Chương 13
Hồi thứ mười hai
HỒI THỨ MƯỜI HAI
Đức Nguyễn Ánh tức vị xưng vương;
Tướng Cao man đồn quân dấy loạn.
Qua tháng 11 năm Kỹ Hợi năm (1779). Lúc bấy giờ Đức Nguyển Ánh đương lo chấn chỉnh đất Nam Kỳ, định lập bản đồ phân làm ba trấn: một là Trấn Biên, hai là Phan Trấn, ba là Long Hồ, và chiêu mộ dân cư, mở mang điền thổ.
Qua tháng giêng năm canh tị (1780) các tướng văn vỏ xin tôn Đức Nguyển Ánh lên làm tước vương, ngài khiêm nhường không chịu, và nói rằng: quân nghịch chưa trừ, thù nước chưa trã, mà lên ngôi xưng vương, thì lòng ta không khứng.
Các quan xúm lại gắn vó khuyên ngài nhiều lần và nói rằng:
- Xin Nguyên Soái phãi bằng lòng tức vị quốc vương, đặng mở rộng oai quyền trong nước, mà chiêu nạp nhơn tài, thưởng phong tướng sỉ, cho các xứ thần dân mến đức nghe oai, mới vui lòng đến mà đầu hàng qui phục, chừng ấy nước mạnh binh nhiều, thì dẹp trừ quân giặc Tây Sơn mới dể.
Đức Nguyển Ánh thấy các quan đều khuyên nào gắn vó, mới chịu lên ngôi quốc vương, đó rồi cất một cái Thái Hòa Điện trong thành Saigon, bên hửu cất một tòa Văn Minh Điện, bên tả cất một tòa Vỏ Hiển Điện, và lập thêm dinh trại, sắp đặt lễ nghi, đâu đó cuộc tiệc hoàn thành, bửa nọ làm lễ tôn Đức Nguyển Ánh lên ngôi quốc vương, các quan văn vỏ đều có thứ tự lớp lang, y quang tề chỉnh, rồi ra trước triều đình, tung hô bái yết.
Đức Nguyển Ánh lên ngôi quốc vương rồi, liền phong cho Đổ Thanh Nhơn làm chức “Ngoại Hửu Phụ Chánh thượng tướng công.” Tống Phước Khuôn làm chức ngoại tã. Tống Phước Lương làm chức nội hửu. Trần Đại Thể làm chức Tham Nghị, Hồ Đồng làm chức lại bộ, Trần Phúc Giai làm chức Hộ Bộ, Nguyễn Nghị làm chức Lể bộ, Trần Minh Triết làm Hình Bộ, và phong các tướng sỉ mổi người đều đặng thăng quan tấn chức, rồi thiết trần đại yến trong thành vua ba ngày, đặng khao thưởng tam quân tướng sỉ.
Trong năm ấy Nguyên Phối cũa Đức Nguyển Ánh là Tống Thị Vương phi, hạ sanh Hoàng Tử Cãnh tại Saigon, là con đầu lòng của ngài, sau phong làm Đông Cung thái tử.
Cách ít lâu tại Tràvinh có một tướng Cao man tên là Ốc Nha Suất, đồ mưu dấy loạn, bấy lâu dân Cao man ở Tràvinh, đả thuộc về Nam Kỳ ta cai trị, còn từ Nam Vang, sắp lên, thì mới thuộc về địa phận nước Cao man.
Lúc bấy giờ Ốc Nha Suất xui mưu đồ loạn, xúi giục dân Cao man sanh lòng phản nghịch, dấy động cang qua.
Đức Nguyển Vương nghe thì thạnh nộ, bèn sai Đổ Thanh Nhơn và Dương Công Trừng, đem binh xuống Tràvinh mà diệt trừ quân nghịch.
Tướng Cao man là Ốc Nha Suất nghe Đổ Thanh Nhơn đại cử hùng binh kéo xuống, thì thất kinh rồi ngăn đồn bế lủy mà kháng cự, chung quanh đồn lũy đều là hào hố vủng bàu, bùn lầy ướt ác, quân Cao man ỹ cậy thế hiểm, núp ẩn trong đồn, rồi lấy ná bắn ra mà cự địch, còn binh ta bị lầy áp vô không đặng.
Dương Công Trừng thấy vậy bèn hạ lịnh bảo đóng tam bãn trẹt lường, và lấy lòi tói xuyền lại, trên tam đều có để thang leo lên hảm đồn, và bện tre làm vạt để ngăn tên bắn, rồi dắc nước ngoài sông tràn vô, làm cho chung quanh đồn lủy đều ngập.
Lúc bấy giờ binh ta chống tam bản xốc tới, quân Cao man trong đồn bắn ra bao nhiêu, đều bị vạt tre đở hét, không trúng một ai, chừng các tam bản của binh ta lại gần dựa đồn, liền bắt thang leo lên, lớp chém lớp đâm, quân Cao man hoãn kinh, đều bỏ đồn kéo nhau chạy hết.
Đổ Thanh Nhơn rược theo bắt đặng tướng Cao Mên là Ốc Nha Suất, liền chém đầu, còn bao nhiêu quân Cao man đều xin hàng phục, quân Cao man ở Trà Vinh từ đây chỉ lo giử phận làm ăn, an cư lạc nghiệp, mỗi năm đều nạp thế đóng sưu, chẵng dám sanh sự dấy loàn phản nghịch.
(Xin coi tiếp cuốn thứ ba)
Tân Dân Tử, Gia Long tẩu quốc. Tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy nguyên văn từ Wikisource tiếng Việt.