Trong Nhà Thương

Thong thả, rời rạc, buồn tẻ, rơi vào trong mưa phùn u ám hai tiếng "Bung Boong", rơi theo những giọt nước đọng lại trên cánh đồng khẳng kheo gần trụi.

- Năm rưỡi rồi?

- Năm rưỡi rồi.

- Hết giờ vào thăm?

- Hết giờ vào thăm.

Mấy câu hỏi và trả lời của hai người phu, một người đứng lau sàn hiên và một người đương tưới luống vườn hoa khiến Lực buông hơi thở yếu đuối nghĩ thầm:

- Có lẽ phải tiếng chuông nhà thờ cuối cùng trong đời ta?

Là vì Lực biết bệnh mình bắt đầu từ sáng hôm nay trở nên trầm trọng, cảm thấy những thớ thịt dần dần tiêu như viên đường phèn lặng lẽ tan trong cốc nước nóng.

Có lúc chàng đã phải cố gắng hết sức mới khỏi thiêm thiếp ngất đi. Chàng yên trí rằng hễ ngất đi, hễ nhãng sống trong giây phút là chết, là hết đời.

- Đời!

Lực mỉm một nụ cười âm thầm, nghĩa là cặp môi chàng sẽ động đậy và hơi há ra, cặp môi thâm tím trên bộ mặt xám xanh, với hai gò má dô cao, và hai con mắt hết tinh thần chôn trong hai quầng đen sâu hoắm.

- Đời!

Lực nghĩ đến những sự nhỏ nhen, khốn nạn của đời người, để khỏi tiếc, để khỏi tiếc sống, để khỏi sự chết.

Phải, cái chết của chàng chỉ có một nghĩa thoát ly, cái sống của chàng chỉ có một nghĩa đầy đọa. Đời chàng có vui thú gì, còn có thể vui thú sao được mà chàng lưu luyến nó.

Trong mấy phút, hai, ba mươi năm hiện ra trong ký ức chàng, tự chia ra mấy thời kỳ rõ rệt.

Chàng nhớ nhất dăm năm sau cùng mà chàng đã cố quên đi, cố xua đuổi đi, cố xóa hẳn đi. Tựa đàn ruồi bâu vào đĩa mật, quãng đời ngắn ngủi ấy vẫn ám ảnh bám chặt lấy ý nghĩa chàng và sống lại với những mầu rực rỡ, với những tiếng nói, câu cười, với những tính tình vui buồn, mừng lo, tức giận: những bức hoạt động và biến đổi như treo trước mắt chàng.

Chàng thấy chàng sống trong một tòa nhà yên lặng, ở một thành phố nhỏ yên lặng, với một người thiếu phụ xinh đẹp mà chàng yêu nồng nàn tha thiết, yêu đắm đuối say mê như muốn trao cả linh hồn.

Người thiếu phụ ấy là con một ông bạn già làm cùng sở.

Một hôm chàng đến chơi nhà, bắt gặp đang bổ cau phơi...

Thế là chàng yêu ngay. Rồi hỏi, rồi cưới... Trời ơi hạnh phúc của người ta phải cầu kỳ tìm ở đâu xa? Bao giờ nó cũng ở ngay trước mắt, mình chỉ việc lưu ý đến nó, chỉ việc muốn nó là được.

Hạnh phúc dễ dãi, giản dị. Lực hưởng một cách đầy đủ hoàn toàn, có lẽ còn sẽ hưởng mãi nếu một ngày kia chàng không ngẫu nhiên bắt được bức thư của bạn gởi cho vợ...

Hai tiếng - Nói một ý nghĩ thì đúng hơn:

- Khốn nạn!

Thế rồi, sau nhiều trận cãi nhau, chửi nhau, đánh nhau om xòm, người đàn bà bỏ về nhà ở với cha mẹ đẻ.

Từ đó đến nay, Lực không một cân nhắc đến, không một lần hỏi đến vợ, mà cũng không kiện đòi ly dị. Mỗi một người ở một nơi như không ai quen biết ai nữa.

Từ đó đến nay đã hơn ba năm nay. Hơn ba năm. Lực sống trơ trọi, sống với một sự nhớ nhung thương tiếc, vì Lực vẫn còn yêu Minh. Có lẽ sự xa cách làm cho tình yêu của Lực càng nồng nàn, tha thiết hơn xưa...

