Chương 31
Vợ Lão Lai nước Sở
Ông Lão Lai là một vị cao hiền, ở nước Sở, lánh đời, cầy ruộng đồi ở núi Mông Sơn, nhà gianh vách đất, giường tre chiếu cỏ. Có người nói với vua Sở rằng:
- Gã Lão Lai là một người hiền của nước Sở.
Vua Sở muốn sai người đem ngọc và lụa đến đón, nhưng sợ rằng không lại, bèn tự đi xe đến tận cửa nhà ông Lão Lai. Lão Lai đương ngồi đan sọt. Vua nói rằng:
- Qủa nhân này ngu hẹp, một mình coi giữ nhà tôn miếu, xin Tiên sinh có lòng qúa bộ cho.
Lão Lai nói: — Tôi là một người quê ở chân núi, coi thế nào được việc nước.
- Đứa con côi giữ nước này dám xin đổi cái chí của tiên sinh.
- Vậy xin vâng.
Vua đi ra xong. Vợ Lão Lai đầu đội sọt, nách ôm một bó củi về, hỏi chồng rằng:
- Sao vết bánh xe nhiều thế nhỉ?
Chồng: — Vua Sở muốn bảo ta coi việc chính trong nước.
- Thế nhận nhời rồi như?
- Phải, ta nhận rồi.
- Thiếp tôi có nghe rằng: đã nuôi người bằng rượu thịt được thời có thể dùng roi vọt; đã cho người làm quan được thời có thể dùng đến gươm. Nay tiên sinh uống rượu ăn thịt của người ta, làm quan ăn lương với người ta, là cái thân ở trong tay người ta, tài sao khỏi được sự lo chăng?! Thiếp không thể ở trong tay người ta được.
Nói rồi, quẳng cái sọt xuống đấy mà đi.
Lão Lai nói: — Thôi! Mình về! Ta sẽ vì mình xin nghĩ lại.
Người vợ cứ đi không quay lại nữa, đi mãi đến một cánh bãi ở trên sông Giang. Lão–Lai cũng theo vợ mà đi đến đấy ở. Người thiên hạ theo ra làm nhà đông, một năm thành chòm, ba năm thành xóm.
Kẻ dịch có nhời bàn chung tại bài thứ 33 ở sau.
Tản Đà, Đài gương truyện. Tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy nguyên văn từ Wikisource tiếng Việt.