Chương 19
hồi 19 – Trịnh Lệ công Lập Mưu Về Nước Châu Huệ vương Tìm Kế Phục Thù
Tề Hầu kéo binh về nước, mở tiệc khao quân.
Quãn Trọng tâu rằng:
- Từ ngày nhà Châu thiên sang Đông Đô đến nay, các nước chư hầu không nước nào mạnh bằng Trịnh. Kinh đô nước Trịnh là nơi Đông Quách, chỗ ấy phía trước có núi Trung Sơn, phía sau có sông Hà, phía hữu có sông Lạc, phía tả có sông Tề, thật là nơi hiểm địa.
Hơn nữa, từ lúc Trịnh trang công thắng được Tống và Hứa, lại kết thân với Sỡ là nước tiếm xưng vương hiệu, đất rộng binh hùng. Hai nước ấy cấu kết với nhau, nước Tề ta khó bề thắng được.
Tề hoàn công hỏi:
- Như thế thì biết làm thế nào cho hai nước ấy tùng phục?
Quản Trọng nói:
- Nhất định phải hạ cho được Sở. Mà muốn hạ Sở trước phải dẹp Trịnh.
Tề hoàn công nói:
- Ta vẫn biết Trịnh là nơi cốt yếu, muốn thâu đoạt đã lâu, song không biết dùng kế gì đặng.
Ninh Thích nói.
- Công tử Đột bên nước Trịnh, trước kia lên ngôi chỉ có hai năm, bị Tế Túc đuổi ra nước ngoài, cư trú nơi đất Lịch. Hiện nay nước Trịnh, Công tử Nghi đang ở ngôi. Tế Túc là tôi mà dám đuổi Chúa, Công tử Nghi là em mà chiếm ngôi anh đó trái là lễ. Xin Chúa công cho người đến đất Lịch đưa Trịnh Đột về nước, lập lên ngôi, ắt Trịnh Đột phải mang ơn Chúa công mà tùng phục nước Tề.
Tề hoàn Công khen phải, khiến Tân tu vô đem hai trăm binh ra đóng đồn nơi đất Lịch, rồi sai người đến tỏ ý với Trịnh Đột.
Lâu nay Trịnh Đột nghe Tế Túc đã qua đời thường cho người dò xét tình hình nước Trịnh để tính việc phục nghiệp, xảy được tin nước Tề muốn giúp mình về nước, lòng mừng khôn xiết cho người đến đón Tân tu vô vào thành thết đãi.
Trong lúc đang ăn uống, Tân tu vô hỏi:
- Chẳng hay nước Trịnh hiện nay ai thay cho Tế Túc?
Trịnh Đột đáp:
- Thay Tế Túc là Thúc Thiêm. Người nầy có tài trị nước, nhưng không có tài cầm binh.
Giữa lúc ấy, bỗng có quân vào báo rằng:
- Kinh thành nước Trịnh vừa xảy ra một chuyện rất lạ: Phía trong cửa Nam môn có một con rắn dài tám thước, đầu xanh đuôi vàng, cắn lộn với một con rắn phía ngoài cửa dài hơn một trượng, đầu đỏ đuôi xanh. Hai con cắn nhau đến mười bảy ngày thì con rắn trong bị con rắn ngoài cắn chết. Con rắn ngoài chạy thẳng vào thành, đến nhà Thái Miếu thì biến mất. Thiên hạ đến xem đông nghẹt, nhưng chẳng ai dám lại gần.
Tân tu vô nghe nói đứng dậy chức mừng Trịnh Đột:
- Như thế chắc chắn hiền hầu sẽ khôi phục được ngôi nước Trịnh.
Trịnh Đột hỏi:
- Sao ngài biết được?
Tân tu vô đáp.