Và nhiều lần Lực viết cho Minh những bức thư rất dài để gọi Minh về, nhưng mỗi lần viết xong thư, chàng lại xé vụn vất đi. Tha thứ thì vẫn dễ. Sự khó khăn chỉ ở cách tha thứ. Phải tha thứ bằng cách nào, cho mình khỏi bị mỉa mai, chê cười, cho lòng tha thứ của mình không bị coi như tính hèn nhát.

Nếu Minh tự ý về nhà, ăn năn chịu tội, thì không những chàng tha tội, mà chàng còn cám ơn Minh nữa.

Nhưng biết đâu Minh không nghĩ xa xôi như Lực!

Biết đâu Minh không bị người đời mỉa mai, chê cười rằng đã khốn nạn có ngoại tình, còn dám vác mặt về nhà chồng?

Lực nghĩ thầm: "Biết đâu hai người không cùng một tâm trạng".

Và ý nghĩ ấy làm cho chàng cảm thấy chàng yêu Minh.

Trên cái bàn con bên cạnh giường ngủ, một bông hồng hàm tiếu cánh tươi còn đọng giọt mưa làm chàng cố hết sức lắp bắp một câu hỏi khẽ: "Hoa hồng ngoài sân đẹp lắm?"

Tức thì người khán hộ thương hại ngắt cho chàng một bông và cắm vào một cái lọ không.

Lực đau đớn nghiêng đầu trên gối để được ngắm nghía bông hoa. Bông hoa vẫn tươi, sắc mịn và mát như cặp má hồng cô thiếu nữ...

Hiệu bán máy hát ở phố hàng Bông vừa cho chạy một điệu âm nhạc du dương, êm ái...

Và lờ mờ Lực thấy hiện ra khuôn mặt Minh, vợ chàng... Chàng sung sướng thổn thức. Hình ảnh kia một lúc một xa, một phai nhạt...

Rồi Lực ngất đi... Rồi lịm đi... Sau cái nghĩ cuối cùng: "Thế là hết!"

Khi Lực sống lại thì trời đã tối hẳn. Ở ngoài, gió từng cơn rít lên và tạt mạnh những hạt mưa sắc vào cửa kính. Chàng tưởng vừa ngủ một giấc dài.

Nghe có tiếng khóc rưng rức ở bên giường. Lực muốn ngồi dậy xem ai, nhưng đau quá không sao nhúc nhích được mình mẩy nữa.

Ngọn đèn điện trên đỉnh màn chiếu thẳng xuống bông hoa hồng một luồng ánh sáng chói lòe. Lực định thần nhìn kỹ mấy cánh hoa hơi rung động... Rồi một con sâu sắc xám ngoi đầu vươn cao thân lên rướn nhìn chung quanh mình.

Lực kinh hoàng vì chàng nghe như có nhung nhúc một đàn dòi đương đục gậm phổi chàng.

Chàng kêu ú ớ mấy tiếng. Tức thì người đầy tớ đương ngồi khóc thúc thít ở chân giường đứng phắt dậy như có cái máy bật thẳng lên:

- Cậu ơi! cậu ơi cậu tỉnh đấy à?

Một nụ cười thoáng qua trên môi Lực. Người đầy tớ nắm chặt lấy tay chủ vừa khóc vừa nói:

- Cậu đừng bỏ con... ở lại một mình... cậu đi.

Thấy tay chủ sẽ nắm lấy tay mình, người đầy tớ hiểu ngay, ghé sát vào miệng Lực.

- Bật.

- Bẩm cậu, con đánh giây thép về Nghệ An rồi. Thế nào sáng mai ông Phán cũng ra tới nơi.

- Được

Bật sụt sịt đưa tay lên dụi mắt rồi nhớ đến lời dặn của người khán hộ, cầm cốc nước suối lấy thìa đổ cho chủ uống.

Giữa lúc ấy, được tin báo có người chết, ông thầy thuốc bước vào phòng, hỏi Bật qua quít mấy câu. Rồi ông xoa đầu Lực mà bảo:

- Cố ngủ đi nhé. Sáng mai tôi tiêm cho ông một ống long não nữa thì không việc gì hết.

Cặp mắt sắp chết đăm đăm nhìn người cứu mệnh, tỏ sự cám ơn.

- Còn phổi yếu thì đã có thuốc A B. Không lo gì hết.

