Hồi thứ IV

Hồi thứ III

HỒI THỨ IV

Mộng Lục Giả, Dao Vương ứng triệu sinh con,

Lập đồn điền, công chúa vâng lời qui mệnh.

Phùng Ngọc biệt Thu Cốc rồi đi sang Tùng Hóa. về địa phận gần Quảng đông Nay nói về phần đất Quảng Đông, chỉ có độ một phần bình điền. còn hai phần núi, đến ba phần sông với bể. Bình địa thì nhiều Hoa Dân ở, ở mặt nước thời có nhiều giống người thuộc về loài Đản, ở trên núi thời có những giống như là: Dao nhân, Lang Nhân, Dư Nhân, Linh Nhân, Hắc nhân Lê nhân, Mã Nhân Trong các giống ấy chỉ có giống Dao nhân là nhiều nhất mà lại dữ tợn hay giết người. Đời nhà Đường về năm đầu niên hiệu Trinh Quán, người Dao qui phục về Tàu, vua Tàu lại phân về nước Việt quản trị đặt ra quan Dao, quan Lang quan Đỗng để cai quản, chỉ gọi là đánh ít thuế tạp dịch để giàng buộc đó mà thôi, cho nên cũng được yên ổn. Đến năm Nguyên phong đời nhà Trần (1251) các ti quan ăn tiền hối lộ của người Dao, dung túng kẻ phạm phép, làm lắm điều ngoan ngạch tàn hại kẻ bình dân, cướp bóc kẻ buôn bán, mà những người đầu mục chỉ là làm nhũng nhiễu thêm. nên những kẻ điêu gian trong bọn Dao nhân mới thừa cơ hội ấy nổi lên làm loạn. Giết hết cả Dao Quan, chiếm cứ các trang trại, cướp phá các châu huyện, tàn hại bách tính, Quảng Châu cả loạn. Lúc bấy giờ mạnh thế nhất chỉ có giống người Dao ở La Bàng, chia ra có ba giống một là giống ở núi cao, hai là giống ở đồng bằng, ba là giống Hoa đỗ đều là người dữ tợn khỏe mạnh, hiệu là giặc Ngũ Hoa, chiếm cứ núi Thiên mã để làm loạn. Thứ hai là núi Gia Quế ở giữa trong đám ngàn rừng muôn núi xung quanh bao bọc, phía bắc cách tỉnh thành hơn hai trăm dặm, ở vào khoảng giữa ba ngọn sông thuộc về Phiên Ngung, Nam Hải. gần tiếp giáp Tùng Hóa với Thanh Viễn. Trước kia Đặng A Man chiếm giữ ở đó. Sau A Man chết, thời đến con nuôi là Lý Cương. Lý Cương múa thanh đại đao rất tài, muôn người khôn địch, tự hiệu là Đô Bối đại vương có đến hơn 10 vạn quân, vẫn hùng cứ ở núi ấy, quan quân đã mấy lần vào đánh không được. Một hôm Lý Cương say rượu ngủ ở trong sơn trại; mơ mơ màng màng chợt thấy một người áo gấm, mũ hoa cực kỳ mĩ lệ, đi đến trước mặt chắp tay vái mà rằng:

- Tôi là Lục Giả làm quan Đại phu ở đời Hán, muốn đến nhờ thác dưới cờ, xin Đại vương thu dưỡng cho.

Nói rồi liền bước vào nhà trong. Lý Cương chợt tỉnh dậy, đương nghi ngờ, thì có tin báo rằng, phu nhân ở cữ. Lý Cương cả mừng mà rằng:

- À thế ra mộng ứng ra thế!

Lý Cương bụng nghĩ là con trai, vội vàng mặc áo vào nhà trong hỏi thời là sinh con gái, Lý Cương nguyên chưa có tử tức, nay sinh được người con gái cũng lấy làm mừng rỡ. Qua sáu bảy năm, người con gái ấy lớn dần lên, càng ngày lại càng xinh, rõ thật là trắng như ngà, đẹp như ngọc, hoa cười ngọc thuyết đoan trang, mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da. Tính người con gái ấy lại khác tính cha: Lý Cương thời dữ tợn bạo ngược, mà tính người con gái thời trung hậu ôn nhu, trong trại không kỳ người lớn người bé hễ trông thấy cô bé ấy ai cũng lấy làm ưa. Lý Cương yêu giấu quá chừng, đặt tên là Tiểu Hoàn. Tiểu Hoàn tính ưa đọc sách, Lý Cương bèn sai mấy tên đầu mục đi đến hạt Đông Quản bắt mấy người nữ sư có tiếng đem về để dạy cô ta. Khi Tiểu Hoàn lên tám chín tuổi, văn thơ đàn địch, nghề gì cũng tinh thông cả.

Một hôm Lý Cương đem quân đi ăn cướp vắng, Tiểu Hoàn bước ra trường diễn võ thấy ở trên giá có để cái roi kim tiên hình đốt trúc của cha vẫn dùng xưa nay; Tiểu Hoàn cầm lấy xem thấy đề một dòng chữ nhỏ là: “Nặng 60 cân.” Tiểu Hoàn bụng nghĩ rằng: Cái roi này nặng sáu mươi cân, để ta thử tập múa xem, bèn bắt chước lối cha múa hằng ngày, giơ lên giơ xuống, múa đi vùn vụt. Đương lúc múa, chợt Lý Cương ở đâu về, trông thấy cả kinh mà rằng:

- Mày còn bé con, sao nhắc nổi roi này của tao mà múa!

