
(Dịch ở Hoa cái tập tục biên)
Lỗ Tấn, Tuyển tập tạp văn Lỗ Tấn, Phan Khôi dịch. Nguyên tác và bản dịch đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy từ Wikisource tiếng Việt, chỉ sửa chính tả theo lối viết hiện nay.