Chương 28
Hồi 28
Lánh hoạn nạn, Đông cung ẩn mặt, Bị khinh khi, Cảnh Thạc lui binh.
Từ ngày Thái tử Xương Cấp liều mình vào thành Đằng Châu, xin ra mắt Phạm Bạch Hổ mà tỏ những nỗi gian nan lưu lạc thì Bạch Hổ động lòng, đã không phiền trách Ngô Vương nữa, mà lại quyết ý chiêu binh mộ tướng đặng giúp Thái tử khôi phục giang san. Nhưng vì thời vận của Thái tử vị đạt, bởi vậy Bạch Hổ đã tính giúp mà mắc bịnh đau trầm trệ hoài, nên ngày lụng tháng qua, đã trót gần ba năm mà cũng chưa hội chư trấn lần nào và cũng chưa định kế dấy binh được.
Thái tử ở trong thành ngày đêm vào thở ra than, chí thì muốn khôi phục cơ đồ, mà trí lại vái cho Bạch Hổ lành bịnh. Còn Sầm Bích nhờ đệ tử săn sóc thuốc men nên ra quán ở hơn một tháng thì thương tích đã lành, sức lực tráng kiện, tinh thần tái phục như cũ, rồi vào thành tạ ơn Bạch Hổ với Thái tử. Bạch Hổ khuyên Sầm Bích và mấy người ở Thường Phú hãy vào hết trong thành mà ở. Sầm Bích muốn gần gũi Thái tử với Bạch Hổ đặng lo mưu định kế hưng binh, còn Kiên Trinh lại nghĩ vì nay Thái tử đã có chỗ gởi thân và có người tá trợ, mình thân cận thì bận cho Thái tử chớ không ích gì, nên xin trở lên núi Trà Hương mà ở với cha và chú, Thái tử cầm hết sức mà không đặng, nên phải để cho Kiên Trinh với mấy người ở làng Thường Phú trở lên núi Trà Hương, chỉ có Sầm Bích với Đào Quan ở lại trong thành trước hầu hạ Thái tử, sau lên xuống trên núi mà thông tin hoặc cấp lương thực.
Sự Thái tử Xương Cấp trú ngụ tại Đằng Châu lần lần bay tin ra ngoài, các trấn đều hay, song không thấy lịnh triệu nên chưa ai rụt rịch động binh trợ chiến. Tin ấy thủng thẳng rồi cũng bay vào đến kinh. Bình Vương trước sai Mã Chiêu làm thích khách mà không ám hại Bạch Hổ được thì trong lòng đã lo sợ rồi, sau nghe tin Xương Cấp đã hiệp với Bạch Hổ nữa thì bối rối hết sức. Bình Vương nghĩ rằng tuy Thái tử Xương Cấp đã qua Đằng Châu, nhưng mà chưa hội binh chư trấn, thì thế lực chưa có chi đáng sợ. Vậy mình phải gấp sai đại tướng dẫn binh lén đến đánh Đằng Châu mà bắt phứt Xương Cấp đem về, như thuận thì để nuôi, như nghịch thì chém, bề nào cũng phải trừ phứt cái nòi hoạn họa ấy trước đi thì mình ngồi ngôi trời mới vững. Đã biết Bạch Hổ là danh tướng đủ tài, đủ lược song Đằng Châu binh quả tướng cô, nếu mình sai đại tướng dẫn hai ba muôn binh đi chinh phục thì dầu Bạch Hổ có tài như Hạng Võ có trí như Khổng Minh cũng khó mà chống cự với binh triều cho nổi. Mà trong triều bây giờ mấy vị danh tướng có ai mà đối thủ với Bạch Hổ được? Dương Kiết Lợi hữu dõng mà vô mưu, còn bọn Lâm Hổ, Triệu Hùng thì lục lục thường tài không đủ sức mà thắng Bạch Hổ được, chỉ có Đỗ Cảnh Thạc tuy tuổi cao tóc bạc, nhưng mà trí sáng tài hay, nếu sai Đỗ Cảnh Thạc đi lấy Đằng Châu bắt Xương Cấp thì chắc thành công được.