Tiểu Hoàn thấy cha về cầm cái roi sẽ đặt xuống, rồi quay lại vái cha hai vái, đứng ra một bên. mặt chẳng đỏ một chút nào, mà cũng chẳng hề nhọc thở tí nào cả, Lý Cương lè lưỡi nói.

- Mày là con gái mà lại có sức khỏe thế này, về sau tập ra tất thành một tay nữ tướng có danh tiếng. Ta đã có thứ đồng tốt chế ra một thanh mai hoa trường thương, nặng ước chừng hơn 30 cân dài độ một trượng hai thước, chế tạo rất là tinh trí ta để cho mày lấy mà luyện tập.

Tiểu Hoàn lĩnh mệnh cha, thường ở đằng sau trại suốt ngày diễn tập Lý Cương thường thường ra chỉ bảo; không đầy mấy ngày học được thuần thục, hai cha con bèn ra trước trại đua thi, đánh nhau đến nửa ngày, thành ra Lý Cương đối địch cũng không nổi. Lý Cương mừng không biết chừng nào.

Một hôm Tiểu Hoàn ở sau trại tập bắn chợt nghĩ ra rằng: Ta đã có võ nghệ thế này, thế nào cũng phải theo cha đi đánh trận, song ta là con gái, ở trong đội lính con trai, đi lại hỗn tạp thời không tiện, nên bắt trước nàng Lục Nương là con gái Hạ Vương Đậu Kiến Đức đời nhà Đường, luyện tập lấy một bộ nữ binh theo hầu thời mới là tiện. Nghĩ vậy bèn vào thưa với cha, Lý Cương bảo rằng:

- Con nói rất phải!

Liền sai kén con gái các đỗng Dao Dân, tuyển lấy độ ba trăm nữ binh tráng kiện giao cho Tiểu Hoàn luyện tập. Tiểu Hoàn nhân đàng hiên nhà sau đổi làm sảnh diễn võ, tự hiệu là Lý công chúa, chia ra đoàn ngũ để dạy nữ binh, suốt ngày luyện tập.

Một hôm Lý Cương đem 300 Dao Binh đi cướp phá huyện Tam Thủy, cho Tiểu Hoàn đem quân đến bến Nha nhi ứng tiếp, Tiểu Hoàn đợi đến nửa ngày không thấy cha trở về, trong bụng nghi hoặc, liền đem nữ binh lẻn đi thám thính, chợt thấy báo Lý Cương bị vây ở bờ đê Lệ Tử, Tiểu Hoàn vội vàng phó cứu, thời thấy phụ thân bị quan Tuần phủ thống lĩnh đại binh hai mươi vạn đi đánh trại Đại Đằng ở Quảng Tây trở về, chợt gặp quân Lý Cương, bèn thúc quân vây kín lại, Lý Cương ít quân không địch nổi, đã phải mấy dấu bị thương xuýt nữa nguy. Tiểu Hoàn nghe tin cả kinh kíp ruổi ngựa lại cứu. Quan Tuần phủ nghe có quân cứu binh đến, liền sai một tên kiện tướng là Quách Dũng đi đánh chặn đường. Quách Dũng trông thấy một người con gái trán bịt gấm hoa, tóc cài đuôi trĩ, mình mặc áo hồng cẩm chiến bào, chân đạp ngựa ngân tung bạch mã, chạy lại như bay. Quách Dũng khinh là con gái yếu ớt thét to lên rằng:

- Con tặc tì kia đi đâu?

Thét rồi liền giơ đao toan chém, Tiểu Hoàn cầm cây thương đỡ gạt ra, giao chiến độ vài hiệp, Tiểu Hoàn nóng muốn cứu cha hăng máu lên cầm cây thương xông vào đâm ngay vào giữa bụng Quách Dũng, Quách Dũng đỡ không kịp liệng mình đi ngã lăn xuống ngựa mà chết Tiểu Hoàn cầm cây thương vẫy quân kéo lại, ba trăm nữ binh đổ xô lại như bướm liệng ong bay, xông vào trong đội quan quân, vung đao chém bừa đi, Tiểu Hoàn đánh thẳng vào đám trung quân, đấu chiến với chư tướng, chợt trông thấy một người mặc áo hồng bào, đội mũ kim khôi, cưỡi ngựa đứng ở dưới tướng cờ trỏ bảo. Tiểu Hoàn biết là chủ soái bèn bỏ không địch với chư tướng, tế ngựa lại vung thương ra đâm chủ soái. Tuần phủ Súc Nục cả kinh vội vàng tháo lui thời bị một nhát thương trúng vào đùi Các hàng tả hữu chư tướng là Sầm Trung, Trần Cao đều liều chết kháng cự lại, đánh độ mươi hợp, thời Sầm Trung bị Tiểu Hoàn đâm một nhát thương ngã lăn xuống ngựa. Trần Cao thời bỏ cả mũ mà chạy trốn, Lý Cương thấy cuối trận quan quân đã rối loạn, biết rằng đã có cứu binh đến nơi, bèn thúc quân hăng lên tự trong đánh ra, quan quân vỡ tan ra mà chạy. Cha con Lý Cương hợp binh lại đuổi theo đến hơn mười dặm mới trở về. Trận này cha con Lý Tiểu Hoàn chỉ có tám trăm quân; mà đánh phá Súc Nục hai mươi vạn quân, chém chết được năm quan Chỉ Huy Sứ, hai viên kiêu tướng, quân sĩ giầy séo lẫn nhau mà chết không biết bao nhiêu mà kể. làm cho quan quân mất vía kinh hồn, nội vùng Quảng Châu xa gần nghe thấy tiếng Lý Công chúa, không còn ai dám thở nữa. Vậy có câu rằng:

Sinh trai chớ mừng vội,

Sinh gái chớ lo chi.

