Chương 19
Nàng Bá Gioanh, vợ vua Bình nước Sở
Nàng Bá Gioanh, con gái vua Mục Công nước Tần, phu nhân vua Bình Vương nước Sở, vua Chiêu Vương là con.
Đương đời vua Chiêu Vương, Sở đánh nhau với Ngô, thua; quân Ngô chàn vào đến kinh đô là Sính; vua Chiêu Vương chạy trốn. Vua Ngô là Hạp Lư vợ hết các hậu cung của Sở, dần đến nàng Bá Gioanh. Bá Gioanh tay cầm một con dao, ra đón chặn ở cửa cung mà nói rằng:
- Tôi nghe: đạo vợ chồng là trước nhất trong luân thường của người ta, mà đầu sự giáo hóa của vua chúa. Cho nên đức minh vương đời xưa đặt ra lễ, con giai con gái không được phép đưa truyền tay cho nhau. Như ông vua chư hầu mà gian dâm, nước phải tuyệt; hàng quan mà gian dâm, thân phải đầy; quan nhỏ cùng thường–dân mà gian dâm, phải chịu tội cung cát. Lễ đặt như thế, là cho rằng: sự giai gái loạn thường thời loạn vong trông thấy. Nay nhà vua như cái nêu trong một nước, mà bỏ đường uy nghi, dông lòng dâm loạn, phạm lấy cái tội tuyệt giệt, thời còn hành chính lệnh mà dạy dân được sao! Tôi lại có nghe rằng: Sống mà nhục, không bằng chết mà vinh. Tôi cố chết để giữ nhau với nhà vua, quyết không dám nghe mạnh. Vả chi, nhà vua mà muốn tôi, à lấy làm sự vui. Nay gần tôi mà chết thời hại cho vua nhiều; nếu nhà vua giết tôi trước thời vua còn vui gì?
Vua Ngô nghe mà thẹn, phải lui ra. Bá Gioanh cùng các người át, bảo, đóng chặn cửa vĩnh hạng, tay đều không rời gươm. Trong ba mươi ngày, có quân Tần sang cứu, vua Chiêu Vương lại về.
Kẻ dịch có nhời bàn rằng:
Tính chất người đàn bà, lấy hòa nhu làm thường. Nhưng lúc thường lại cũng có lúc biến, cho nên sự dắn dỏi cũng là cần. Gặp cảnh thế như nàng Bá Gioanh mà không có được một đức tính dắn dỏi, thời trừ một sự chết, khó thay! Dẫu làm được một sự chết nữa mà chết cũng không thỏa. Như nàng Bá Gioanh ấy, thật thỏa ý cho người nghe.
Tản Đà, Đài gương truyện. Tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả. Chữ lấy nguyên văn từ Wikisource tiếng Việt.