- Con rắn ngoài cửa tức là hiền hầu, vì hiền hầu là anh, nên rắn ấy dài hơn một trượng, còn con rắn trong cửa tức là Công tử Nghi. Công tử Nghi là em nên có tám thước. Đến ngày thứ mười bẩy, con rắn bên trong chết, nghĩa là từ khi hiền hầu bỏ ngôi đến nay đã mười bảy năm, nay trở về phục quốc được thành công. Đó là điềm trời cho biết trước.
Trịnh Đột mừng rỡ nói:
- Nếu quả đúng như vậy, dầu trọn đời tôi chẳng đám quên ơn Tề Hầu.
Nói xong, rót rượu đưa mời Tân tu vô uống.
Hai người rất tương đắc.
Sáng hôm sau, Tân tu vô bàn với Trịnh Đột đem quân lẻn về lấy đất Đại Lăng.
Quan giữ thành Đại Lăng là Phó Hà, nghe được tin Trịnh Đột kéo quân đến đánh, vội điểm quân khai thành đối địch.
Chẳng ngờ Tân tu vô phục binh nơi phía sau, tràn vào chiếm thành.
Phó Hà tưởng quân Trịnh Đột, sau biết được có binh Tề giúp sức, liệu thế không chống lại, phải xin đầu hàng.
Trịnh Đột vốn căm hờn Phó Hà trong mười bảy năm qua, đã giữ thành rất gắt chống lại quân mình, nên truyền quân đem chém Phó Hà la lớn:
- Nếu muốn về nước Trịnh mà Chúa công đem giết tôi thật là thất sách.
Trịnh Đột nghe nói, liền bảo đao phủ thủ dừng lại hỏi:
- Ngươi có kế gì hay sao Phó Hà nói:
- Tôi có thể lấy đầu Công tử Nghi được!
Trịnh Đột lắc đầu nói:
- Ngươi là một tiểu tướng, tài cán, mưu mô chi mà làm được chuyện đó, chẳng qua ngươi tham sanh úy tử, kiếm lời gạt ta để khỏi chết mà thôi.
Phó Hà nói:
- Quyền chính trong nước ngày nay thuộc về tay Thúc Thiêm. Tôi cùng với Thúc Thiêm thân nhau lắm. Nếu Chúa công không chê tôi bất tài, để tôi sống, tôi sẽ về bàn mưu với Thúc Thiêm giết Công tử Nghi đem đầu nạp cho Chúa công.
Trịnh Đột hét to:
- Tên lão tặc! Đừng gạt ta. Mi muốn trở về bàn với Thúc Thiêm đem quân đến đây chống cự với ta, ta đã biết rõ.
Nói rồi truyền đao phủ thủ đem chém.
Tân tu vô cản lại, nói:
- Vợ con Phó Hà nay còn trên đất Đại Lăng nầy. Ta hãy giam lại để làm tin.
Phó Hà nghe nói quỳ móp xuống đất rên rỉ:
- Vợ con tôi còn đó, chẳng lẽ tôi ham sống một mình, bỏ vợ bỏ con tôi sao.
Nói xong ngước mặt lên trời thề.
Lúc đó Trịnh Đột mới tin, truyền quân mở trói thả đi.
Đêm ấy, Phó Hà lẻn về Kinh đô nước Trịnh, vào yết kiến Thúc Thiêm.
Trông thấy Phó Hà, Thúc Thiêm ngạc nhiên hỏi:
- Nhà ngươi đang trấn thủ Đại Lăng sao lại về đây?
Phó Hà nói:
- Tề Hầu sai tướng Tân tu vô đem quân đưa Công tử Đột về nước, nay đã chiếm được Đại Lăng. Nay mai ắt đại binh kéo đến Kinh thành. Ngài nên làm cách nào chém được Công tử Nghi, đem đầu dâng cho Công tử Đột thì mới khỏi mất ngôi Công khanh. Vả lại Công tử Đột là anh đáng lý phải ở ngôi mới thuận.