Đề Oanh cứu cha đó,

Bằng trăm chú nam nhi!

Nói về Lý Cương đắc thắng rồi thu quân về trại, chỗ bị thương phát ra đau lắm, chữa thuốc không thấy hiệu, thành ra hôn mê bệnh rất nguy cấp. Mẹ con Lý Tiểu Hoàn ngày đêm trông nom than khóc, Lý Cương chợt tỉnh mở mắt ra trông thấy mẹ con Tiểu Hoàn và người cậu là Phù Hùng ngồi ở bên cạnh, Lý Cương bèn bảo vợ là Phù Thị rằng:

- Nay ta không còn cùng xum họp với ái khanh được nữa, nhờ ái khanh trông nom con cho ta.

Tiểu Hoàn ôm lấy ngực cha mà khóc. Lý Cương cầm lấy tay Tiểu Hoàn nhìn lâu một lúc thở dài mà than rằng:

- Ta năm mươi tuổi mà chỉ sinh được có một mình con, chưa kén cho con được một người rể hiền, ta chết cũng không tài nào nhắm mắt được!

Nói rồi nước mắt chẩy ra dàn dụa. Phù Hùng nói:

- Đại vương cứ yên nghỉ, nếu mà đến mệnh nào, sau này việc con cháu, Phù Hùng này xin đảm đang.

Lý Cương nghe nói, liền bảo Tiểu Hoàn rằng:

- Con ơi! Con ra lạy cữu phụ đi, ta cũng đi đây.

Nói rồi liền nhắm mắt mà chết. Tiểu Hoàn kêu khóc lăn lộn ngất đi hai ba lần. Phù phu nhân thấy con gái thương khóc quá, vội vàng ôm lấy dỗ bảo rằng:

- Con ơi! con nỡ bỏ mẹ hay sao? Mẹ chỉ trông cậy có một mình con, con sao lại thế, để cho mẹ chua xót trăm đường nghìn nôi, con ơi!

Tiểu Hoàn nghe lời mẹ, phải cố gượng dậy. Phù Hùng cũng thương khóc, họp các đầu mục lại để trị việc tang. Khi liệm táng xong rồi, con đón chư tăng thầy cúng bày ra lắm trò cúng cap. Được may hôm Phù Hùng cùng các đầu mục cùng tôn Tiểu Hoàn làm trại chu, Tiểu Hoàn từ mà rằng:

- Tôi là con gái, sao làm nổi được chủ trại, cữu phụ nên chọn trong các đầu mục người nào trí dũng kiêm toàn làm được thời làm. Vả lại ơn đức cha tôi ví như trời bể, phải để tang cho hết ba năm, sao dám thay áo cát phục để nhận lễ mừng.

Phù Hùng cả cười mà rằng:

- Sao cháu lại nói lễ văn khiêm tốn chi cho lắm, dễ thường cậu là người tho bỉ không biết những lẽ ấy hay sao. Nếu bảo rằng con gái không làm được chủ trại, thời xưa kia bà Trưng Trắc, Trưng Nhị, ba Thạch Long phu nhân, Ninh Quốc phu nhân, chẳng phải con gái là gì? Thế mà làm được sự nghiệp long trời lở đất! Huống chi cháu cũng là tay anh hùng, trận đánh ở bờ đê Lệ Tử, toàn tỉnh mất vía, nếu ngoại cháu ra còn tìm đâu thấy người thứ hai nữa. Vả lại phụ vương cháu đã có ân uy thiếp phục người ta, lập cháu lên thời không ai nói gì, nếu lập người khác thời họ không phục, thành ra tranh nhau đánh nhau, quan quân họ dò biết, tất là họ họp binh đến báo thù, như thế thời không những mẹ con nhà cháu không yên thân, sợ đến phụ vương nhà cháu cũng không khỏi cái vạ đào mồ phơi thây vậy.

Tiểu Hoàn nghe đến sự đào mồ phơi thây, sợ giật mình sởn óc lên, nói:

- Cữu phụ đã dạy như thế, cháu xin tùng mệnh. Nhưng cháu muốn xem lấy cái đất danh thắng ở về mé tây núi Gia Quế, trước lập một cái miếu Đô Bối đại vương để thờ phụ thân cháu, tế cáo xong rồi, sẽ xin nhận chức chủ trại, chẳng biết cữu phụ nghĩ sao?

Phù Hùng nói:

- Việc ấy rất là chánh đáng để cậu đốc suất bảo làm ngay.