Bình Vương nghĩ như vậy, nên đến bữa đại triều mới phát lịnh sai Đỗ Cảnh Thạc dẫn ba muôn binh vào Đằng Châu buộc Bạch Hổ phải nạp Xương Cấp, bằng nghịch mạng thì đạp thành trì như bình địa. Cảnh Thạc nghe sai đi đánh Đằng Châu thì trong lòng không vui, nhưng lịnh vua đã phát ra rồi, không dám cãi, nên cực chẳng đã phải lãnh mạng hưng binh.
Vả Đỗ Cảnh Thạc ngày trước có nhờ ơn Phạm Bạch Hổ đánh Kiều Công Hãn mà giải vây Đỗ Động Giang, lại hai người có kết nghĩa anh em với nhau, nên khi kéo đại binh đến địa giới Đằng Châu, một là kiên tài lược, hai là vị ân tình, bèn hạ trại an dinh, viết một bức thơ rồi sai người đem cho Bạch Hổ mà khuyên hãy nạp Xương Cấp, về đầu hàng Bình Vương, trước khỏi mất vị công hầu, sau khỏi sanh linh đồ thán.
Rủi cho Bạch Hổ lúc nầy bịnh đã giảm nhưng mà trong mình còn yếu, không thể cầm binh xuất trận được. Bạch Hổ tiếp được thơ của Cảnh Thạc thì nộ khí phừng phừng, rồi bịnh trở làm mệt lại, không ngồi dậy được. Thái tử Xương Cấp cùng chư tướng thấy tình cảnh như vậy, thảy đều lo sợ, lo là lo không đủ binh mà chống cự với binh triều, còn sợ là sợ nếu Bạch Hổ qui thiên thì chẳng còn ai đủ tài đuổi nịnh trừ gian đặng đem giang san về cho Ngô Chúa.
Qua ngày sau Thái tử Xương Cấp, Sầm Bích với Lương Chánh Tôn hội nhau lại mà nghị sự. Sầm Bích với Lương Chánh Tôn định chiêu lập các đồn điền rồi hai người dẫn ra quyết chiến với Cảnh Thạc, Thái tử can rằng: “Nhị vị tướng quân chẳng nên tháo thứ. Hiện nay binh trong thành không đầy một ngàn, nếu chiêu tập binh đồn điền thì số binh thêm chừng ba ngàn nữa mà thôi. Ta nghe Cảnh Thạc đem tới ba muôn binh, thế thì dầu nhị vị tướng quân tài cao sức giỏi cho mấy đi nữa, nghĩ cũng khó mà thắng Cảnh Thạc được. Theo ý kiến của ta thì lúc nầy Phạm tướng quân có bịnh, chẳng nên gây cuộc chiến tranh làm gì, có một kế hay hơn hết là ta ẩn mặt rồi Phạm Tướng Quân gởi thơ cho Cảnh Thạc nói ta không có ở tại Đằng Châu. Vả Bình Vương sai đánh Đằng Châu là vì nghe có ta ở đây nên mới dấy binh. Nếu nghe rõ lại không có ta tự nhiên thối binh, khỏi nhọc công chiến đấu. Vậy nhị vị tướng quân an nghỉ, để ta vào hậu dinh mà từ Phạm Tướng Quân rồi ẩn mặt đỡ đặng tránh cuộc can qua, đợi ngày nào Phạm Tướng Quân lành bịnh rồi ta sẽ trở lại đây mà cầu giúp sức.”