Dứt lời, ông ta mỉm cười gật đầu chào rồi lặng lẽ bước ra hiên.

Lực vẫn thừa hiểu rằng mình chết. Nhưng câu nói của thầy thuốc bỗng có mãnh lực thổi luồng hy vọng ấm áp vào linh hồn giá lạnh của chàng. Chàng cảm thấy gióng máu chạy mau hơn ở trong các huyết quản và chàng cố nuốt những thìa nước suối trôi qua cuống họng bị thương.

Nhưng nhác để mắt tới bông hồng với con sâu nằm vắt ngang, chàng lại kinh sợ, để nước suối ứa ra cả cằm.

Bật lấy khăn, cúi xuống lau cổ chủ. Lực thì thào:

- Vứt hoa đi.

Chàng phải nhắc lại một lần nữa, Bật mới hiểu mà rút bông hồng vứt vào bồ.

Một lát sau, trong khi Bật loay hoay sắp sửa đỡ chủ trở mình vào phía trong, thì một thiếu phụ bù lu bù loa tiến vào phòng:

- Anh Lực ơi, sao thế anh? Sao lại ra nông nỗi thế, anh.

Lực ú ớ gọi:

- Minh!

Nhưng Minh không nghe rõ.

- Anh Lực ơi, sao lúc mới ốm, anh không báo tin em biết, để em đến hầu hạ, trông nom anh?... Khổ em chưa! Anh ốm nặng thế này mà chả có ai ở bên cạnh săn sóc thuốc thang cho anh. Anh Lực hơi, anh có biết em là ai không, anh có nhận được em không?

Lực sẽ gật.

- Anh Lực ơi, tội em to quá... Anh có tha thứ cho em không?

Lần thứ hai, Lực sẽ gật.

- Vâng, em vẫn biết... Anh tốt lắm, anh quân tử lắm... Thế nào anh cũng tha tội cho em... Từ nay em ở luôn bên mình anh... Em chăm nom thuốc thang cho anh... rồi vài hôm nữa anh khỏe, em sẽ đưa anh về nhà, nhá anh nhá? Anh yêu em nhá? Anh đừng giận em, tội nghiệp, nhá?

Lực mỉm một nụ cười - nụ cười chết trên cặp môi chỉ còn hơi nhúc nhích. Minh ngừng lại vài giây đặt bàn tay thơm tho, mát rượi lên trán chồng, rồi lại nói tiếp, giọng đầy vẻ thành thực âu yếm:

- Anh Lực ạ... em Minh của anh yêu anh, thương anh, mến anh. Em Minh của anh không thể nào sống xa anh được... Anh đừng bỏ Minh của anh... anh đi nhá. Anh Lực nhá, anh để em góa bụa thì em cũng đến chết mất thôi, anh Lực ạ... Vắng anh thì em sống làm gì? Ban nãy em nghe thầy em bảo anh ốm nặng, điều trị ở nhà thương Bảo Hộ, mà em xuýt chết đi đấy anh Lực ạ. Rồi em tất tả vào hỏi thăm anh... Em phải năn nỉ van lạy mãi người ta mới cho phép em vào thăm anh đấy, anh Lực ạ... Sao người ta lại ác thế, anh Lực nhỉ! Sao người ta lại định ngăn cản không cho vợ thăm chồng như thế nhỉ!

Chuông nhà thờ thong thả buông bốn tiếng... "Bung boong", rồi kế tiếp mười hai tiếng "keng" chậm chạp, rạc rời. Một cơn gió mạnh hét lên. Mấy chiếc lá bàng khô, có lẽ những lá cuối cùng, văng mạnh vào cửa kính.

Lực rùng mình tưởng tượng ra tiếng gõ cửa của thần chết đến lôi chàng đi.

Một tiếng nấc! Linh hồn chàng rời xác thịt. Nhưng nụ cười vẫn còn lưu luyến trên cặp môi xám ngắt.

Rồi ánh sáng yếu đuối một buổi sớm mưa phùn lạnh lẽo, lạnh lẽo rơi qua cửa kính xuống ba người: Một người chết nằm trên giường và hai người sống quỳ dưới đất...

Có ai mở hé cửa lớn tiếng gọi:

- Đi thôi Minh!

Minh ngơ ngác nhìn.

Đó là tình nhân của Minh đã y lời hẹn, đến đón Minh.