Nói rồi liền từ ra, cùng với mọi người đầu mục đi đến phía tây núi xem xét địa thế, rồi khởi công làm, không bao lâu dựng nên một nhà miếu, cột vẽ son đỏ, cửa thếp sơn vàng, tường rợn cánh mây, thềm lồng bóng nguyệt cực kỳ tráng lệ gian giữa tôi một pho tượng Đô Bối đại vương, tả hữu hai bên tô tượng văn thần võ tướng. cầm siêu đao kim ấn đứng hầu, cực kỳ là uy nghiêm, ngoài hiên khắc một câu đối rằng:

Oai phong treo nhật nguyệt,

Thụy khí khắp kiền khôn.

Trên cửa miếu đề năm chữ đại tự là: “Đô Bối đại vương miếu” có đôi câu đối kèm sơn son thếp vàng rằng:

Song phong hình hốc ứ,

Bách Việt thế long bàn.

Tu tạo chỉnh tề đâu vào đấy, chọn ngày mời Tiểu Hoàn trai giới ra làm lễ xong rồi trở về trại, lên chủ tọa để cho các đầu mục vào bái yết, Tiểu Hoàn nói:

- Thiếp vốn là tư chất hèn yếu ở chốn khuê môn, nay chư tướng suy tôn lên làm chủ trại, thời từ nay về sau cứ gọi thiếp là Công chúa là phải, bất tất phải xưng là Đại vương. Các ngươi cũng nên bắt chước tiếng người Hán mà gọi, chớ đừng gọi những tiếng ma mường thô bỉ làm chi. Vả thiếp xem trong trại dẫu có đến hai mươi vạn quân, song đều là quân ô hợp cả, chửa luyện tập bao giờ, nếu gặp phải quân đại địch thời đổ lướt thua ngay. Nay thiếp muốn phân làm chín tiễu quân, chia ra các trại luyện tập, như thế thời tiến lên mới đánh được, lui về mới giữ được, Đằng trước núi nên lập ra ba cửa quan ải, trên ải chứa gỗ đá cho nhiều, để phòng khi ném tung ra đánh. Khi đấng Đô bối đại vương ta hãy còn, hễ đánh trận được bao nhiêu thời chia cho quân sĩ hết cả, không có tích trữ gì, thế có phải là cái đạo thâm căn cố đế đâu. Nay thiếp muốn lập ra các đầu mục chia giữ từng việc: tư thư, tư khố, tư thưởng phạt, để cho có qui mô, chẳng hay chư tướng nghĩ thế nào?

Phù Hùng nói:

- Công chúa kiến thức cao xa lắm, mạt tướng chúng tôi xin tuân hành.

Công chúa bèn gọi lấy bút phân ra như sau này:

Gia Quế sơn

Tả

tiễu tổng

Phù Ly,

”

Hữu

”

Triệu Tín,

”

Tiền

”

Phù Hùng,

”

Hậu

”

Mã Tán,

”

Triều thiên quan tiễu tổng Bàn Ma La,

”

Tư Hán Quan tiễu tổng Phùng Lực Mộc,

”

Vọng hải quan tiễu tổng Đường Hỗ.

Những các Tiễu tổng trên này đều cách trung doanh mười dặm lập ra một trại.

Ngọc nhị sơn Tiễu tổng Đặng Bưu (Con nhà anh Đặng A Man)

Trung đỗng sơn Tiễu tổng Mã Cách.

Các tướng trên này đều thống lĩnh 15.000 quân mã, tì tướng 10 viên đều phải diễn tập phòng khi điều bát đi chinh chiến. Phân phái xong, các tướng đều đi lập trại, dựng thành quan ải, diễn tập quân mã suốt ngày, không đầy vài ba tháng, Lý công chúa đi xét các trại, thời thấy khôi giáp chỉnh tề, thương đao tinh nhuệ, tập luyện phải phép lên lui hợp nghi, Công chúa rất lấy làm mừng; lại đến đỗng Ngọc Nhị xem xét một hồi rồi trở về trại, bụng nghĩ rằng: “Ta xem trái núi này ở thỏm vào trong giữa muôn núi, bàn cứ năm khu, đồi núi bao bọc, đồng áng phẳng phiu, thế gió thuận mà nước trào thông, nếu sức các Tiễu tổng đem quân sĩ đi khai khẩn cày cấy, thời địa lợi cũng đủ cung cấp, cũng là cái phép đồn điền khi xưa, can gì lại cứ hằng ngày đi ăn cướp, tan hại sinh dân, thế chẳng ô danh lắm ru?” Ngày hôm sau họp tập các Tiểu tổng khuyên bảo làm đồn điền và bảo lấy những phép khẩn đất đào ngòi, cấy lúa gieo giống các tướng đều dũng rược vui mừng, đều đi khích lệ quân sĩ mở mang đồn điền, đất bỏ hoang đã lâu nay mới khai khẩn tốt bội dị thường, thấm thoắt vài năm, thu được thóc lúa kê đậu chất đống lên như núi, trâu dê đầy nội gà lợn từng đàn; quân sĩ các trại đúc được thứ rượu ngon, hễ gặp ngày tết thời mổ trâu mổ lợn, mời nhau uống rượu rất là vui vẻ, chẳng hơn là đi ăn cướp đốt nhà lấy của ư?

Một ngày kia, Phù Hùng mời các tổng trại đến trại mình uống rượu thưởng nguyệt. Tiệc rượu nửa chừng, Phù Hùng nhân bảo các tổng trại rằng:

- Lũ chúng ta nhờ Công chúa dạy bảo cho, mới có sự vui vẻ ngày nay, cái ơn to lớn của Công chúa không thể quên đi được, Năm nay Công chúa đã 16 tuổi, tôi định ngày mai làm lễ gài trâm dâng mũ cho Công chúa, các ông nên cùng bảo nhau đến dinh làm lễ bái hạ là phải.

Các tổng trại cả mừng, nói:

- Chúng tôi xin sắm sửa đồ hạ nghi để dâng mừng Công chúa.

Đêm hôm ấy các tổng trại đều uống rượu say rồi lui về. Ngày hôm sau sắm sửa lễ nghi, chiêng trống rầm trời, đàn sáo dậy đất, rước Công chúa đến tế cáo Đô Bối đại vương xong rồi trở về dinh, Phù phu nhân và Phù Hùng dâng mũ kim quan và áo gấm đại hồng, xiêm gấm lục, đai ngọc bàn long, Công chúa mặc xong, lên chủ tọa để cho chư tướng bái hạ, rồi mở tiệc ban cho chư tướng yến ẩm, dâng được vài tuần rượu, Công chúa bèn phán rằng:

- Ta nghe: “Thuận thiên giả xương, nghịch thiên giả vương”. Nay Đại Tống Hoàng đế nhất thống bốn bể, đông, tây, nam, bắc đâu cũng qui phục cả, chỉ có Dao Dân ta vẫn không theo chính sóc, đó là nghịch mệnh trời, ta muốn theo như bà Tiển phu nhân khi trước thần phục về nhà Tùy, nhà Trần, dâng biểu theo về phụ thuộc, chư tướng nghĩ sao?

Mã Cách đứng dậy thưa rằng:

- Không nên, hiện bây giờ triều Tống vua thời kiêu căng, tôi thời xiểm nịnh hối lộ công hành, các quan hữu tư thời tham lam tàn khắc. Nay nếu về phụ thuộc, thời quyền không tự mình, thuận ra thời không lấy đâu cho đầy được túi tham, nếu trái ra thời cái vạ hãm hại cũng khó mà tránh được.

Công chúa nói:

- Không phải thế, ta dẫu qui phụ, chẳng qua là phụng biểu xưng thần mà thôi; không phải tự buộc mình mà vào triều cống họ dẫu tham khắc sao hay hại được ta.

Phù Hùng nói:

- Công chúa nói dẫu là phải, song lời Mã tướng quân nói cũng không là trái Nay chỉ nên sai sứ dâng biểu xem thử làm sao, nếu họ xử với ta có ân có lễ, thời ta sẽ theo về thâu nộp cho ít nhiều thuế má; nếu họ sinh sự lôi thôi, thời binh lực ta vẫn sẵn đủ có làm gì được ta

Chư tướng đều khen là phải. Lý Công chúa bèn tự soạn lấy tờ biểu, nói cái ý muốn xin về thần phục và xin nộp thuế cống; lại viết một tờ khải nữa bẩm lên quan Đốc phủ, sai quan Hữu Tiễu Tổng Triệu Tín đến cửa quân dâng nộp. Quan Đốc phủ Ngô Quế Phương cả mừng hậu đãi Triệu Tín, cho mời quan Tuần phủ Súc Nục và các quan cùng đến hội nghị; các quan đều nói rằng:

- Mấy năm nay các dân Mèo dân Mán chỗ nào cũng xuẩn động nổi giặc cả. Nay một mình Lý công chúa hay không quên triều đình về qui phục trước nhất, thì nên dâng biểu lên tâu xin thánh thượng tinh thưởng cho để khích khuyến về sau.

Khi ấy chỉ có một mình Súc Nục vẫn tức Lý Công Chúa chém chết mất kiêu tướng của hắn, làm tỏa mất uy phong của hắn, ý muốn báo thù; nay nghe lời các quan bàn bèn nói to lên rằng:

- Việc ấy không nên, cha con Lý Tiểu Hoàn phá châu cướp huyện, làm tàn hại sinh linh hơn mười năm nay; nay không đem binh đánh giết đi, mà lại nghe lời nó trá hàng, lại tâu biểu xin tinh thưởng cho nó, thế là thưởng kẻ làm phản thời sao răn được kẻ khác. Tôi dẫu bất tài, xin đem mười vạn quân đánh giết nó đi, để tiết phẫn cho nhân dân năm huyện.

Quế Phương nói:

- Năm trước ông đem hai mươi vạn quân. còn bị thua khốn ở đê Lệ Tử huống chi nay ông xin đem mười vạn mà đánh giết được nó, thôi thà nhận cho nó qui phục là hơn, đừng quấy rối làm chi nữa.

Các quan đều đồng thanh nói:

- Lời đại nhân nói phải!