Thái tử vào hậu dinh tỏ ý ấy cho Phạm Bạch Hổ nghe và xin trở lên núi Trà Hương mai danh ẩn tích đặng lánh nạn. Phạm Bạch Hổ nghe Thái tử phân hết đầu đuôi thì động lòng rơi lụy mà than rằng: “Làm tôi lúc gặp chúa có nạn mà không cứu là bất trung, làm tướng nghe giặc kéo đến vào thành mà không xua binh ra chống cự là bất dõng. Trời khiến cho tôi mang chữ bất trung bất dõng như vầy!.”
Thái tử rất động lòng song phải gắng gượng mà đáp rằng: “Tại tướng quân có bịnh chớ nào phải tướng quân phụ ta, hay là tướng quân sợ giặc đâu. Vậy xin tướng quân hãy ráng an dưỡng tinh thần, để cho ta ẩn mặt đỡ trong lúc nầy: nếu trời chẳng phụ ta thì tự nhiên cũng ứng hộ mạng của tướng quân chẳng hề chi mà ngại.”
Bạch Hổ cùng thế không biết liệu kế nào được, nên cực chẳng đã phải để cho Xương Cấp đi, vì sợ cầm Xương Cấp ở lại mà mình không có thế bảo hộ được, rủi giặc bắt được, cái tội của mình lại càng lớn hơn nữa. Thái tử từ giã Bạch Hổ rồi liền dắt Sầm Bích với Đào Quan lên núi Trà Hương.
Khi Thái tử đi rồi, Bạch Hổ sai đòi Lương Chánh Tôn vào phòng mà dặn phải lập tức chiêu tập đạo binh đồn điền và viết tờ mời chư trấn hội nghị. Lịnh phát đi rồi, Bạch Hổ ráng ngồi viết một bức thơ hồi âm cho Đỗ Cảnh Thạc, rồi sai quân đem đến trại mà giao cho Cảnh Thạc xem. Cảnh Thạc tiếp được thơ lật đật dở ra thì thấy nói như vầy:
"Hai ta cách mặt đã trót 8 năm. Hôm nay nhơn huynh lâm giá đến Đằng Châu, ngu đệ lại rủi mang bịnh trọng, không đến trước ba quân mà nghinh tiếp được, bởi vậy ngu đệ có lỗi nhiều, cúi xin nhơn huynh rộng lòng tha thứ.
Ngu đệ có tiếp được lời vàng ngọc của nhơn huynh dạy bảo, ngu đệ lấy làm cảm thạnh tình. Tiếc vì lúc nầy ngu đệ có bịnh không lo quốc sự được nên cúi đầu xin nhơn huynh niệm tình đình đãi ngu đệ lành bịnh rồi chừng ấy ngu đệ sẽ hội diện với nhơn huynh mà bàn việc ấy".
Cảnh Thạc đọc thơ rồi liền hỏi tên quân đem thơ coi Bạch Hổ đau bịnh gì. Tên quân ấy thưa rằng Bạch Hổ có bịnh đã lâu, mà mới ít ngày rày bịnh trở làm mệt không ngồi dậy được. Cảnh Thạc hỏi có Thái tử Xương Cấp ở trong thành Đằng Châu hay không. Vì Bạch Hổ đã có dặn trước rồi nên tên quân đáp rằng năm trước Thái tử có đến cầu cứu một lần, chẳng hiểu Bạch Hổ liệu làm sao, mà Thái tử ở có ít ngày rồi đi mất, từ ấy đến nay không thấy trở lại.
Cảnh Thạc xem thơ thấy lời lời đều khiêm cung hòa nhã, rồi lại nghe người đem thơ nói Bạch Hổ đau nặng và không có Xương Cấp ở trong thành, bởi vậy chẳng chút chi nghi ngại, quyết định một mình vào thành Đằng Châu, lấy tình bằng hữu mà thăm Bạch Hổ, rồi thừa dịp đến dụ Bạch Hổ về hàng đầu Bình Vương đặng trong nước thanh bình, chẳng còn lo chinh chiến nữa.
