Trăng thu

Thuyền rời cầu Đơ đi xuôi được một quãng, chúng tôi đứng trông về thành phố Hà Đông. Ánh đèn điện đã lẫn trong áng sương mù vàng nhạt, lấp lánh như những ngôi sao buổi bình minh.

Rồi càng ra xa, tôi càng có cái cảm tưởng tiến sâu mãi vào một cảnh lạ lùng chưa từng bao giờ tới thăm, tuy vùng sông Nhuệ là nơi tôi đã sống cả một thời niên thiếu.

Là vì cái cảnh tầm thường và quen biết kia, ánh trăng thu như đã có phép huyền bí, mầu nhiệm làm cho vụt trở nên một cảnh khác hẳn, một cảnh dịu dàng đầy thi vị, đầy mộng ảo.

Tôi một mình lên ngồi trên mui. Cây đàn nguyệt trong khoang đã ngừng tiếng gẩy. Giọng cười đùa cũng đã im lìm. Hình như ai nấy cùng cảm động để trí bình tĩnh mơ màng theo coп thuyền êm lặng, êm lặng lướt trên mặt nước sông bằng phẳng, lờ mờ phản chiếu bóng cây đa xù xì, cây gạo cao vút, cây xoan mảnh khảnh, những khóm tre rậm гì hay xơ xác ngả nghiêng và những lò gạch hoặc vắt ngang một làn khói trắng đặc, hoặc đổ nát, bỏ hoang bên những túp lều tre tường siêu, mái sụt.

Tôi như пín hơi thở, để mặc tâm hồn sống trong một cảnh hư vô. Và tôi thoáng cảm thấy trong giây phút, rằng nếu mặt trời là của sự hùng tráng, của sự rực rỡ, của các màu sán lạn, huy hoàng, của trăm tiếng chim đua hót, của trăm thức hoa đua nở khoe tươi, của trăm sự hành động, cạnh tranh, chiến đấu rộn ràng, thì trái lại mặt trăng chỉ riêng của một sự yên lặng.

Bỗng tự trong bóng tối dưới rặng tre đen um đưa гa một câu hát trống quân, giọng lanh lảnh, điệu khoan thai. Chúng tôi tấm tắc khen, thì người vừa hát cất tiếng cười khanh khách đáp lại, rồi bỡn cợt hỏi:

- Hát không?

Chúng tôi cũng phá lên cười cùng một dịp:

- Hát ... Ai đấy?

- Lão Nhiễu đây!

Chúng tôi còn biết lão Nhiễu là ai, nhưng cũng có người trả lời liều:

- À ông lão Nhiễu! Ông lão Nhiễu đấy à? Vậy ông xuống thuyền đi chơi trăng với chúng tôi nhé?

- Đi chơi giăng thì còn nói gì nữa? Nhưng có nước trắng đấy chứ?

Chúng tôi hỏi nhau và đoán chừng nước trắng là rượu ty.

Khi thuyền ghé lại sát gần, người khách lạ chào chúng tôi bằng một câu ngâm sa mạc giọng rướn cao như giọng con gái: