CHƯƠNG THỨ NHẤT. Chôn hoa

NGỌC LÊ HỒN Tiểu Thuyết TỪ TRẨM Á ■

CHƯƠNG THỨ NHẤT Chôn hoa

Sương sớm lờ mờ, vầng đông le lói, tia sáng chiếu thẳng vào cửa kính, đỏ hồng như sắc hoa yên chi. Ngoài song một gốc hoa lê, trăng tàn lồng vẻ, gió sớm đưa hương, trông tha thướt như một người tiên áo trắng, đêm xuân vừa chợt tỉnh giấc nồng; mà dì gió phũ phàng, đã đưa đến một cánh bùa đòi mạng: Hoa rụng tơi bời, hương bay tan tác, đầy đất phủ lên một lượt áo tuyết trắng xóa, tình cảnh lúc ấy, mơ màng như ở đâu trên chốn núi Ngọc cung Hàn. Phía tả song thơ, bên hòn núi giả, lại có một cây tân di, bông hoa mới nở, choi chói màu hồng, sương sớm chưa tan, long lanh cành biếc, sắc đẹp màu tươi, rực rỡ ở dưới bóng mặt trời mới mọc, trông chẳng khác như một bức chướng gấm, khiến người ta trông vào mà phải mắt quáng thần mê. Hai cây hoa song song đối nhau, mà một bên như sùi sụt khóc, một bên như nhởn nhơ cười, mỗi bên đều như mở riêng ra một cái trời đất khác. Cùng ở trong một cảnh mà bên nở bên tàn, bên tươi bên héo; gốc hoa lê tiều tụy nọ, thật đã chẳng khác như số phận của các chị em bạc mệnh trong thiên hạ, đứng đối với cây tân di đương độ khoe thắm, phô tươi, màu xuân hớn hở, há chẳng cũng đau lòng mà thương cho thân phận lắm sao! Hoa lê tan tác rụng đầy thềm, hồn hoa đã chết, người gọi ấy là ai? người lay ấy là ai? lại người thương tiếc ấy là ai? Có chăng ba bốn cái oanh già, bay đậu đầu cành, ríu rít nỉ non, tựa như còn biết vì hoa thăm viếng: ngoài ra thì sân không quạnh quẽ, chỉ có làn gió hây hây thổi, làm cho những cánh hoa rơi xuống lại tơi bời bay múa, khởi lên một trường bạch chiến ở trên không mà thôi. Một lát bỗng thấy của song sịch mở, có một chàng thiếu niên ngó cổ ra ngoài. Thiếu niên mặt mũi sáng sủa mà phong thần ủ ê, trông tựa như chàng đã vì hoa mà lo lắng xuốt đêm không ngủ. Bấy giờ chàng đứng tựa bên song, con mắt nhìn đăm đăm vào cây hoa lê đã nửa tàn, giật mình mà rằng: “Một đêm sương gió mà đã tan tác thế này ư? Hoa lê yêu quý của ta ơi, sao mà bạc mệnh đến như thế!” Giọng nói có ý ngậm ngùi lắm. Chỗ chàng đứng, cách với cây tân di không mấy, bóng dương chiếu dọi, hoa chúm chím cười, màu đỏ ánh vào, như nhuộm đầy sắc áo. Vậy mà chàng không nhìn ngó đến, tựa như không để ý đến cây hoa này. Lạ thay! Chàng là người thế nào? Đối với cây hoa lê đã tàn thì quyến luyến dường kia, đối với cây tân di vừa nở thì hững hờ như thế, người bỏ ta yêu, người yêu ta bỏ, há chẳng phải là chàng có riêng một cái tâm ý mà là một người lạ ở trong tình trường đó sao! Chàng là ai? là Mộng Hà ở Tô Đài đấy.