Cảnh Thạc quyết định như vậy, bèn cho đòi bộ tướng vào trướng mà phú thác tam quân, rồi một mình dắt vài ba mươi tên quân nhắm thành Đằng Châu mà thẳng tới. Lương Chánh Tôn đương ngồi tại tiền đường bỗng nghe quân báo có Đỗ Cảnh Thạc dắt vài mươi quân sĩ đến trước cửa thành xin vào thăm Phạm Tướng Công thì chưng hửng, bèn lật đật chạy vào hậu trường mà thông tin lại cho Bạch Hổ hay. Bạch Hổ nghe báo cũng lấy làm lạ, không hiểu Cảnh Thạc đến có ý gì.
Lương Chánh Tôn thấy Bạch Hổ dụ dự bèn thưa: Cảnh Thạc trợ Trụ vi ngược tức là người thù của dân chúng mà anh ta cầm binh đánh ta tức cũng là người thù của ta nữa. Nay anh ta đến đây một mình, cái cơ hội may mắn nầy tưởng chẳng mấy khi có được. Vậy xin thượng quan dối nghinh tiếp anh ta vào thành, song cho phép tôi phục binh trước, hễ anh ta vào trong rồi thì ra hiệu binh áp bắt trói anh ta đặng trừ hậu hoạn.
Bạch Hổ nghe nói trợn mắt ngó chánh tôn mà đáp rằng: “Cái mưu của tướng quân tuy là hay, song không phải là mưu trượng phu quân tử. Ta là đứng anh hùng hào kiệt, nếu ta nuốn bắt Cảnh Thạc thì ta phải đến giữa 3 quân đánh mà bắt, dường ấy mới phải, chớ gạt người vào thành mình một mình rồi phục binh mà trói thì ắt chẳng khỏi để tiếng xấu đời sau”.
Chánh Tôn cười và nói rằng: “Đứng làm tướng có khi phải dụng quyền, chớ chấp kinh hoài thì làm sao mà thành công được. Xưa kia Hạng Võ còn phải thiết yến Hồng Môn, Châu Du còn phải lập hội Đông Ngô đó sao!”
Bạch Hổ đáp rằng: “Vậy mà Hạng Võ có bắt được Lưu Bang, Châu Du có hại được Huyền Đức hay không? Hai người lập mưu đã không thành công, mà còn để cho đời sau khinh bỉ.
Theo ý ta, thà là ta đối thủ địch với kẻ thù mà phải vong mạng nơi chiến trường, chớ ta không chịu gạt gẫm mà giết kẻ thù rồi mang tiếng tiểu nhơn gian trá. Đã biết nay Cảnh Thạc là kẻ thù của ta, nhưng mà ngày trước người đã có kết nghĩa kim bằng với ta. Hôm nay người dám đến đây chắc là người tưởng tình bằng hữu nên đến thăm ta. Nếu ta dùng gian kế mà bắt người thì ta chẳng khỏi mang tiếng bất nghĩa. Vậy tướng quân chẳng nên tính việc ấy, hãy mau mau ra khai thành thay mặt cho ta mà nghinh tiếp Cảnh Thạc rồi dắt thẳng vào đây cho ta hội diện”.
Lương Chánh Tôn nghe mấy lời nghiêm chánh không dám cãi nữa, liền lui ra ngoài mà nghinh tiếp Cảnh Thạc y như lịnh dạy. Khi Cảnh Thạc bước vào, Bạch Hổ ráng ngồi dậy chào mừng mà nói rằng: “Nhơn huynh đến, mà ngu đệ có bịnh không ra ngoài thành nghinh tiếp được, thiệt là thất lễ với nhơn huynh nhiều quá”.
Cảnh Thạc thấy lời hòa nhã mà hỏi thăm căn bịnh của Bạch Hổ, hai người trò truyện với nhau coi tình thân thiết lắm, người ngoài ai trông vào cũng không dè mỗi người đầu một chúa, đương thù khích đem binh đánh nhau. Cảnh Thạc thấy Bạch Hổ dan díu như xưa, nên nói chuyện một hồi rồi mở lời khen ngợi tài đức của Bình Vương và trách Bạch Hổ sao không biết thời thế, sao không chịu thần phục tân triều, tự xưng sứ quân làm chi cho lỗi niềm tôi chúa.