Súc Nục bị Quế Phương mắng gạt trước mặt các quan thời thẹn đỏ mặt lên không dám nói gì nữa. Quế Phương bèn làm bài biểu và bài biểu của Lý công chúa, đều sai quan đem dâng tâu vua. Thần Tôn cả mừng, bèn phong Tiểu Hoàn làm Nhất phẩm kim hoa công chúa, ban cho mũ phượng quan và một cái áo mãng bào, một đai ngọc đới, hai trăm lạng bạc, lại phong cho Lý Cương nhưng theo hiệu cũ là Đô Bối đại vương, mẹ Tiểu Hoàn là Phù Thị làm nhất phẩm phu nhân. Quế Phương sai quan cầm tờ chiếu cùng với Triệu Tín đi đến núi Gia Quế để tuyên phong. Triệu Tín sai người về báo trước. Công chúa ra nghênh tiếp sứ giả về trại làm lễ tuyên phong, xong rồi cũng tung hô vạn tuế để tạ ơn. Khoản đãi sứ giả rất hậu. Ngày hôm sau sắp đủ một trăm hộc lương lại sai Triệu Tín cùng với sứ giả đem thâu nộp vào ti Bố chính và dâng biểu tạ ân nhân dân năm huyện nghe tin ấy đều lấy làm mừng rỡ Chỉ có một mình Súc Nục giận Lý công chúa đâm vào đùi bị thương, lại giận Ngô Đốc phủ bỉ bác làm bẽ mặt mình, ngày đêm nghĩ ngợi, bụng bảo dạ rằng: “Tất thế nào cũng kiếm cách để làm khích biến con Lý tặc tì này thời mới làm hại được Ngô Quế Phương.” Ngày đêm nghĩ mãi, chợt nghĩ ra một kế rằng: “Tất phải thế này... thời mới khích nó làm phản, bấy giờ mới nói vu cho Quế Phương là giao thông với quân Mán Mèo, mà tâu gièm cho nó, ý muốn mưu làm phản nghịch, hãm cho hắn vào tội phản nghịch, như thế không thể nào cãi được nữa; đợi đến khi bắt được con tặc tì rồi định tội cho hắn một thể, chúng nó có bay lên trời!”. Định mưu thế rồi, liền gọi quan Thiên tổng là Dương Kiệt đến dặn rằng:

- Quân Mán Mèo ở núi Gia Quế đã về hàng phục rồi, thời phải sai quan đi tuần xét cho nó khỏi sinh lòng phản trắc, nay thăng cho ngươi làm chức Tuần Dao quan sát sứ, đem ba trăm quân đi tuần xét các sơn trại, hễ thấy đầu mục Mán Mèo thời phải làm nguy nghiêm và hạch sách tiền khao thưởng, chớ đừng khoan dung chút nào, chớ để cho nó khinh thị phép tắc triều đình. Nếu ngươi làm hợp ý ta khi trở về sẽ được thăng thưởng.

Dương Kiệt nghe nói cả mừng, cúi đầu lạy tạ rồi trở ra, điểm lấy 300 quân cường tráng, đều lưng đeo gươm. tay cầm côn đi trước, còn mình thì cưỡi một con ngựa lớn, làm bộ hách dịch quan dạng kéo đến núi Gia Quế, trước viết một tờ hiểu dụ truyền đòi đầu mục núi Gia quế ra ứng tiếp, dụ rằng:

- Tuần Dao quan sát sứ Dương, hiểu dụ rằng: Bản chức phụng mệnh quan Đô Sát Viện Phó Đô Ngự Sử Tuần phủ Súc đại nhân, đi tuần xét các sơn trại, phàm các đầu mục phải đem đủ tiền lương ra ứng tiếp, nếu chậm trễ thời bị phạt nặng không tha, Nay hiểu dụ.

Ngày:.. tháng... năm Hi Ninh thứ bảy

Khi tờ dụ ấy truyền đến cửa ải Triều Thiên, Bàn Ma La xem thấy đùng đùng cả giận mà rằng:

- Quan sát là bộ dạng chức quan gì, mà dám ra oai dậm dọa, tao đây không cung ứng mày, thời mày làm gì tao!

Nói rồi liền rút gươm ra toan chém kẻ sứ giả, tì tướng Lợi Dụng can rằng:

- Xin tướng quân hãy khoan giận, quan tư ấy dẫu đáng ghét, song phải bẩm mệnh cho Công chúa biết mới phải, nếu vội chém sứ giả, sợ Công chúa quở trách thì làm sao?

Ma La mới dừng hươm lại hầm hầm mà rằng:

- Ừ! hãy tha cho nó, ngươi hãy đem tờ dụ này đệ lên Công chúa xem.

Lợi Dụng bèn cầm tờ dụ phi ngựa đi báo Công chúa. Công chúa cầm tờ dụ xem xong, ngẫm nghĩ một hồi lâu, rồi truyền họp chư tướng lại hội nghị, chư tướng nghe lệnh đều tới nơi. Công chúa đưa tờ hiểu dụ cho chư tướng xem ai cũng đều tức giận, Mã Cách nói:

- Đồ súc sinh! lúc mới nghị hàng ta đã biết nó tất sinh sự.

Triệu Tín nói:

- Ta mới về qui phục mà họ đã dậm dọa như thế, không biết về sau họ bạc đãi ta đến như thế nào?

Bàn Ma La vung cánh tay lên mà rằng:

- Công chúa là bậc anh hùng, mà lại có chư tướng hiệp lực nếu lấy Quảng Đông như trở bàn tay! Cần gì phải quì gối lượm tay để cho lũ quan tham tàn nó làm tức khí!