Thúc Thiêm ngẫm nghĩ một lúc rồi nói:
- Trước kia ta đã có ý đưa Công tử Đột là vua cũ, về nước nối ngôi, nhưng bị Tế Túc ngăn cản. Nay Tế Túc đã thác, việc nầy không khó.
Phó Hà hỏi:
- Nếu vậy thì liệu kế nào?
Thúc Thiêm nói:
- Tin cho binh Tề kéo đến. Lúc đó ta giả đò mở cửa thành đem quân đối địch, tất nhiên Công tử Nghi phải lên mặt thành đứng xem. Nhà ngươi theo hầu, rút gươm chém đầu Công tử Nghi, còn ta, ta mở cửa rước Công tử Đột vào tôn lên ngôi.
Hai người bàn tính xong, mật sai người báo tin với Trịnh Đột.
Phó Hà lại vào ra mắt Công tử Nghi, nói:
- Quân Tề giúp Công tử Đột chiếm được Đại Lăng rồi.
Công tử Nghi giật mình nói:
- Thế thì phải viết thư qua nước Sở cầu cứu mới được.
Thúc Thiêm bên ngoài tuân lệnh, nhưng bên trong cố ý chần chờ, đã hai ngày mà không sai sứ qua nước Sở. Bỗng có tin quân Tề kéo đến vây thành.
Thúc Thiêm xin phép Công tử Nghi khai chành chống cự, rồi hẹn Phó Hà lên mặt thành mà phòng giữ.
Công tử Nghi lầm kế, cũng theo Phó Hà lên mặt thành xem xét binh tình. Vừa đến nơi Phó Hà rút gươm đâm Công tử Nghi một nhát, ngã quỵ xuống đất tắt thở.
Bên ngoài Thúc Thiêm mở cửa, đón Công tử Đột và Tân tu vô, vào Thanh Cung bắt hai con của Công tử Nghi giết đi, rồi cùng nhau tôn Công tử Đột lên ngôi, lấy hiệu cũ xưng là Trịnh lệ công.
Người nước Trịnh lâu nay vẫn mến Trịnh lệ công, nên dân tình vẫn được yên ổn.
Trịnh lệ công cảm tạ Tân tu vô, lo việc đãi đằng, khao thưởng binh Tề rồi tiễn Tân tu vô về nước.
Lúc bấy giờ Trịnh lệ công mới đòi Phó Hà đến nói:
- Ngươi giữ đất Đại Lăng trong mười bẩy năm, cố sức cùng ta chống cự, thật đã hết lòng với chúa cũ. Nay tham sống, sợ chết, vì ta mà giết bỏ vua cũ, như thế ngươi là một kẻ nham hiểm, tâm địa không biết đâu mà lường. Ta phải giết nhà ngươi đi, mới khỏi lo hậu hoạn.
Nói xong, truyền võ sĩ đem Phó Hà ra chém, còn vợ con thì cho về.
Nguyên Phồn trước kia tán thành việc lập Công tử Nghi, nay sợ Trịnh lệ Công bắt tội nên xin từ chức.
Trịnh lệ Công sai người đến trách mắng.
Nguyên Phồn thắt cổ tự vận.
Trịnh lệ công lại bắt trị tội những người đuổi mình khi trước.
Cường thủ trốn vào nhà Thúc Thiêm, nhờ Thúc Thiêm xin cho mới khỏi, nhưng cũng phải bị chặt chân.
Định Thúc trốn sang nước Vệ, nhưng cách ba năm sau Trịnh lệ công lại cho triệu về.
Thúc Thiêm vẫn giữ chức Chính Khanh, Đổ Thúc và Sư Thúc đều được phong chức Đại phu.
Người nước Trịnh gọi là "tam lương" nghĩa là ba người hiền.
Đây nói qua việc Sở văn vương, từ khi lấy được nước Tức, bắt nàng Tức Vỉ làm vợ, đêm ngày ấp ủ không rời. Chỉ ba năm mà sanh đặng hai con. Người lớn là Hùng Hi, người nhỏ là Hùng Vận.