Giấc xuân không biết sáng, xao xác tiếng chim kêu, ấy chỉ là lời nói không của nhà làm thơ đó; tiếc hoa sáng dậy sớm, yêu trăng đêm ngồi khuya, ấy mới là lời tả thực của nhà làm thơ đó. Có cái người nào, đêm xuân dễ mấy, vội cài song chẳng để trăng vào, canh dài chưa khuya, không đốt sáp mà xem hoa nở, người mà như thế, thực là phường tục tử vô tình. Chứ những người đa tình trong thế gian, ai là không chung tình với trăng cùng hoa, đã chung tình, ai là không lấy sự yêu thương để biểu lộ tấm tình. Trăng tròn hoa đẹp, một năm dễ được mấy lần, há lẽ cái người đã tự phụ đa tình mà lại nỡ ham say giấc ngủ, hoài bỏ trăng hoa, và luống phụ cái quang âm quý giá ấy du! Mộng Hà chơ vơ quán khách, lận đận quê người, nỗi nọ đường kia, biết cùng ai tỏ; bạn tốt trong cảnh thê lương, duyên vui trong cơn tịch mịch, vẫn chỉ nhờ được có hai cây hoa ở trước sân đó mà thôi. Hai cây hoa này Mộng Hà vẫn coi là cái sinh mệnh thứ hai của mình, yêu thương hết lòng, giữ gìn hết sức, đêm nằm thì thấy hoa trong giấc mộng, ngày ăn thì thấy hoa trong bát canh, sắc với hương của hoa, hồn với bóng của hoa, thường thường lẩn quẩn ở trong lòng chàng, loanh quanh ở trong óc chàng. Bấy giờ nhân nghe tiếng chim kêu mà chàng ở trên giường, vội vùng trở dậy.... Hãy nên nói lại trước khi chàng chưa dậy và trước khi chàng chưa ngủ. Số là đêm qua gặp buổi trăng trong leo lẻo, hoa nở đầy cành, cảnh vừa đẹp, khách đương buồn, Mộng Hà không nỡ hoài bỏ cái giá trị một khắc nghìn vàng, thơ thẩn ở dưới hoa không biết là bao nhiêu bận; lúc thì vì hoa khấn vái, lúc lại cùng hoa chuyện trò, hoặc nhìn bóng mà than dài, hoặc vin cành mà hát múa. Mãi đến lúc canh tàn khắc vợi, sương lạnh đèn mờ, chàng mới biệt hoa mà đi nằm. Song yêu hoa mắt nhắm khôn đành, hồn hoa phảng phất bên mình đâu đây, chàng nằm từ đấy mãi đến lúc mặt trời đã mọc ngàn đông, mà vẫn không ngủ được một phút nào cả.

Tuy nhiên, Mộng Hà đã là người đa tình, đã yêu hoa như tính mệnh mình, thì tưởng nên mang một cái chủ nghĩa bác ái mới phải, cớ sao lại chỉ đậm tình với hoa lê mà nhạt tình với hoa tân di? Không phải là Mộng Hà có thiên gì đâu, chẳng qua là tình kia nó đã chung đúc vào rồi, chưa dễ mà sẻ san ra được. Mộng Hà đến ngụ ở đó, mới được vài tuần. Khi chàng mới đến thì đã vào cuối mùa hoa lê, cành cành xờ xạc, đóa đóa tơi bời, mưa gió đã đòi phen vùi giập. Hoa như có tình, thấy Mộng Hà đến chợt thu vẻ khóc, mỉm miệng cười, để đón rước ông chủ đa tình mới đến. Mộng Hà sau khi lận đận đường xa tới đó, chiếc thân hưu quạnh, quán khách lạnh lùng, tình cờ cùng với gốc hoa lê bạc mệnh kia gặp gỡ nhau, vì thế mà tấm tình âu yếm yêu thương tự nhiên phát ra một cách không định thế mà thế. Đến như cây tân di kia thì bấy giờ phấn son vừa nhuộm, ong bướm chưa hay, mơn mởn mầu tươi, hạnh nhường đào thẹn, Mộng Hà thấy thế, vẫn ra ý hững hờ. Bởi vì so sánh hai hoa thì tân di tuy đáng yêu nhưng lê hoa lại đáng thương. Mộng Hà tâm tình tẻ ngắt, ý hứng buồn tênh thường hay đặt mình vào những cảnh tịch mịch tiêu điều mà không ưa những thứ phiền hoa nhiệt náo, vì thế mà tấm lòng yêu hoa cũng không khỏi có riêng. Bấy giờ Mộng Hà đẩy song trông ra, bỗng thấy hoa rụng tơi bời, đầy sân trắng sóa, trong lòng đau đớn vô cùng. Chàng vì yêu hoa mà dậy sớm, hoa vội bỏ chàng mà đi đâu. Đứng nhìn ngẩn mặt hồi lâu, thờ thẫn lui vào, rồi do cửa tả mà đi ra, quanh dẫy hè, bước xuống sân, trông ra tuyết rơi ngọc vụn, trắng muốt một màu, liền đến ôm lấy thân cây mà khóc. Khóc rằng: “Hỡi hoa lê yêu quý của ta? Hồn hoa đâu tá? Mộng Hà đến đây! Bạc mệnh thay hỡi hoa! sinh ra ở chỗ vắng vẻ không người, cổng ngăn mấy đợt, khóa kín đông phong, chẳng cần ai yêu, không cần ai biết; tình cờ lại cùng ta là một kẻ phiêu linh, kết mối duyên ngắn ngủi, hoa nở ta không hay, hoa rụng ta vừa đến, tìm hương có ý, tiếc đã muộn màng, mệnh hoa thiệt mỏng manh, mà mệnh ta há chẳng cũng mỏng manh ư? Ta nếu đến trước ít ngày thì vừa gặp tuần hoa nở, cành châu đóa ngọc ta còn được những lúc trăng khuya gió sớm, nương hiên mà cười cợt cùng hoa; hoặc ta đến muộn ít ngày, thì hoa đã mưa vùi gió giập, tan tác hết rồi, tuy nhìn cảnh trơ trọi, không khỏi trạnh thương, nhưng cũng thuộc về một sự đã qua không đến nỗi như nhỡn tiền trông thấy. Cớ chi không trước không sau, chẳng mau chẳng muộn, trong khi gặp gỡ lại chính là cái lúc lìa tan, trẻ tạo chêu ngươi, tựa như cố ý đặt bày ra thế. Than ôi, cái bàn tay chuyên chế của chúa xuân thật là độc địa, đã đem sức gió mà làm cho đời hoa tan tác, lại mượn cái hồn hoa sắp chết mà đưa ta vào cảnh thương tâm. Ta muốn bắc thang lên gõ cửa nhà trời hỏi trời xanh sao khéo vô tình, nỡ dong túng cho cái giống Hương Quốc ma vương được giở ra những thủ đoạn hung tàn mà phá hại cái thế giới oanh hoa như thế?”

Than ôi! Mộng Hà thật là quá si! Hoa có hiểu được lời nói đâu mà chàng cứ kể lể giằng giai mãi thế? Hoa đã rụng rồi, không còn mong lại chắp cánh liền cành được nữa; mà gió đông tai ác, lại nhân lúc Mộng Hà đau đớn mà cố làm cho thêm đau đớn ê chề, một trận phũ phàng, loạn đập vào cành cây, khiến cho mấy đóa hoa còn sót trên cành, tan tác tung bay, lại trút xuống mà bám đầy vạt áo. Mộng Hà trên ngắm cành không, dưới nhìn cánh rã, bất giác lòng đau chín khúc, lệ túa muôn hàng, kêu to lên mấy tiếng rằng: “Biết làm thế nào? Biết làm thế nào?” Hồn hoa quả có linh thiêng, nghe Mộng Hà kêu, bàng hoàng chợt tỉnh, gượng dậy mà múa may quay cuồng ở trước mặt chàng; dường như đã cảm một tấm tình si, và lại mong chàng quá thương lấy chút phận hẩm hiu sau khi đã thác. Mộng Hà tự nghĩ: “Ta đã là chủ nhân của hoa thì nên hết cái chức trách che chở cho hoa, ngày nay trông thấy cái thảm trạng tan tác tơi bời, thương hoa đã không có cách gì bênh vực được hoa, thì còn cái trách nhiệm đắp điếm cho những cánh hoa tàn, ngoài ta ra phỏng còn đợi ai vào đấy? ta há lại nỡ để cho bùn pha cát giập, trôi giạt đọa đầy nữa hay sao?” Rồi đó chàng sẽ phủi những cánh hoa bám ở trên mình, trở vào trong nhà lấy một cái chổi và cái bao đem ra, cầm chổi quét dồn những cánh hoa lại, bỏ vào trong bao, vừa cúi vừa quét, vừa quét vừa khóc, hỳ hục mất mấy tiếng đồng hồ mới thu nhặt được hết. Mộng Hà tay sách bao hoa, nghĩ đem để lên trên án chăng? hay đem cất vào trong tủ chăng? làm thế e rằng xác hoa hãy còn ở nhân gian, bây giờ tuy tạm khỏi bùn nhơ, ngày khác biết đâu không vất vả; hay đem thả xuống ao nước chăng? nhưng đây không phải là chỗ viên lâm, tìm đâu ra một vũng nước trong mà thả? Mộng Hà muốn nghĩ lấy một cách xử trí cho được thỏa đáng, mà nghĩ ba bốn bận vẫn chưa tìm được cách gì. Chợt sực nghĩ ra mà rằng: “Ngày xưa Lâm Tần Khanh chôn hoa mà thành một câu chuyện hay đến giờ, việc trước là thầy của việc sau, góp thêm một nấm ở bên mồ Mai Hương ấy là việc của ta ngày nay, kẻ đa tình phải nên như thế. Ta sao nỡ quản cái công phu khó nhọc một chốc, không làm cho hết trách nhiệm mà để Lâm Tần Khanh cười cho? Nói xong lại hý hửng mà rằng: “Ta đã có cách để yên ủy cho tri kỷ ta rồi đó.” Bèn thu nước mắt, xách bao hoa, phấn chấn tinh thần, mà dời gót đến bên hòn núi giả.

