Vợ kẻ ngự xe nhà quan Tướng quốc nước Tề

22 — VỢ NGƯỜI NGỰ XE NHÀ QUAN TƯỚNG NƯỚC TỀ

Một kẻ ngự xe nhà quan Tướng quốc nước Tề là nhà ông Yến Anh, một khi cầm cương xe từ trong dinh đi ra, cách bộ rất tự đắc; về đến nhà, vợ đòi xin bỏ đi.

Người chồng hỏi: — Tại sao?

Vợ nói: — Anh hèn mạt mãi là phải lắm!

- Nghĩa thế là thế nào?

- Ông Yến Anh, người không đầy sáu thước, thân làm quan tướng quốc nước Tề, khắp chư hầu ai cũng biết tiếng. Thế mà nay tôi ở trong khe cửa nhòm trộm ra, thấy dung nghi nhũn nhã một cách lạ; tưởng trong bụng nghĩ con người ấy, không biết còn cao xa đến thế nào. Nay như anh, mình dài nghuêu đến tám thước, đi đánh xe cho người ta; thế mà coi cái cách bộ của anh, vênh vênh tự đắc, như đã lấy làm mãn nguyện thích chí lắm. Ấy vì thế cho nên tôi xin đi.

- Thôi. Ta biết thế là kém. Từ nay xin đổi lại, thời thế nào?

- Nếu mà được như thế, thời đã có cái đức ông Yến Anh mà lại hơn cái mình tám thước, ở theo đường nhân nghĩa, thờ ông vua hiền minh, như chàng sau này tất danh giá. Vả chi, thiếp nghe rằng: Thà thân hèn mà lấy nghĩa làm vinh, chẳng cần lấy sang để kiêu hão.

Từ đấy, người chồng mới biết tự trách mình, học cách làm quân tử, bỏ hết cái kiêu căng, lúc nào thường cũng coi mình là còn kém. Yến Anh thấy như vậy, lấy làm lạ, hỏi nguyên ủy. Người ấy cứ thực nói. Yến tử khen rằng biết theo nhời phải mà sửa đổi lại mình, bèn mới dâng lên vua nước Tề, cho làm quan đại phu.

Kẻ dịch có nhời bàn rằng:

Như vợ người ngự xe đó, thật là “gái ngoan làm quan cho chồng,” mà cái ngoan không ở sự làm quan cho chồng.