Trong ba năm trời, Tức Vỉ không nói chuyện với Sở văn vương câu nào. Sở văn vương lấy làm lạ, một hôm cố hỏi Tức Vỉ vì cớ gì mà không chịu nói. Tức Vỉ chỉ ứa nước mắt, không đáp.
Sở văn vương năn nỉ hết lời, nàng mới tấm tức thưa:
- Thần thiếp phải thờ hai chồng, đã không biết giữ tiết thì còn mặt mũi nào mà chuyện trò với ai.
Sở văn vương nói:
- Việc nầy cũng bởi Sái Hầu trước kia giới thiệu phu nhân cho ta, nên ngày nay mới sanh ra thảm cảnh nầy. Ta sẽ vì phu nhân đem quân đến bắt Sái hầu đền tội.
Nói xong, cất binh đi đánh nước Sái.
Sái hầu hay tin thất kinh, thân hành đến đất Phu, quì móp giữ đường đợi Sở văn vương đến mà tạ tội. Lại đem tất cả vàng bạc châu báu trong kho ra mà cống lễ.
Sở văn vương nhận lễ vật, rồi rút binh về.
Vừa về đến nước Sở, lại có tin Trịnh lệ công sai sứ đến tỏ việc mình đã phục vị và xin cầu hoà.
Sở văn vương cả giận nói:
- Trịnh Đột về nước đã hai năm, nay mới cho cho sứ đến ra mắt nước ta thật là vô lễ.
Bèn đem binh phạt Trịnh.
Trịnh lệ công phải ra ngoài thành tạ tội, xin dâng lễ vật, Sở văn vương mới chịu thâu quân.
Từ đó Trịnh lệ công sợ oai nước Sở không dám cho sứ sang chầu nước Tề. Tề hoàn công biết được tâm trạng ấy cho người đến trách cứ.
Trịnh lệ công không biết phải làm sao, bèn sai sứ đến thưa với Tề hoàn công rằng:
- Chúa công tôi vì bận lo việc kiên thủ sợ binh Sở đến đánh, không có dịp để triều cống Tề. Nếu Minh Công lấy oai trị được nước Sở thì Chúa tôi mới an lòng vâng mạng Tề được.
Tề hoàn công nghe lời nói của sứ nước Trịnh không được khiêm tốn, tức giận, bắt giam vào ngục.
Sứ nước Trịnh trốn thoát, về nước.
Từ đó, nước Trịnh lại phản, về đầu Sở như cũ.
Giữa lúc đó, bên nhà Châu, vua Ly vương thăng hà, con là Ngân lên nối ngôi, tức Châu huệ vương.
Nhơn lúc nhà Châu mới lập, các chư hầu bận việc điếu tang, và chúc tụng vua mới, Sở văn vương kéo quân quấy nhiễu nước Ba, đánh nước Thân, làm lắm điều hiếp chế.
Nước Ba căm thù, kéo quân lẻn sang nước Sở chiếm đất Na.
Tướng giữ đất Na là Diêm Ngao cự không lại bỏ thành trốn về tâu lại với Sở văn vương.
Sở văn vương truyền đem Diêm Ngao ra chém.
Thân tộc của Diêm Ngao uất hận vô cùng, quyết lòng rửa nhục, mới tư thông với nước Ba, yêu cầu đem binh phạt Sở, và hứa sẽ đứng ra làm nội ứng.
Nước Ba nghe theo, cử binh kéo đến vây thành.
Sở văn vương thân hành đem binh ra đối địch, chẳng ngờ thân tộc của Diêm Ngao lẻn vào vòng binh đốt dinh phá trại.
Binh Sở không đề phòng nên rối loạn.
Quân nước Ba thừa thế đánh tan được quân Sở.
Sở văn vương bị một mũi tên nơi gò má, giục xe chạy dài.
Tuy thắng trận, nhưng nước Ba là nước nhỏ, không dám đuổi theo, vội vã thâu quân về nước.