Bạch Hổ nghe khen tài đức Bình Vương thì đã biến sắc, đến chừng nghe tới lời trách mình nữa thì nỗi giận dằn không được, nên trợn mắt ngó Cảnh Thạc mà đáp rằng: “Tôi tưởng nhơn huynh đến đây là vì nghe tôi trọng bịnh, lấy tình bằng hữu đến mà viếng thăm, chẳng dè nhơn huynh đến làm thuyết khách! Nhơn huynh là người phản thần, rồi Nhơn huynh còn khiến cho tôi mang tiếng nhơ chung với Nhơn huynh nữa sao? Tôi cũng biết ngày trước Nhơn huynh là tướng của họ Dương, vì muốn báo thù cho họ Dương nên Nhơn huynh mới phục tùng họ Ngô đặng trừ Kiều Công Tiện. Ví như Nhơn huynh thiệt là người nghĩa khí anh hùng không chịu làm tôi hai chúa, thì khi tru diệt Công Tiện rồi Ngô Vương tức vị, Nhơn huynh hoặc lấy sức mà chống cự với Ngô Vương hoặc ôm hờn trở về thôn giả mà ẩn dật chớ sao Nhơn huynh lại chịu lãnh quyền tước của Ngô Vương, chịu lãnh bổng lộc của Ngô Vương rồi làm đại thần tại triều mà để cho gian tặc lộng quyền chẳng có một lời can gián, cái tội của Nhơn huynh đến đó nhiều rồi, mà Nhơn huynh không biết xét mình, lại khi Ngô Vương thăng hà, thằng Tam Ca là đứa thất phu, thấy cha chết không dám liều mình mà cứu, nghĩa sĩ dấy binh không dám theo mà báo thù, nó lập mưu thiết kế mà đoạt ngôi thiên tử. Nhơn huynh đã không phò tá hai hoàng tử mà lại đi giúp sức cho thằng Tam Ca soán cơ nghiệp của nhà Ngô. Tôi nghĩ thiệt tôi lấy làm hổ thẹn dùm cho Nhơn huynh, làm mặt đại thần mà học thói gian thần, đã vậy mà lại còn khuyên dụ anh em qui tà, cải chánh. Tôi nói thiệt cho Nhơn huynh biết, thằng Bạch Hổ nầy thà làm dân mà giữ sạch tấm trung can, chớ không chịu làm quan mà bị người chê phản phúc”.
Bạch Hổ nói dứt lời liền nằm xuống quay mặt vào vách, không thèm nói chuyện nữa. Cảnh Thạc muốn kiếm lới chữa mình, song thấy Bạch Hổ khinh bỉ lấy làm hổ thẹn không biết lời chi mà nói, liền đứng dậy từ giã mà về.
Cảnh Thạc chẳng phải là người bất trung bất nghĩa, nhưng vì thuở nay không nghe ai phân phải quấy, nên tưởng mình giúp cho họ Dương đó là phải, nay nghe Bạch Hổ kể tội lấy làm hổ thẹn, nên về đến trại thổn thức, nằm ngồi không yên. Cách vài ngày Cảnh Thạc truyền lịnh nhổ trại kéo binh trở về kinh, vào tâu dối với Bình Vương, Xương Cấp không có ở Đằng Châu, còn Bạch Hổ đã biết tội hàng đầu, đợi hết bịnh rồi sẽ vào chầu mà nạp cống.
Bình Vương tưởng thiệt nên trong bụng mừng thầm, vì nếu Bạch Hổ xưng thần thì chẳng còn lo chư thần dấy binh nhiễu loạn nữa.
Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy. Tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy nguyên văn từ Wikisource tiếng Việt.