Chương 58
Chương III
Kịch thứ II
KỊCH THỨ III
Nam tước phu nhân, Lý Dật, Pha La Măng
L. (Nhìn thấy Pha La Măng vào). — Kìa, ai hỏi chi ngoài nọ?
N. — Đứa nào giữ cửa, lại để cho khách tự tiện mà vào thế, không biết?
Ph. — Thưa bà, việc ấy chẳng hề chi. Con đây mà
L. — Rõ, tưởng ai! Chẳng hóa cậu Pha La Măng! Thưa bà, đó là gã Pha La Măng, nhưng mà gã Pha La Măng không có áo dấu, ại có gươm đeo cạnh sườn. Gớm nhỉ! Anh Pha La Măng bây giờ sang nhỉ?
Ph. (Nói với Lý Dật). — Khoan, khoan, xin cô hãy khoan mồm miệng. Từ đây trở đi, không ai được gọi tôi là gã Pha La Măng nữa đó. Giờ tôi không phải thằng nhỏ nhà ông Tục Ca Lệ nữa đâu. Số là ông mới cất nhắc cho tôi được một chức vị cao rồi. Giờ tôi cũng nên ông trưng, ông quản, ông đại lý đây, chứ phải vừa. Xin cô có gọi tôi, thì gọi là ông Pha La Măng nhé.
L. — Thưa vâng, ông dạy phải quá, tôi trót lỡ lời, xin ông miễn thứ cho tôi. Bây giờ ông đã nên ông thư ký, thì ai còn dám coi ông như thằng nhỏ nữa.
Ph. — Ấy cũng là nhờ bà đây tác thành danh mệnh cho tôi đó. Tôi đến đây là để tạ ơn bà. Bà tôi đây hiền hậu rất là hiền hậu, vì bà mà ông tôi mới xếp cho một việc hay thay! Đầu năm chí cuối, ít ra bổng lộc cũng được năm trăm ê cưu là số nhỏ. Mà lại được ở nơi gần, tại thành Pha Lai, là một chỗ dân gian tử tế.
L. — Phải, vậy là may cho ông lắm, ông Pha La Măng ạ.
Ph. — Tôi được làm canh cổng, ở cửa Ghi Bê, tay áo đóng ba lon, lưng đeo thia khóa, ai muốn ra, ai muốn vào, cũng ở quyền tôi cho phép. Nhiều người nói với tôi rằng cái quyền ấy là quyền bở lắm, cô ạ.
L. — Chẽ nhỉ!
Ph. — Nhưng tôi lại còn một lẽ nữa nên mầng, là được chỗ ấy là chỗ may cho người coi việc, ai làm qua đó, cũng khá về sau. Nghe đâu như ông Tục Ca Lệ tôi xưa xuất thân cũng ở đó mà ra.
N. — Nếu vậy thì danh giá cho anh biết chừng nào! Mới ra làm việc, đã được theo dấu chủ mà tiến trên con đường danh lợi. L. — Mà bà tôi với tôi cũng khuyên cậu ăn ở làm sao cho bằng cái nhân đức của Tục công.
Ph. — Bẩm lạy bà, thật là con đội ơn bà to lắm. Sống con xin tết mà chết con xin giỗ, chẳng bao quên.
N. — Thôi, bà tha cho anh hết cả.
Ph — Thưa bà, dẫu bà tha, con cũng không dám miễn. Vả thói xưa nay, các bà cất nhắc cho bọn làm công làm việc, đã có lệ thường hậu tạ. Con nay đã nhờ ơn bà cất đặt cho được chỗ dung thân, sau lại còn phải nhờ ơn bà che chở cho được lâu dài hưởng lợi. Số là những việc như việc của con vừa được, dầu tốt bổng lại hay phải trừu, phải cách.
L. — Ngầy nhỉ!
Ph. — Như người làm trước con, nguyên cũng bởi tay Tục công, chiểu lời dâng cử của một bà nhân ngãi cũ, mà cất đặt cho, đến khi ông đà lạt lẽo với bà ấy rồi, thì ông lại đuổi đi mà cho con vào thế vị. Vậy thì con xin bà cố sức cho con được hưởng dư phúc lâu dài.
N. — Vâng. Tôi cũng xin vị anh mà cố chiều ông Ca lệ.
Ph. — Lạy bà, xin bà cứ tô luôn hai má phấn, cứ đánh luôn cặp môi son, để cho ông con yêu mãi.
L. (Đẩy Pha La Măng ra) — Thôi thôi, quan lớn coi cửa Ghi Bê, xin mời ngài trẩy đi cho. Bà tôi đây há phải có anh mới thuộc lòng bẩy chữ. Tôi bảo cho anh hay. Cả đời anh chỉ là một thằng ngốc mà thôi. Tôi bảo cho anh biết, anh có nghe không?
Lesage, Tục-ca-lệ, Nguyễn Văn Vĩnh dịch. Nguyên tác và bản dịch đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy từ Wikisource tiếng Việt, chỉ sửa chính tả theo lối viết hiện nay.