Lý Công Chúa cứ ngồi im không nói gì, đưa mắt trông Phù Hùng. Phù Hùng biết ý mà rằng:

- Chư tướng tức khí đều là ý kiến tiểu trượng phu cả, ý kiến tôi thời cho hắn dẫu ngược đãi ta cứ thuận thụ, là vì sao vậy? Là vì lời cổ có nói rằng: “Tuy hữu trí tuệ bất như thừa thế, tuy hữu tư cơ bất như đãi thời.” Nay triều đình dẫu vô đạo, song thiên hạ vẫn toàn thịnh cả, nay muốn lấy một xó đất Gia Quế này, và vạn quân mà tranh hành với quân trong thiên hạ, sợ rồi binh liên họa kết, mà ta trong không có lương trừ súc, ngoài không có quân cứu viện dẫu tài giỏi đến đâu cũng không giữ được về sau này. Vả lại, tờ hiểu dụ là nói phụng mệnh của Súc Nục mà đến đây, bởi vì hắn tức về trận thua ở đê Lệ Tử ý muốn báo thù, song ta đã đầu hàng chịu phong, hắn không có thừa được hố khích gì mà bày truyện ra được, nên hắn mới

chọc tức lũ ta, để cho ta tức không chịu được, biết đâu lại chẳng mắc phải mẹo hắn, thế cho nên tôi bảo rằng họ dẫu ngược đãi, ta hãy nên thuận thụ, là vì thế.

Triệu Tín nghe nói mới tỉnh ngộ mà rằng:

- Phù tướng quân liệu lượng không sai chút nào, hôm trước tôi phụng mệnh Công chúa đem tờ biểu đến quân môn, thời hôm sau quan Ngô Đốc phủ có họp các quan hội nghị, khi ấy tôi nghe Súc Nục cố ý ngăn trở không muốn cho hàng, muốn xin đem quân đi đánh, phải Ngô Đốc phủ bẻ bác cho bẽ mặt, nên bây giờ mới bày ra chuyện này để cấu khích lũ ta, để hắn kiếm chuyện vu chức đó thôi.

Đường Hổ nói:

- Nếu như thế, thời ta cứ phải ở cho tử tế, mang vàng bạc đi khao thưởng quân hắn, xem hắn xử ra làm sao. Hai là ta phải phòng bị cho nghiêm nhặt, để phòng nó thừa hư đánh úp ta chăng.

Phù Hùng nói:

- Đường tướng quân nói phải lắm.

Lý Công chúa bèn sai sắm sửa lương thảo vàng lụa sai Phù Hùng ra ngoài cửa ải 10 dặm để nghênh tiếp. Khi ra ngoài cửa ải thấy một đám quân cầm côn hò hét kéo đến, trông thấy Phù Hùng, thét to lên rằng:

- Quan Sát Sứ tới nơi, xuống ngựa cho mau!

Phù Hùng vội vàng xuống ngựa đứng ở bên cạnh đường trông xa xa thấy ở dưới bóng tàn xang có một ông quan mặc áo lam bào, đội mũ sa mạo, nghênh ngang ngồi trên mình ngựa, Phù Hùng biết đó hẳn là Quan Sát Sứ, bước lên cúi mình mà rằng:

- Chúng tôi là Phù Hùng ở núi Gia Quế này, phụng mệnh Công chúa tôi đến đây để nghênh tiếp đại lão cha.

Dương Kiệt dừng ngựa lại nói:

- Lý Tiểu Hoàn sao không thân ra nghênh tiếp dám khinh thường ta hay sao?

Phù Hùng cúi mình mà rằng:

- Công chúa tôi đâu dám thế, chỉ vì là thân gái ở chốn khuê môn ra làm lễ không tiện, nên sai Phù Hùng ra đây để nghênh tiếp đại lão cha.

Dương Kiệt thét lên rằng:

- Phá nhà lấy của, thời không kêu là con gái, nay có quan Triều đình tới lại bịa đặt ra kêu là đàn bà con gái. À! mày cậy là con giảo thỏ có ba hang lẩn lút hay sao? Gặp ta đây không xích cổ mày lại được hay sao?

Phù Hùng liền dạ dạ lẩn đi theo sau. Quân kéo đến ải Triều Thiên, thời thấy cửa ải đóng chặt tinh kỳ rợp đất, qua mâu ngang trời, không thấy tiếng một người nào cả. quân sĩ gọi đến nửa ngày không thấy ai thưa, khi Phù Hùng tới nơi thét to lên rằng:

- Mở cửa!

Khi ấy liền thấy trên ải nổ ba tiếng súng đại bác, chiêng trống rầm trời, cửa ải mở toang ra, hơn một nghìn quân Mán kéo ra đầu đội khăn tía, tay cầm giao găm, ở giữa một viên hắc tướng đầu đội mũ đen, mình mặc giáp đen, mặt đen như trôn nồi, mắt lồi như vú chiêng tay cầm lưỡi búa đi ra như bay, thét một tiếng lên như sấm mà rằng:

- Triều Thiên quan Tiễu tổng Bàn Ma La. ra nghênh tiếp Quan Sát sứ đây!