Còn thân tộc Diêm Ngao cũng theo về nước Ba mà cư trú.
Sở văn vương về đến Phướng thành đã nữa đêm, bèn gọi quan giữ cửa là Dục Quyền khai thành đón tiếp.
Dục Quyền hỏi:
- Chúa công thắng trận chăng?
Sở văn vương đáp:
- Không, ta vừa bị thất trận.
Dục Quyền nói:
- Tiên Vương xưa ra đánh trận nào cũng thắng, nay. Đại Vương thân chinh đánh nước Ba là một tiểu quốc mà bị thua ắt thiên hạ chê cười. Xin chớ vào thành.
Sở văn vương hỏi.
- Việc đã rồi, khanh bảo ta phải làm thế nào bây giờ?
Dục Quyền nói:
- Gần đây có nước Hoàng, không chịu chầu Sở đã lâu, nếu Đại vương đem binh đánh nước Hoàng mà đắc thắng thì mới rửa bớt điều nhục ấy.
Sở văn vương quay lại nói với quân sĩ:
- Nếu ta đánh không thắng nước Hoàng quyết không về Sở.
Nói xong lập tức kéo binh sang đánh nước Hoàng.
Đến nơi, Sở văn vương cầm trống giục quân tử chiến.
Quân nước Hoàng không làm sao cự lại kéo nhau bỏ chạy, thây nằm chật đất, gướm bỏ đầy đường.
Sở văn vương truyền đóng trại nghĩ ngơi.
Đêm ấy, Sở văn vương ngũ trong dinh, nằm mộng thấy Tức Hầu, mặt hầm hầm chạy đến trước mặt hét lớn:
- Ta có lỗi gì mà mi giết ta, xâm chiếm đất ta, gian dâm với vợ ta. Nay ta đã minh oan với thượng đế rồi!
Nói xong giơ tay tát vào mặt Sở văn vương một cái.
Sở văn vương giật mình thức dậy, thấy vết thương nơi mặt lỡ toét ra, máu chảy đầm đìa, đau nhức khôn xiết.
Sở văn vương liền truyền lệnh thu quân về nước.
Nhưng vừa về đến Thu Địa, thuộc đất Sở, thì từ trần.
Tướng sĩ phò thi thể của Sở văn vương về Kinh đô tẩn liệm, làm ma chay. Con trưởng Sở văn vương là Hùng Hi lên nối ngôi.
Dục Quyền sau khi lo việc ma chay cho Sở văn vương tự nghĩ:
- Ta đã hai lần phạm đến chúa ta, dẫu vua không bắt tội, ta cũng không có quyền sống.
Nghĩ rồi kêu con cháu dặn rằng:
- Ta có chết, chúng bây đem chôn ta nơi cửa thành, để con cháu đời sau biết ta là người gát cửa.
Nói xong rút gươm tự vận.
Hùng Hi động lòng, phong cho con cháu nối đời làm chức Đại Hôn.
Trịnh lệ Công được tin Sở văn vương chết, có ý mừng thầm nói:
- Sở văn vương đã chết, ta không còn lo gì nữa.
Thúc Thiêm nói:
- Nước Trịnh nay phải thần phục nước người, một bên là Tề, một bên là Sở cố tranh nhau bắt chẹt. Tôi tưởng đó là điều quốc sĩ. Thuở xưa, tiên quân ta Hoàn công, Võ công, Trang công đều làm đến bực Khanh sĩ nơi triều Châu, đứng đầu liệt quốc, xử phạt chư hầu, nay xin Chúa công vào triều Châu nhờ ơn Thiên tử gia phong để lấy oai mà chế lại các chư hầu thì mới khỏi bị ai lấn áp.
Trịnh lệ công khen phải sai quan Đại phu là Sư Thúc qua Châu triều Cống.
Sư Thúc đi chưa được mấy ngày trở về báo:
- Nhà Châu lúc nầy loạn lắm.
