Chương 37
Con gái quan Thái Thương nước Tề
Thuần Vu Ý là quan huyện Thái Thương ở nước Tề, không có con giai; con gái có năm người, út là nàng Đề Oanh. Vu Ý phạm tội, cứ phép phải nhục hình, bị bắt giải kinh; sắp đi, than đay các con rằng:
- Đẻ con không đẻ ra con giai, những lúc có việc thật vô ích!
Đề Oanh tự thương khóc, đi theo bố về đến kinh, dâng thư lên vua rằng:
- Bố thiếp xưa nay làm quan, trong nước Tề đều cho là công liêm, đến nay mà phải tội nhục hình. Thiếp thương cho kẻ đã chết không thể sống lại được, kẻ đã bị hình không thể liền lại được; dẫu muốn đổi lỗi sửa lại mình cho được mới mà không có đường theo. Vậy thiếp xin gán mình vào làm con ở của nhà vua, để chuộc tội cho cha, cho cha thiếp được sửa mới mình lại.
Vua coi đến bức thư, cảm thương, nhân bỏ luật nhục hình, truyền chiếu cho thiên hạ đều biết. Bố Đề Oanh được tha.
Kẻ dịch có nhời bàn rằng:
Thuần Vu Ý nói rằng: “Đẻ con không đẻ ra con giai, những lúc có việc thật vô ích.” Nay xem truyện ả Thiến, ả Quyến và Đề Oanh, thời những lúc có việc mà phần có ích ở con gái. Con gái đã kém gì con giai, thoa quần đã thua gì mày râu. Các bạn mày râu sao được lấy thoa quần làm khinh; các bạn thoa quần chớ nên lấy thoa quần mà tự khinh.
Tản Đà, Đài gương truyện. Tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy nguyên văn từ Wikisource tiếng Việt.