Than ôi! Gió đông rã cánh hoa tàn, ong hờn bướm giận muôn vàn thương tâm. Mộng Hà đã đến bên hòn núi giả, đặt bao hoa xuống, lấy một con dao cùn, tìm một chỗ đất sạch, đào thành một hố, bỏ bao hoa xuống, rồi lấy đất nhỏ phủ lên trên, lại đắp cao lên thành một cái nấm để dễ ghi nhớ. Đắp điếm xong rồi, chàng vào trong nhà lấy một cái chén pha lê vẫn uống rượu, nghiêng bình rượu rót độ lưng chén, đem ra chỗ chôn hoa mà rẩy khắp bốn chung quanh. Bấy giờ trên mặt Mộng Hà chợt hiện ra một cái vẻ não nùng sầu thảm, bởi vì chàng sịch cảm đến cái thân thế mây trôi bèo giạt của chàng. Mệnh chàng bạc nào có khác gì hoa này đâu! Bông hoa bạc mệnh, còn gặp được chàng là khách si tình, thương vì sắc, tiếc vì hương, nhặt nắm xương tàn mà vì hoa đắp điếm; một nấm vùi nông, hồn hoa đã có nơi nương tựa, đời hoa như thế ai bảo là không may! Còn như thân ta thì nửa đời lận đận, nghìn dậm chơ vơ, sống gửi tay người, chết nằm quán khách, đời mà đến thế, đời tài hoa cũng là đời bỏ đi, lối trước mờ mịt, đường sau tối tăm, ta sinh lỗi thời, mệnh cùng như vậy, tưởng đến nỗi đường xa mưa gió, đời ta sau đó sẽ làm sao? Nghĩ thế rồi chàng liền ngâm câu thơ của Tần Khanh: “Chôn hoa người bảo em si, chôn em nào biết chắc về tay ai?”, bất giác lại như gợi nguồn sầu, dường khêu mạch cảm; hoa tươi dễ héo, trời thẳm vô tình; thiều quang vùn vụt đợi gì ai, tri kỷ xa xăm mong chẳng thấy; đường dài man mác, trăm mối ngổn ngang; giọt lệ ngắn dài, chẳng biết đã từ đâu rơi xuống! Tần Khanh đứng ở trước mồ Mai Hương, còn được có Bảo Ngọc làm người đồng điệu; nay Mộng Hà một mình đứng đấy, lại làm cái việc của Tần Khanh, vậy Tần Khanh nào đâu? cái người cười Mộng Hà là si ấy là ai? lại cái người chung lòng góp lệ với Mộng Hà ấy là ai? Tri kỷ của Mộng Hà chỉ có nắm hoa tàn trong mả đó mà thôi ư? Mộng Hà lại sụt sùi khóc lóc chiêu hồn cho hoa mà rằng: “Hoa ơi hoa! ba sinh giấc mộng, hoa tỉnh ra chưa? Đời hoa sao ngắn? sầu ta còn dài! Một nắm đất sạch, đã vùi xương hoa, một cụm cỏ thơm, đã gửi hồn hoa, một chén rượu nồng, đã cúng cho hoa, một tiếng chim hôm, đã viếng cùng hoa, hoa đã biết hay còn chửa biết? Than ôi, phong quang buổi trước, tan tác ngày nay, đình Mẫu Đơn bao lại thấy hồn về, lầu Yến Tử chẳng qua còn tiếng để. Tuy nhiên tiếng kèn gọi nguyệt, Văn Cơ về đất Hán có ngày, vết nhẫn in tay, Ngọc Tiên hẹn chàng Vi tự thủa. Hoa như biết cảm, thì sang năm xuân về, đầu cành nên sớm trổ bông tươi cánh đẹp, để yên ủy lòng ta tháng đợi năm chờ.”

Mộng Hà đến bấy giờ đã khóc không thành tiếng nữa. Cặm cụi nửa ngày, tâm thần mỏi mệt; gia dĩ đêm hôm qua thâu canh chẳng ngủ, hôm nay lại cảm chịu một sự thương đau quá độ, vì thế mà mình yếu lả đi, bèn phải dời gót vào trong nhà. Ngoài sân bấy giờ lại vắng ngắt không ai, chỉ có một nấm mồ hương, chung quanh tưới đầy những nước mắt của chàng thôi vậy.