Trịnh lệ công hỏi:
- Sao mà loạn?
Sư Thúc nói:
- Nguyên trước kia, vua Trang vương nhà Châu yêu nàng Diên Cơ, có sanh đặng một con là Vương tử Đồi, Châu Trang vương mến Vương tử Đồi lắm sai quan Đại phu Vỉ Quốc làm chức sư phó để dạy dỗ. Vương tử Đồi có tánh thích chơi trâu. Một mình nuôi trong nhà hơn hai trăm con trâu, ngày nào cũng cho ăn uống, chăm sóc rất kỹ lưỡng, lại cho trâu mặc toàn là gam vóc, và đặt tên là văn thú.
Vương tử Đồi đi đâu đều có đàn trâu đi theo, dậm nát cả ruộng nương, vườn tược mà không ai dám nói. Hơn nữa Vương tử Đồi còn kết thân với năm quan Đại phu là: Vỉ Quốc, Biên Bá, Tử Cầm, Chúc Quỵ và Thiêm Phủ, là những kẻ có thế lực trong triều. Vì vậy trong lúc Châu ly vương còn ở ngôi cũng phải kính nể.
Vừa rồi, vua Huệ vương lên ngôi, Vương tử Đồi ỷ mình là chú, càng lên mặt kiêu ngạo hơn nữa.
Châu huệ vướng rất ghét, tìm cách trấn áp Vương tử Đồi cùng bè đảng. Chẳng ngờ một hôm tên thiện phu là Thạch Tốc, dâng đồ ngự thiện không được tinh sạch.
Châu huệ vướng cách chức không dùng nữa.
Thạch Tốc bất bình nhập bọn với Vương tử Đồi làm nội ứng, bày mưu cho Vương tử Đồi đem quân đánh Châu huệ vương để cướp ngôi, may nhờ có Châu Công Kỵ phủ và Châu Bá Liên cố sức chống giữ nên bọn Vương tử Đồi bị thua chạy trốn sang đất Tô.
Trịnh lệ công hỏi:
- Chúa đất Tô là ai?
Sư Thúc đáp:.
- Chúa đất Tô tên Phận Sanh, trước kia có nhiều công trạng với đời Võ vương nên được phong làm Tô Công. Đến sau Phận Sanh thác, con Phận- Sanh bị nước Địch hiếp chế cho nên phải bỏ vua thờ địch. Qua đến đời Châu hoàn vương mới lấy đất Tô Công phong cho Trịnh, vì vậy Tô Công mất đất đem lòng oán hận nhà Châu gặp lúc Vương tử Đồi trốn sang, bàn mưu mượn binh nước Vệ để phản loạn. Còn Vệ huệ công tức Vệ Sóc trước kia có cư hiềm với vua Châu việc phong lập cho Kiềm Mâu, nên cố lòng giúp sức, cử đại binh sang đánh. Châu công Kỵ phủ và Châu bá Liên cự không lại phải phò Châu huệ vương chạy sang đất Yên. Hiện nay Vương tử Đồi đã chiếm ngôi, nhưng lòng dân không phục. Nếu chúa công đem quân đến đất Yên rước Châu Huệ vương về Lạc Vương, khôi phục được vương vị thì ắt đặng công lớn với triều đình.
Trịnh lệ Công khen phải, những lại nghĩ rằng:
- Vương tử Đồi là nhu nhược, đặng thành công là nhờ sự giúp đỡ của nước Vệ. Nay trước tiên phải đem lời lẽ phân giải, nếu Vương tử Đồi không nghe ta sẽ dùng đến binh lực cũng chẳng muộn.
Nghĩ như vậy, một mặt sai người đến đất Yên đón Châu huệ Vương, một mặt sai người đưa thư cho Vương tử Đồi.
