Đồng ý và giải thích

Sự hành động của bề trên không cần phải trưng cầu đồng ý của bề dưới, ấy là thiên kinh địa nghĩa. Song le, có khi bề trên đối với bề dưới giải thích.

Người tân tiến có danh trong thế giới nói rằng: "Thời đại nguyên thủy thì có uy quyền, ví dụ người ta đối với động vật, nhất định là bắt ép chúng nó phục tùng ý chí của người ta, làm cho chúng nó vứt bỏ sự sống tự đó, không cần trưng cầu đồng ý của động vật. Câu ấy nói đến thấu lẽ. Bằng chẳng vậy, chúng ta có thịt bò đâu mà ăn? có ngựa đâu mà cưỡi? Người ta đối với người ta cũng vậy. Vị chủ giáo giáo hội Giatô ở Nhật Bản mới rồi có tuyên bố rằng nước Nhật Bản là đấng thiên sứ nói trong Kinh thánh: "Đức Chúa Trời sẽ dùng Nhật Bản chinh phục người da trắng lâu nay đã giết hại người Do thái... lấy võ lực giải phóng người Do thái, thực hiện lời tiên tri của sách Cựu ước." Điều đó rõ ràng là không trưng cầu đồng ý của người da trắng, cũng như người da trắng đã giết hại người Do thái mà chưa hề trưng cầu đồng ý của người Do thái vậy. Các ông lớn cụ lớn Nhật Bản chế tạo ra "quốc nạn" ở Trung Quốc, cũng chưa hề trưng cầu đồng ý của nhân dân Trung Quốc. Đến như có những vị thân hào ở địa phương lại đi trưng cầu đồng ý của ông lớn Nhật Bản, xin họ đến duy trì trị an ở địa phương đó, lại là chuyện khác. Tóm lại, muốn tự do tự tại ăn thịt bò, cưỡi ngựa các thứ, thì phải tuyên bố mình là bề trên, kẻ khác là bề dưới; hoặc coi người khác là động vật, hoặc xưng mình là thiên sứ.

Có đều, cái rất khẩn yếu trong đó vẫn là "võ lực", không phải lý luận. Không cứ lý luận của xã hội học hay của Cơ đốc giáo, đều không thể sản sinh ra uy quyền nào cả. Uy quyền của người nguyên thủy đối với động vật là sản sinh bởi sự phát minh ra các thứ như cung tên. Còn như lý luận chẳng qua là để giải thích, về sau mới nghĩ ra. Tác dụng của sự giải thích đó cốt ở chế tạo cái căn cứ của uy quyền mình trên tôn giáo, trên triết học, trên khoa học, trên triều lưu thế giới, khiến cho nô lệ của thế giới nầy là thế, mà dẹp bỏ hết thảy những cái mộng tưởng toan chống lại.

Đang khi bề trên đối với bề dưới giải thích, kẻ làm bề dưới rất không nên hiểu lầm đó là trưng cầu đồng ý của mình, bởi vì mình dù có tuyệt đối không đồng ý đi nữa, họ cũng cứ làm việc của họ. Họ có mộng tưởng của họ, chỉ cốt cái lực lượng của vàng bạc châu báu và máy bay súng lớn còn ở trong tay họ, cái mộng tưởng của họ sẽ thực hiện ngay; mà mộng tưởng của mình lại rốt cuộc chỉ là mộng tưởng, muôn một thực hiện ra, họ lại nói mình là học đòi họ coi người ta là động vật.

Cứ theo lời người ta thì triều lưu thế giới hiện nay chính là lúc xuất hiện thứ chính phủ có quyền lực to lớn, ấy là điều mà người ở thế kỷ mười chín chưa hề mộng tưởng đến. Nước ý và nước Đức không phải nói; dù cho chính phủ quốc dân nước Anh, "thực quyền của nó cũng hoàn toàn nắm trong tay một đảng là Bảo thủ đảng". Còn "cái quyền lực ông tổng thống mới nước Mỹ đã lấy được để sắp đặt cho việc phục hưng kinh tế lại còn lớn hơn nhiều ở thời kỳ chiến tranh và giới nghiêm." Mọi người làm động vật, để cho bề trên không cần phải trưng cầu đồng ý, đó chính là triều lưu thế giới. Đẹp đẽ thay cái gương mẫu tốt như thế, làm sao không bắt chước?

Tôi giải thích như trên đây, đúng lắm đấy, nhưng còn chưa đủ ý. Vua Tần Thủy Hoàng của Trung Quốc chúng ta đã đốt sách chôn học trò, bọn Hàn Thoái chi của Trung Quốc chúng ta đã nói: "Dân không nộp gạo thóc, tơ gai để thờ bề trên thì giết đi". Cái nầy vốn là quốc hóa, tội chi lại làm trái chủ nghĩa dân tộc, dẫn dụng học thuyết và sự thực của nước ngoài thổi phồng oai phong người khác, bóp bẹp chí khí chính mình đi ư?

3-9-1933

(Dịch ở Chuẩn phong nguyệt đàm)