Các quan quân nghe tiếng đều thất kinh ngồi thụp cả xuống, Dương Kiệt mặt xám như chàm đổ, xuýt nữa ngã ngựa, Phù Hùng chạy lên trước thét mắng, thời Ma La liên thanh dạ dạ bảo rằng: “Có dám làm gì đâu....”. Nói rồi liền quay đầu ngựa vòng ra con đường nhỏ bên tả cửa ải mà đi. Nguyên là Bàn Ma La biết trước là Quan Sát Sứ sắp đến đấy, tất là hắn hồ giả hổ oai mà dậm dọa, cho nên giấu cả Phù Hùng mà ra oai như thế để tỏ cái oai phong quân trại của mình cho hắn xem. Dương Kiệt thấy quân Mán đã kéo lui. khi ấy mới định thần hỏi rằng:

- Phù tướng quân, mới rồi là người nào đó?

Phù Hùng thưa:

- Đó là tướng giữ ải này, xin đại lão cha khoan thứ cho hắn là người thô lỗ.

Dương Kiệt nói:

- Bản chức phụng thượng mệnh đến đây có sợ ai nạt dọa đâu.

Dương Kiệt miệng dẫu nói thế, song trong bụng đã thất đảm không dám hách dịch thét lác như trước nữa.

Khi Dương Kiệt kéo đến ải Vọng Hải, Phù Hùng đem vàng bạc ra khao quân và bày tiệc để khoản đãi Dương Kiệt lại sắm một món tiền lễ riêng để dâng. Chỉ có độc Bàn Ma La không chịu cung phụng, còn thời các tổng trại đều đem hậu lễ đến cung ứng cả. Dương Kiệt đóng lại hai ba hôm mới sắp sửa trở về, lại xách tống lương thảo mấy nghìn hộc. rồi mới kéo quân xuống ải. Phù Hùng tiễn ra khỏi cửa ải rồi mới trở về. Lý công chúa gọi quan tư khố đến kê tính, thời tốn đến hơn nghìn vàng. Công chúa không coi thấm vào đâu, sau chư tướng đều không phục, bẩm Công chúa rằng:

- Chúng tôi sinh trưởng ở núi này đã hai ba mươi năm nay không thấy có quan tư nào dám lại đây mà dậm doạ. Nay quan này dám làm bộ dậm doạ tống lấy biết bao nhiêu vàng bạc, chúng tôi xin liều chết, chứ không chịu tức thế được, nay bẩm qua công chúa. xin đem binh đi đuổi đánh quân súc sinh kia, mà truy lấy lại tang vật giết hết nó đi thời mới thoả lòng!

Công chúa nghe nói cả kinh mà rằng:

- Sách có chữ rằng: “Có nhẫn nại thời việc mới xong, có khoan dung thời lượng mới lớn”. Nay chư tướng không nén được lòng giận mà muốn sinh chí một thời để cho kẻ gian thần được tạ khẩu, nếu đại binh nó kéo lại làm đổ nát cả sào huyệt thì sao? Chư tướng muốn làm như thế, thời Tiểu Hoàn này xin cắt tóc đi tu cho rồi, chớ không muốn trông thấy chư tướng theo con đường phúc triệt mà bại hoại.

Công chúa nói rồi liền rỏ đôi hàng nước mắt, chư tướng cũng khóc.

Phù Hùng nói;

- Chúng ta nên thể cái ý trung trinh của Công chúa, không nên làm càn để đau lòng công chúa.

Chứ tướng đều khóc mà lui ra.

Nói về Dương Kiệt lấy được vàng bạc trở về đến tỉnh thành vào ra mắt Súc Nục, đem những đồ lấy được dâng lên. Súc Nục nói:

- Đó là công của nhà ngươi, bản chức hãy ban kỷ lục cho nhà ngươi một lần, còn những đồ lấy được thời chia làm hai phần: Nhà ngươi lấy một phần; còn một phần thời quân phân cho các tướng sĩ. Từ đây về sau cứ ba tháng một lần đi tuần xét, mỗi lần thêm binh 300 người. thêm đến 1200 người, bấy giờ bản chức sẽ có kế sách.

Dương Kiệt lĩnh mệnh lui ra, rồi cứ theo lệnh mà làm.

Nói về trại Gia Quế phải bốn năm lần cung ứng về quân lính tuần sát phí tổn nhiều lắm dần dần kiệt quệ mãi đi. Lý công chúa lo sợ, gọi Phù Hùng vào thương nghị mà rằng:

- Quan quân cứ mỗi lần đến tuần sát thời ta phải cung ứng, sau này mỗi một lần hao hụt mãi đi, ta không thể cung ứng được nữa, thời công lao trước chẳng hoài đi mất ru? Chẳng hay cữu phụ có kế sách gì, làm cho nảy tiền bạc ra, thời mới không đến nỗi thúc thủ?

Phù Hùng nói:

- Sao lại không có kế sách. song phải nghe theo lời tôi mới được, chỉ sợ nói ra thời công chúa lại không chịu làm mà thôi.

Công chúa nói:

- Chỉ trừ có mưu phản bạn, còn thời xin vâng theo mệnh cữu phụ cả,

Phù Hùng nói:

- Kế sách của tôi có thể lấy được tiền bạc mà lại không mang tiếng là phản nghịch, thực là chí công chí đáng lắm!

- Công chúa nói:

- Chẳng hay cữu phụ có kế sách chi, xin cữu phụ nói ngay cho biết.

Phù Hùng mới giơ hai ngón tay lên làm bộ suy tính chớ chưa nói ra vội.

Thực là:

Trách kẻ túi tham vơ sạch của,

Mong người lượng bể giúp bày mưu.