Thư rằng:
Tôi, Trịnh Đột, được nghe người ta nói: hễ làm tôi phạm đến vua là bất trung, làm em nghịch với anh là bất thuận. Người đã bất trung bất thuận ắt trời chẳng dung. Nay Vương tử nghe lời bọn dua nịnh, đuổi thiên tử đoạt ngôi là điều quấy. Nếu Vương tử biết ăn năn, rước Thiên tử về bó mình chịu tội, sẽ không mất phú quí, xin Vương tử nên xét lại.
Vương tử Đồi tiếp được thư, lòng lưỡng lự, Vỉ Quốc quỳ tâu:
- Tâu Bệ Hạ, ngày nay Bệ Bạ chẳng khác nào như người đang cởi trên lưng cọp. Nếu bước xuống ắt bị cọp phân thây. Vả lại mình đang làm Thiên tử lại trở xuống làm tôi là chuyện không thể được. Trịnh Đột muốn lừa Bệ Hạ đó, xin Bệ Hạ chớ nghe theo.
Vương tử Đồi bèn đuổi sứ Trịnh trở về nước.
Trịnh lệ công tức giận họp lực với Quắc Công (chúa nước Quắc), cất quân phò Châu huệ vương kéo đến Lạc Dương vấn tội.
Quân sĩ Vỉ Quốc thất kinh chạy vào cung tâu lại với Vương tử Đồi.
Lúc đó vương tử Đồi đang bận cho Trâu ăn nên không ra tiếp.
Vĩ Quốc nói lớn:
- Việc nguy cấp lắm rồi!
Nói xong giả mệnh vua sai các tướng đem quân đối địch.
Quân sĩ nhà Châu vốn không phục Vương tử Đồi nên ra khỏi thành đều bỏ chạy về phía Châu huệ vương.
Vỉ Quốc thấy vậy vội vã thảo chiếu sang nước Vệ cầu cứu. Nhưng tờ chiếu thảo chưa xong, đã nghe quân báo:
- Châu huệ Vương đã vào thành ngự triều rồi.
Vỉ Quốc biết không thể thoát nỗi, liền đâm gươm vào cổ tự vận.
Chúc Quy và Tử Cầm bị chết giữa đám loạn quân, còn Biên Bá và Thiềm Phủ thì bị bá tánh bắt trói đem nạp.
Vương tử Đồi thì chạy ra cửa phía Tây, khiến Thạch Tốc lùa trâu đi trước. Nhưng vì trâu quá mập nên đi chậm, quân Trịnh hay được đuổi theo bắt lại.
Châu huệ vương khiến quân dẫn Vương tử Đồi, Biên Bá, Thiềm Phủ và Thạch Tốc ra pháp trường xử trảm.
Đoạn cắt đất Hô Lao thưởng cho nước Trịnh, và lấy đất Tử Toàn thưởng cho nước Quắc.
Trịnh lệ công và Quắc Công cáo từ về nước.
Trịnh lệ công về mới nữa đường bị mang bịnh mà thác.
Quần thần lo việc an táng rồi tôn Thế Tử Tiệp lên ngôi, hiệu là Trịnh Văn Công.
Lúc đó, Trịnh lệ công lại còn có một người con tên Công tử Huấn, tên chữ là Kỉnh trọng, có chơi thân với Công tử Ngự Khấu. Về sau Công tử Ngự Khấu toan cướp ngôi Trần tuyên công, nên bị Trần tuyên công giết đi. Công tử Kỉnh trọng sợ liên luỵ đến mình, bỏ nhà trốn sang nước Tề, được Tề hoàn công phong chức Công Chính.
Một hôm, Tề hoàn công đến chơi nhà Kỉnh trọng, uống rượu đàm đạo rất vui. Gặp trời tối, Tề hoàn công sai thắp đèn lên để uống thêm cho trọn cuộc.
Kỉnh trọng nói:
- Tôi không tính đãi tiệc Chúa công lúc ban đêm, vì vậy nên không dám đốt đèn, xin Chúa công miễn chấp.
Tề hoàn công cười lớn, nói:
- Kỉnh trọng giữ lễ với ta như thế thực là hiếm có.
Nói xong, từ giã ra về.
Từ ngày ấy Tề hoàn công thường khen Kỉnh trọng là một hiền thần, và cắt đất phong cho Kỉnh Trọng. Đến sau con cháu của Kỉnh trọng nối nghiệp và Kỉnh trọng là Thỉ Tổ của họ Điền.
Lại nhắc qua việc Văn Khương từ ngày Tề tương công qua đời, lòng thương tiếc chẳng cùng. Và cũng vì thương tiếc thái quá mà mang tâm bịnh.
Một hôm, nội thị đưa viên thầy thuốc nước Cử đến xem mạch điều trị, Văn Khương chạnh lòng nhớ đến chuyện xưa, liền lưu vị thầy thuốc lại trong cung để ăn uống và vui hưởng hoan lạc.
Thấy Văn Khương quá dâm dục, biết mình không phải là tay đối thủ, vị thầy thuốc vội từ giã trở về nước Cử.
Văn Khương lại giả cách đi tìm thầy thuốc, ghé qua nước Cử, đến nhà vị thầy thuốc đó đôi ba phen.
Vị thầy thuốc không biết tính sao phải tìm người khác thay mình để làm cho Văn Khương vừa ý. Nhưng Văn Khương vẫn không hài lòng, tiếc rằng không bằng được Tề tướng công thuở trước.
Qua năm thứ tư của Châu huệ vương, bịnh của Văn Khương càng ngày càng nặng, tính không sống được lâu, bèn trở về nước Lỗ mà thác.
Trong lúc lâm chung, Văn Khương trối với con là Lỗ trang công:
- Con của anh ta đã đặng mười tám tuổi, theo lời hứa thuở nọ, con nên mau cưới về, đừng câu chắp. Được như thế mẹ mới mát lòng nơi cửu tuyền.
Lỗ trang công cúi đầu tuân lời mẹ, Văn Khương lại dặn:
- Nước Tề đương dựng nghiệp bá, oai thế càng ngày càng mạnh, con chớ nên bỏ việc giao hảo.
Nói rồi trút hơi thở cuối cùng.
Nhắc đến Văn Khương, người sau có thơ rằng:
Non nước đầy vơi thật khó lường Ngàn đời còn mãi gái Văn Khương Trăm năm miệng túi càn khôn khép Lòng chửa phôi pha mảnh má hường.
Lỗ trang công chôn cất xong, tính theo lời di chúc nghị việc hôn nhân Quan Đại phu Tào Quới can:
- Đại tang chửa mãn, xin Chúa công hãy thư thả đã.
Lỗ trang công nói:
- Lời mẹ ta đã dạy, nếu trái lời e bất hiếu. Song cưới vợ trong lúc tang chế lòng ta không an. Vậy thì, chờ đến giáp năm sẽ tính việc ấy.
Qua năm sau, Lỗ trang.Công cho người qua Tề cầu hôn.
Tề hoàn công nói:
- Lỗ Hầu chửa mãn tang. Xin chờ đến hai năm nữa đã.
Vào năm thứ bảy của Châu huệ vương, Lỗ trang công hết tang mẹ thì đã ba mươi bẩy tuổi, mới cưới được con gái Tề tướng công đem về Lỗ, tức là nàng Ái Khương.
Từ ngày Khương Thị về Lỗ, Tề và Lỗ giao hảo rất thân thiết.
Tề hoàn công lại khiến Lỗ trang công hiệp binh đánh nước Từ và nước Nhung.
Hai nước nầy không dám chống cự, phải đem lễ vật triều cống, chịu làm tôi nước Tề.
Phùng Mộng Long, Đông Chu liệt quốc, Nguyễn Đỗ Mục dịch. Nguyên tác và bản dịch đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy từ Việt Nam Thư Quán, chỉ sửa chính tả theo lối viết hiện nay.